Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος, Όσλο
Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, Φωτογραφία: Πρεσβεία της Ελλάδας στο Όσλο
Τον ιστορικό, πρώτο επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, μετά την απόφαση της UNESCO στις 14 Απριλίου και την επικύρωσή της στις 12 Νοεμβρίου 2025, τίμησε, χθες Κυριακή, η Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο με πρωτοβουλία του νέου Πρέσβη της Ελλάδος στη Νορβηγία, κ. Ευθύμιου Χαρλαύτη, σε συνεργασία με το Ελληνικό Σχολείο του Όσλο. Η επιλογή της 9ης Φεβρουαρίου για την παγκόσμια αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας έχει αφενός σαφώς συμβολικό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται με τη μνήμη του εθνικού ποιητή της Ελλάδος και ακραιφνούς υμνητή του παγκόσμιου αγαθού της Ελευθερίας του ανθρώπου, Διονυσίου Σολωμού, ο οποίος πέθανε στη Ζάκυνθο σαν σήμερα το 1857. Αφετέρου, αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια και τον πανανθρώπινο πλούτο της ελληνικής γλώσσας και σκέψης.
Σε μια σεμνή τελετή, αντάξια, ωστόσο, του πνευματικού φορτίου της ελληνικής γλώσσας και του μυσταγωγικού ήθους της, μαθητές του Ελληνικού Σχολείου απήγγειλαν αποσπάσματα ελληνικής ποίησης, από την εποχή του Σολωμού έως σήμερα. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος, ο Νίκος Εγγονόπουλος, ο Κωνσταντίνος Καβάφης, ο Κώστας Καρυωτάκης, οι Νομπελίστες μας Οδυσσέας Ελύτης και Γιώργος Σεφέρης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Γιάννης Ρίτσος, και ο Διονύσιος Σολωμός, ήταν παρόντες στη πρωτεύουσα της γης των Βίκινγκ έχοντας την τιμητική τους μέσα από τις ελπιδοφόρες φωνές των Ελλήνων μαθητών. Ενώ οι επιμελητές της εκδήλωσης φρόντισαν να συμπεριλάβουν την παρουσίαση καταλόγου ελληνικών λέξεων σε ευρεία χρήση στα Νορβηγικά, δείχνοντας πως η Ελληνική είναι αναπόσπαστο τμήμα του νορβηγικού λεξιλογίου.
Ο Πρέσβης κ. Ευθύμιος Χαρλαύτης καλωσόρισε εγκάρδια την αντιπροσωπεία μαθητών του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο κι ευχαρίστησε θερμά τον Πρόεδρο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων κ. Νίκο Γαβριηλίδη, τους εκπαιδευτικούς, και κυρίως τα παιδιά για το αξιοθαύμαστο έργο που επιτελείται στο Σχολείο. Με πλήρη συναίσθηση του θεσμικού ρόλου που ο Πρέσβης μιας χώρας όπως η Ελλάδα οφείλει να έχει, ως οικοδεσπότης επεσήμανε στα παιδιά, τους γονείς και τους δασκάλους του Σχολείου, ότι «αυτό το οίκημα είναι το σπίτι της Ελλάδας, ανοιχτό και πάντοτε φιλόξενο».
Απευθυνόμενος σε όλους τους προσκεκλημένους ο κ. Χαρλαύτης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν μου επιτρέπετε να πω δυο λόγια στα αγγλικά για όσους δεν μιλούν ελληνικά, θεωρητικά τουλάχιστον, διότι στην πραγματικότητα μιλούν ελληνικά, απλώς δεν το γνωρίζουν: Είναι αναρίθμητες οι ελληνικές λέξεις που υπάρχουν στο λεξιλόγιο κάθε γλώσσας όλων των χωρών του δυτικού πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα είναι η βάση επάνω στην οποία χτίστηκε ο δυτικός πολιτισμός. Όλες οι σύγχρονες επιστήμες έχουν τις ρίζες τους στην ελληνική σκέψη και την ελληνική φιλοσοφία».
Έχει δίκιο ο Έλληνας Πρέσβης. Η ελληνική ποίηση δεν περιγράφει απλώς τον κόσμο: με την αέναη καινοτομία των πολύπλοκων γλωσσικών δομών, της μορφολογίας που η ηχώ και η φαντασία των ελληνικών λέξεων προβάλλει, αποκαλύπτει το ίδιο το νόημά του. Με τη διαλεκτική των αποφάνσεων και καταφάσεων, γέννημα του ελληνικού τρόπου σκέψης και αντίληψης περί του κόσμου και του επέκεινα, πιστοποιείται για την ελληνική γλώσσα αυτό που ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν γράφει στις Φιλοσοφικές Έρευνες του: «Όλα κυοφορούνται μέσα στη γλώσσα». Είναι μάλιστα, αξιοσημείωτη σύμπτωση το γεγονός ότι ο ξεχωριστός αυτός Αυστριακός φιλόσοφος του 20ού αιώνα, τις πρώτες σημειώσεις που οδήγησαν στη συγγραφή του κλασικού έργου του Tractatus Logico–Philsophicus, το οποίο κορυφώνεται στην περίφημη πρόταση «Για όσα δεν μπορεί να μιλήσει κανείς, πρέπει να σιωπά», τις έγραψε σε μια καλύβα, εδώ στη Νορβηγία. Οπότε και το ότι τιμούμε στο Όσλο τη μοναδική γλώσσα που κατόρθωσε να θέσει τόσο λαγαρά τα όρια των καταφάσεων και να δείξει στους ανθρώπους τον «τόπο» των αποφάνσεων, έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία.
Στο πνεύμα αυτό, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ελληνικού Σχολείου του Όσλο, κ. Νίκος Γαβριηλίδης, τόνισε ότι η αδιάκοπη συνέχεια της ελληνικής γλώσσας, η οποία πιστοποιεί και την πολυχιλιετή πορεία του Ελληνισμού, είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Υπογραμμίζοντας τον οικουμενικό χαρακτήρα της Ελληνικής, αναφέρθηκε στη θεμελιώδη επιρροή της στις άλλες γλώσσες και την καθοριστική συμβολή της στη διαμόρφωση της παγκόσμιας φιλοσοφίας και τέχνης. Τόνισε την ευθύνη της νέας γενιάς των Ελλήνων και της Ελληνικής Διασποράς να διατηρήσουν ζωντανή τη γλώσσα, όχι ως δεδομένο, αλλά ως συνειδητή επιλογή και πολιτισμική παρακαταθήκη. Ενώ, καταληκτικά, παρομοίασε την Ελληνική ως την Ωραία Ελένη της Τροίας: απαιτητική, γοητευτική και διαχρονικά αγαπημένη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η εκδήλωση εορτασμού στο Όσλο της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας, ανέδειξε στο πρόσωπο του Πρέσβη το ευτυχές γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει μια νέα γενιά διπλωματών που εμφορούνται από την αίσθηση χρέους προς την πατρίδα και ευθύνης προς την Υπηρεσία τους. Η Νορβηγία είναι χώρα με πολλές ομοιότητες με την πατρίδα μας, τόσο σε επίπεδο ιστορικό όσο και σύγχρονο, όπως έχουμε τονίσει κατ᾽ επανάληψη. Είναι επομένως κρίσιμο για την Ελλάδα να ενισχύσει και να αναπτύξει περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις με την πλούσια αυτή σκανδιναβική χώρα. Οι δυνατότητες διμερούς συνεργασίας είναι τεράστιες. Αρκεί να λάβει κανείς υπ᾽ όψιν απλώς και μόνον το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα δεν διαθέτει Εμπορικό Ακόλουθο στη διπλωματική αντιπροσωπεία της στη χώρα με το μεγαλύτερο δημόσιο επενδυτικό ταμείο στον κόσμο!
Επιπλέον, η οικονομική και κοινωνική κρίση που εξακολουθεί να προκαλεί καταστροφική αφαίμαξη (brain drain) της ελληνικής κοινωνίας, έχει ως αποτέλεσμα τον υπερτριπλασιασμό των Ελλήνων που έχουν εγκατασταθεί στη Νορβηγία κατά τα τελευταία 15 χρόνια. Οπότε, η παρουσία ενός ικανού εκπροσώπου της Ελλάδας στο Όσλο είναι πλεονέκτημα για την ιστορικά διαμορφούμενη ελληνική κοινότητα της Νορβηγίας. Αρκεί να λάβει κανείς υπόψιν ότι στο ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 φοιτούν στο Ελληνικό Σχολείο του Όσλο περισσότερα από 120 παιδιά, με τις διδακτικές ανάγκες να αυξάνονται συνεχώς.
Τον εορτασμό της 9ης Φεβρουαρίου τίμησαν με την παρουσία τους ο κ. Silvio Bär, καθηγητής κλασσικών σπουδών και αρχαίας ελληνικής ποίησης στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, η κ. Σοφία Μαρία Γιουρούκου, Αναπληρώτρια Αρχής, και ο κ. Κωνσταντίνος Προκάκης, Σύμβουλος Επικοινωνίας στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο, οι εκπαιδευτικοί Βασιλική Χριστοπούλου και Μελιάννα Πουλαστίδη, δασκάλες του Ελληνικού Σχολείου Όσλο, οι πρώην Πρόεδροι του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Αντώνιος Κουμουρίδης και Βαλεντίνος Κογκέζος, τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου, Έλληνες και λοιποί ερευνητές και επιστήμονες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, γονείς των μαθητών του σχολείου, και το προσωπικό της Πρεσβείας.
