Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι οι βάσεις της RAF αποτελούν κατάλοιπο μιας περασμένης εποχής και θέτουν τον κυπριακό λαό σε κίνδυνο
Nick Squires
Εκατοντάδες Κύπριοι διαδήλωσαν το Σάββατο στους δρόμους της διχοτομημένης πρωτεύουσάς τους, απαιτώντας από τη Βρετανία να εγκαταλείψει τις δύο στρατιωτικές βάσεις που διατηρεί στο νησί.
«Πείτε το δυνατά, πείτε το καθαρά, οι βρετανικές βάσεις έξω από εδώ», φώναζαν οι διαδηλωτές καθώς πορεύονταν από τα γραφεία συνδικαλιστικής οργάνωσης στο κέντρο της Λευκωσίας προς το προεδρικό μέγαρο. Επρόκειτο για μια μικρή, αλλά δυναμική κινητοποίηση, στην οποία συμμετείχαν περίπου 300 άτομα.
Η επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος αυτή την εβδομάδα κατά της βάσης της RAF στο Ακρωτήρι αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το μέλλον των κυρίαρχων βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας δήλωσε ότι υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα πρέπει να ελέγχει τις δύο βάσεις και κάλεσε να πραγματοποιηθούν συνομιλίες μεταξύ Λονδίνου και Λευκωσίας.
Ο Κωνσταντίνος Κόμπος δήλωσε στην εκπομπή Newsnight του BBC:
«Αυτή τη στιγμή έχουμε τις βρετανικές βάσεις στο νησί. Υπάρχουν ερωτήματα. Υπάρχουν ζητήματα. Υπάρχουν ανησυχίες.»
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι, εφόσον οι Βρετανοί δεν είναι σε θέση να προστατεύσουν τις βάσεις τους, θα πρέπει να απολέσουν και το δικαίωμα να τις διατηρούν. Εκφράζουν φόβους ότι η παρουσία των βρετανικών βάσεων, στο Ακρωτήρι στη νότια ακτή και στη Δεκέλεια στα ανατολικά του νησιού, καθιστά την Κύπρο στρατιωτικό στόχο μέσα στη διευρυνόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ο Sergio Velarde, Μεξικανός που ζει στην Κύπρο εδώ και έξι χρόνια, κρατούσε ένα πλακάτ με το οποίο ζητούσε την αποχώρηση του βρετανικού στρατού από την Κύπρο. Δήλωσε στην Telegraph: «Δεν είναι δίκαιο οι Βρετανοί να εξακολουθούν να διατηρούν αυτές τις βάσεις. Είναι μια μορφή αποικιοκρατίας. Είναι πολύ παράξενο».
Ο Nico Panayiotou, επικεφαλής της διαμαρτυρίας, δήλωσε: «Θέλουμε οι Βρετανοί να φύγουν από τις βάσεις. Πιστεύουμε ότι θέτουν την Κύπρο σε κίνδυνο. Δεν θέλουμε το νησί να χρησιμοποιείται ως ορμητήριο για στρατιωτικές επιθέσεις.
»Η Κύπρος ήταν πάντοτε γνωστή ως “το αβύθιστο αεροπλανοφόρο”. Το νησί έχει χρησιμοποιηθεί για συμμαχικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράκ, του Αφγανιστάν, του Ιράν, της Λιβύης, της Συρίας και της Υεμένης. Δεν θέλουμε πλέον να είναι αυτός ο ρόλος μας».
Ερωτηθείς πόσο πιθανό είναι το Ηνωμένο Βασίλειο να συμφωνήσει να εγκαταλείψει βάσεις τόσο καίριας στρατηγικής σημασίας, απάντησε: «Ναι, θα υπήρχαν νομικές δυσκολίες. Όμως όλα αυτά μπορούν να ξεπεραστούν, εφόσον υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση».
Οι επικριτές των βρετανικών βάσεων έχουν ενισχυθεί από την απόφαση της κυβέρνησης να παραχωρήσει τα νησιά Τσάγκος στον Μαυρίκιο.
Η βρετανική αξιοπιστία στο νησί έχει επίσης πληγεί από το γεγονός ότι το HMS Dragon, πολεμικό πλοίο του Βασιλικού Ναυτικού, δεν θα φθάσει στην Κύπρο πριν από δύο εβδομάδες, καθώς εξακολουθεί να υποβάλλεται σε εργασίες συντήρησης στο Πόρτσμουθ.
Ο κ. Παναγιώτου δήλωσε: «Η υπόθεση των νησιών Τσάγκος δείχνει ότι, όταν υπάρχει πίεση, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. Οι Βρετανοί δεν μας λένε τι είδους στρατιωτικό υλικό διαθέτουν στις βάσεις. Πρόκειται για ένα επίπεδο αλαζονείας που για εμάς είναι εξοργιστικό. Ο μύθος ότι οι βάσεις θα μας προστατεύσουν έχει πλέον καταρριφθεί. Συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο — μας καθιστούν στόχο».
Οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με συνθήματα όπως: «Η Κύπρος ΔΕΝ είναι το ορμητήριό σας» και «Σταματήστε τον πόλεμο». Στη συνέχεια πορεύτηκαν έως τις αμμόχρωμες πύλες του προεδρικού μεγάρου, το οποίο φρουρούνταν από την αστυνομία.
Ο Matthew Stavrinides, ένας ακόμη διαδηλωτής, δήλωσε: «Οι βάσεις παραχωρήθηκαν στους Βρετανούς υπό καθεστώς πίεσης, όταν αποκτήσαμε την ανεξαρτησία μας το 1960. Βλέπουμε την περίπτωση των νησιών Τσάγκος ως προηγούμενο.
»Πρέπει να αντισταθούμε σε αυτά τα απομεινάρια της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, τα οποία χρησιμοποιούνται από το Ηνωμένο Βασίλειο και τους Αμερικανούς για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Οι μεγάλες δυνάμεις ασκούν ασφυκτικό έλεγχο σε μικρές χώρες όπως η Κύπρος».
Ωστόσο, στο χωριό Ακρωτήρι, κοντά στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι και σε απόσταση περίπου 60 μιλίων από την πρωτεύουσα, το κλίμα είναι εντελώς διαφορετικό.
Ο Γιώργος, ιδιοκτήτης του καταστήματος George’s Fish and Chips, το οποίο εξυπηρετεί στελέχη των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων, ανέφερε ότι ο ίδιος και η σύζυγός του άκουσαν την έκρηξη του μη επανδρωμένου αεροσκάφους τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, προσθέτοντας: «Έχω εκατό τοις εκατό εμπιστοσύνη στην ικανότητα της Βρετανίας να υπερασπιστεί τη βάση. Τα πράγματα έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα… Δεν ανησυχώ».
Σε κρεοπωλείο, όπου στους τοίχους κρέμονταν φωτογραφίες του ακροβατικού σμήνους Red Arrows και βρετανικών στρατιωτικών ελικοπτέρων, η ιδιοκτήτρια, Katia, δήλωσε: «Την πρώτη ημέρα μετά την επίθεση με το drone ένιωσα πολύ φοβισμένη. Έκλεισα το κατάστημα. Τώρα όμως αισθάνομαι καλά».
Ο Andreas Xenophontos, 64 ετών, εργάστηκε επί 33 χρόνια ως σεφ στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι. Σήμερα είναι ιδιοκτήτης του The Swan, μιας παμπ που βρίσκεται όχι μακριά από την κύρια είσοδο της βάσης.
Όπως είπε: «Το χωριό είναι πολύ ήσυχο, επειδή πολλοί άνθρωποι έχουν φύγει μετά την επίθεση με το drone. Έχουν πάει σε ξενοδοχεία στη Λεμεσό ή μένουν σε συγγενείς. Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Κανείς δεν ξέρει τι πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια».
