25 Ιουνίου 2025
Reuters
Από τους Gram Slattery, Alexander Cornwell και Parisa Hafezi
Μια προκαταρκτική αξιολόγηση των ΗΠΑ σε επίπεδο πληροφοριών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αμερικανικές επιδρομές στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις το Σαββατοκύριακο καθυστέρησαν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μόνο κατά μερικούς μήνες.
Οι αμερικανικές επιθέσεις μπορεί να καθυστερήσουν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μόνο κατά μήνες, λένε πηγές
ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ:
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ και ο πρόεδρος του Ιράν ισχυρίζονται και οι δύο νίκη
Οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές καθυστέρησαν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μόνον κατά λίγους μήνες, σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών
Οι ΗΠΑ ενημερώνουν το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι οι επιθέσεις «υποβάθμισαν» το πυρηνικό πρόγραμμα
Ουάσιγκτον/Τελ Αβίβ/Κωνσταντινούπολη, 24 Ιουνίου (Reuters) – Οι αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές δεν εξουδετέρωσαν την ιρανική πυρηνική ικανότητα και καθυστέρησαν το πρόγραμμα μόνον κατά μερικούς μήνες, σύμφωνα με προκαταρκτική αξιολόγηση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς μια εύθραυστη εκεχειρία που διαμεσολάβησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τέθηκε σε ισχύ μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
Νωρίτερα την Τρίτη, τόσο το Ιράν όσο και το Ισραήλ υπογράμμισαν ότι ο αεροπορικός πόλεμος μεταξύ των δύο χωρών είχε τελειώσει, τουλάχιστον προσωρινά, έπειτα από τη δημόσια επίπληξη του Τραμπ ότι παραβίασαν την εκεχειρία που είχε ανακοινώσει στις 05:00 GMT.
Καθώς οι δύο χώρες άρρησαν τους περιορισμούς για τους πολίτες μετά από 12 ημέρες πολέμου – στον οποίο οι ΗΠΑ συμμετείχαν με επίθεση στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν – η κάθε μία επιχειρούσε να αποσπάσει τον θρίαμβο.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι η ανάπτυξη αμερικανικών βομβών 13,6 τόνων («30.000-pound bombs») είχε «εξαφανίσει» το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Όμως ο ισχυρισμός αυτός φαίνεται να αναιρείται από την αρχική αξιολόγηση μιας από τις υπηρεσίες πληροφοριών της κυβέρνησής του, σύμφωνα με τρία πρόσωπα με γνώση των γεγονότων.
Ένας εκ των πηγών ανέφερε ότι τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν δεν είχαν εξαλειφθεί, και ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, μεγάλο μέρος του οποίου βρίσκεται σε βαθιά υπόγεια καταφύγια, μπορεί να καθυστέρησε μόνον έναν ή δύο μήνες. Το Ιράν ισχυρίζεται ότι η πυρηνική έρευνα έχει στόχο την παραγωγή ενέργειας για την πολιτική χρήση.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η αξιολόγηση των πληροφοριών ήταν «απολύτως λανθασμένη». Σύμφωνα με την έκθεση, η οποία συντάχθηκε από την Defense Intelligence Agency, οι επιθέσεις απέκλεισαν τις εισόδους σε δύο από τις εγκαταστάσεις, αλλά δεν προκάλεσαν κατάρρευση των υπόγειων κτιρίων, είπε ένας από τους γνώστες των ευρημάτων.
Ορισμένοι φυγοκεντρητές παρέμειναν άθικτοι μετά τις επιθέσεις, ανέφερε η Washington Post, επικαλούμενη ένα άτομο εξοικειωμένο με την έκθεση.
Η κυβέρνηση του Τραμπ ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ την Τρίτη ότι οι επιθέσεις του Σαββατοκύριακου κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων είχαν «υποβαθμίσει» το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, χωρίς να φθάσουν στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι εγκαταστάσεις είχαν «εξαφανιστεί».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε την Τρίτη ότι η επίθεση στο Ιράν είχε εξάλειψει τον κίνδυνο πυρηνικής εξόντωσης και ήταν αποφασισμένος να αποτρέψει κάθε προσπάθεια της Τεχεράνης να αναβιώσει το πρόγραμμα όπλων της.
«Έχουμε εξαλείψει δύο άμεσες υπαρξιακές απειλές για εμάς: την απειλή της πυρηνικής εξόντωσης και την απειλή της εξόντωσης από 20.000 βαλλιστούς πυραύλους», είπε ο Νετανιάχου.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η χώρα του είχε επιτυχώς τερματίσει τον πόλεμο σε αυτό που χαρακτήρισε «μεγάλη νίκη», σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Ο Πεζεσκιάν είπε επίσης στον σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ότι η Τεχεράνη ήταν έτοιμη να επιλύσει τις διαφορές με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την επίσημη ειδησεογραφική υπηρεσία IRNA.
Το Ισραήλ εξαπέλυσε τον αιφνιδιαστικό αεροπορικό πόλεμο στις 13 Ιουνίου, επιτιθέμενο σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και σκοτώνοντας κορυφαίους στρατιωτικούς διοικητές, στην πιο ισχυρή πλήξη στην Ισλαμική Δημοκρατία από τον πόλεμο με το Ιράκ στις δεκαετίες του 1980.
Το Ιράν, που αρνείται ότι επιδίωκε να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα, απάντησε με ομοβροντίες πυραύλων σε ισραηλινές στρατιωτικές βάσεις και πόλεις.
«ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ»
Ο ισραηλινός στρατός ήρε τους περιορισμούς στη δραστηριότητα σε ολόκληρη τη χώρα στις 8 μ.μ. τοπική ώρα (17:00 GMT), και αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, το κύριο αεροδρόμιο της χώρας κοντά στο Τελ Αβίβ, είχε επαναλειτουργήσει. Ομοίως, ο εναέριος χώρος του Ιράν πρόκειται να επαναλειτουργήσει, σύμφωνα με το κρατικά συνδεδεμένο Nournews.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ διαμεσολάβησε για την εκεχειρία με τον Νετανιάχου, ενώ άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του ήταν σε επαφή με την ιρανική κυβέρνηση.
Δορυφορική εικόνα δείχνει την εγκατάσταση εμπλουτισμού καυσίμου στο Φορντόου κοντά στο Κομ
\[1/21] Δορυφορική εικόνα δείχνει την εγκατάσταση εμπλουτισμού καυσίμου στο Φορντόου, μαζί με ζημιές από πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές, εν μέσω της σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ, κοντά στο Κομ, Ιράν, 24 Ιουνίου 2025. Maxar Technologies/Handout μέσω REUTERS
Η ανακωχή φάνηκε εύθραυστη: Τόσο το Ισραήλ όσο και το Ιράν καθυστέρησαν ώρες να αναγνωρίσουν ότι είχαν αποδεχθεί την εκεχειρία και αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβίασή της.
Ο Τραμπ επέπληξε και τις δύο πλευρές, αλλά άσκησε ιδιαίτερα σκληρή κριτική στο Ισραήλ, λέγοντας στον στενό σύμμαχο των ΗΠΑ να «ηρεμήσει τώρα». Αργότερα δήλωσε ότι το Ισραήλ ακύρωσε περαιτέρω επιθέσεις μετά από δική του εντολή.
Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, είπε ότι είπε στον Αμερικανό ομόλογό του, Πιτ Χέγκσεθ, ότι η χώρα του θα σεβαστεί την εκεχειρία εκτός αν την παραβίαζε το Ιράν. Ομοίως, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν θα σεβαστεί την εκεχειρία όσο την τηρεί και το Ισραήλ, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Το κατά πόσον μπορεί να διατηρηθεί η εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν παραμένει μείζον ερώτημα, δεδομένης της βαθιάς δυσπιστίας μεταξύ των δύο εχθρών. Όμως η ικανότητα του Τραμπ να διαμεσολαβήσει δείχνει ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να έχει κάποια επιρροή στην ασταθή περιοχή.
Ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε ότι «ένα σημαντικό κεφάλαιο» της σύγκρουσης είχε ολοκληρωθεί, αλλά η εκστρατεία κατά του Ιράν δεν είχε λήξει. Είπε ότι ο στρατός θα επικεντρωθεί εκ νέου στον πόλεμο κατά των υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών της Χαμάς στη Γάζα.
Η στρατιωτική διοίκηση του Ιράν προειδοποίησε επίσης το Ισραήλ και τις ΗΠΑ να διδαχθούν από τα «συντριπτικά πλήγματα» που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Οι ιρανικές αρχές δήλωσαν ότι 610 άτομα σκοτώθηκαν στη χώρα τους από ισραηλινές επιθέσεις και 4.746 τραυματίστηκαν. Ο βομβαρδισμός αντιποίνων του Ιράν σκότωσε 28 άτομα στο Ισραήλ, για πρώτη φορά που τα ισραηλινά αμυντικά συστήματα διαπεράστηκαν από μεγάλο αριθμό ιρανικών πυραύλων.
Οι τιμές του πετρελαίου κατέρρευσαν και οι χρηματιστηριακές αγορές παγκοσμίως σημείωσαν άνοδο, ως ένδειξη εμπιστοσύνης που ενέπνευσε η εκεχειρία, καθησυχάζοντας τους φόβους για διακοπή των κρίσιμων πετρελαϊκών προμηθειών από τον Κόλπο.
ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑΣ;
Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, ο Τραμπ επέπληξε το Ισραήλ με βωμολοχία σε μια εξαιρετικά έντονη έκρηξη κατά ενός συμμάχου, του οποίου τον αεροπορικό πόλεμο είχε ενταχθεί δύο ημέρες νωρίτερα ρίχνοντας τεράστιες διατρητικές βόμβες («bunker-buster») σε υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Πριν αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, ο Τραμπ είπε στους δημοσιογράφους ότι ήταν δυσαρεστημένος και με τις δύο πλευρές για την παραβίαση της εκεχειρίας, αλλά ιδιαίτερα απογοητευμένος με το Ισραήλ, το οποίο – όπως είπε – είχε «ξεσαλώσει» λίγο μετά τη συμφωνία.
«Πρέπει να κάνω το Ισραήλ να ηρεμήσει τώρα», είπε ο Τραμπ. Το Ιράν και το Ισραήλ πολεμούσαν «τόσο καιρό και τόσο σκληρά που δεν ξέρουν τι στο διάολο κάνουν».
Το γραφείο του Νετανιάχου παραδέχθηκε ότι το Ισραήλ βομβάρδισε μια τοποθεσία ραντάρ κοντά στην Τεχεράνη, σε αντίποινα – όπως ανέφερε – για ιρανικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν τρεις ώρες και τριάντα λεπτά μετά την προγραμματισμένη έναρξη της εκεχειρίας.
Δεν ανέφερε ρητά αν η επίθεση στο ραντάρ πραγματοποιήθηκε πριν ή μετά τη σχετική επικοινωνία.
Η Ισλαμική Δημοκρατία διέψευσε ότι εκτόξευσε οποιουσδήποτε πυραύλους και ανέφερε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίστηκαν για μιάμιση ώρα μετά την προγραμματισμένη ώρα έναρξης της ανακωχής.
«Ποιος μεσολάβησε ή πώς έγινε δεν έχει σημασία», είπε ο Ρεζά Σαρίφι, 38 ετών, επιστρέφοντας στην Τεχεράνη από το Ραστ της Κασπίας Θάλασσας, όπου είχε διαφύγει με την οικογένειά του. «Ο πόλεμος τελείωσε. Δεν έπρεπε ποτέ να ξεκινήσει εξαρχής».
Επιπρόσθετη συνεισφορά από τον Jonathan Landay και τα γραφεία του Reuters. Συγγραφή: Andy Sullivan, Mark Heinrich, Peter Graff και Jonathan Allen. Επιμέλεια: Timothy Heritage, Ross Colvin, Joe Bavier, Cynthia Osterman και Stephen Coates.
