Νίκος Βαρσακέλης
Τμήμα Οικονομικών Επιστημών
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Πραγματικά εκπλήσσεται κανείς με την αγνοία στοιχειωδών οικονομικών δεδομένων από πολιτικούς, που όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις προτιμώνται από ένα σημαντικό αριθμό συμπολιτών μας. Εξηγούμαι. Τον τελευταίο καιρό επανήλθε, έστω και περιθωριακά, το θέμα του εθνικού νομίσματος με την ατάκα της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας «Νόμισμα ή Δημοκρατία». Μερικά σχόλια γιατί είναι α-νοησία:
- Τα ισχυρότερα νομίσματα στον κόσμο είναι τα νομίσματα που έχουν ισχυρές δημοκρατίες. Αντίθετα, χώρες με αυταρχικά ή οιονεί αυταρχικά καθεστώτα όπως, για παράδειγμα, ή Τουρκία ή Ρωσία στην γειτονία μας, έχουν εθνικά νομίσματα που συνεχώς υποτιμώνται έναντι των υπόλοιπων νομισμάτων. Μοναδική εξαίρεση η Κίνα η οποία μπορεί να διοικείται από το κομμουνιστικό κόμμα αλλά στον τομέα της οικονομίας ακολουθεί μια φιλελεύθερη οικονομική πολιτική με αποτέλεσμα η συνεχής οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη της να κράτα ισχυρό το νόμισμά της. Άρα δημοκρατία κι ισχυρό νόμισμα συμβαδίζουν.
- Ας κάνουμε τώρα την υπόθεση ότι γίνεται κυβέρνηση ένα κόμμα που έχει στόχο την επιστροφή στην δραχμή. Η προετοιμασία μετάβασης σε ένα νόμισμα είναι πολύπλοκη. Να σκεφτεί κανείς την μετάβαση από την δραχμή στο ευρώ, δηλαδή από ένα ασθενές νόμισμα σε ένα ισχυρό. Η προετοιμασία κράτησε κοντά 10 χρόνια. Να μην ξεχνά ο αναγνώστης και την κερδοσκοπική επίθεση στην δραχμή το 1994 που όμως ο Ανδρέας Παπανδρέου κατάφερε σε μια σχεδόν εβδομάδα να την αποκρούσει. Ο Ανδρέας Παπανδρέου με όλα τα λάθη του ως βαθύς και σοβαρός γνώστης των οικονομικών, κατάλαβε το παιχνίδι και το αντιμετώπισε με αξιοζήλευτο τρόπο ένα αντιθέσει με μια αντίστοιχη επίθεση επί Μέιτζορ στην Μ. Βρετανία. Κατά την διάρκεια λοιπόν της προετοιμασίας, θα υπάρξει εκτεταμένη φυγή κεφαλαίων από την Ελλάδα με αποτέλεσμα όταν θα έλθει η ώρα της αλλαγής τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας να έχουν μηδενιστεί, τα κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών θα έχουν μηδενισθεί. Ακόμη και αυτός που θα έχει 100 ευρώ στην τράπεζα θα τα πάρει για να τα έχει στο στρώμα έτσι ώστε με την αλλαγή του νομίσματος να το ανταλλάξει με μια υψηλότερη τιμή.
- Σε μια οικονομία όπως η ελληνική, εν αντιθέσει με την δυναμική της τουρκικής τουλάχιστον μέχρι πριν λίγα χρόνια, είναι δεδομένο ότι το εθνικό της νόμισμα θα υποτιμηθεί με την άμεση είσοδο του. Το παράδειγμα της Αργεντινής η οποία, προκείμενου να περιορίσει τον υψηλό πληθωρισμό, κλείδωσε το πέσος με το δολάριο και στην συνέχεια αντί να αποσυνδεθεί σταδιακά το κρατούσε συνεχώς συνδεδεμένο. Η απότομη αποσύνδεση από το δολάριο οδήγησε σε πολύ μεγάλη υποτίμηση του νομίσματος. Και μιλάμε για την Αργεντινή μια χώρα με πολύ σημαντική γεωργία και βιομηχανία.
- Η ραγδαία υποτίμηση της δραχμής θα επιφέρει πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις. Θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών η οποία θα είναι ανάλογη της υποτίμησης. Δείτε την Τουρκία. Επομένως το πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων θα μειωθεί δραματικά. Δείτε την Τουρκία. Από την στιγμή εκείνη και μετα η χώρα θα μπει στο σπιράλ του πληθωρισμού. Η λαϊκίστικη κυβέρνηση που μας πήγε στην δραχμή θα αρχίσει να τροφοδοτεί την οικονομία με πρόσθετο πληθωριστικό νόμισμα ( θα βάλει το νομισματοκοπείο να κόβει χρήμα). Έτσι ο πληθωρισμός θα πάρει εφιαλτικές διαστάσεις. Βλέπε Τουρκία και Αργεντινή
- Οι εξαγωγές της χώρας από την μια μεριά θα κερδίζουν από την υποτίμηση του νομίσματος και από την άλλη θα χάνουν από τον πληθωρισμό. Δείτε την Τουρκία και την Αργεντινή. Καμία χώρα με υψηλό πληθωρισμό και υποτιμημένο νόμισμα δεν κερδίζει εξαγωγές .
- Τα ελλείματα του δημοσίου τομέα θα εκτοξευθούν με αποτέλεσμα να είναι αναγκαίος νέος δανεισμός. Ομόλογα σε δραχμή θα τιμολογούνται με πολύ ψηλό επιτόκιο λόγω του μακροοικονομικού κινδύνου της χώρας. Δείτε την Τουρκία και την Αργεντινή με τι επιτόκιο δανείζονται σε σχέση με την Ελλάδα σήμερα.
- Ας δούμε και ένα άλλο τεράστιο πρόβλημα που θα δημιουργηθεί με την μετάβαση στην δραχμή. Όταν η χώρα μπήκε στο ευρώ όλα τα περιουσιακά στοιχεία μεταφράστηκαν σε ευρώ, από το ασθενές νόμισμα σε ένα ισχυρό. Το ίδιο και τα ομόλογα και οι καταθέσεις των πολιτών στις τράπεζες. Με την μετάβαση στην δραχμή οι καταθέσεις των πολίτων στις τράπεζες, όσες μείνουν, θα μεταφραστούν σε υποτιμημένες δραχμές. Όμως τα ομόλογα εκδόθηκαν σε ευρώ και διακρατούνται από ξένους επενδυτές, αλλά και Έλληνες, όπως για παράδειγμα τράπεζες, συνταξιοδοτικά ταμία και ιδιώτες. Στην περίπτωση των ξένων επενδυτών αυτοί αγοράσαν ευρώ και θα θέλουν να πληρωθούν σε ευρώ. Άρα με ένα υποτιμημένο εθνικό νόμισμα η χώρα θα μπει σε ένα φαύλο κύκλο διότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σε εθνικό νόμισμα θα ανεβεί ραγδαία και κατά συνέπεια για την εξυπηρέτηση του θα αναγκαστεί η χώρα να αυξήσει τους φάρους και να μειώσει τις δαπάνες της. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία, αναγκασμένα να μεταφράσουν τα δικά τους ομόλογα σε υποτιμημένες δραχμές, θα καταρρεύσουν άρα θα πληρώνονται απαξιωμένες συντάξεις, ενώ και οι τράπεζες θα υποστούν σαρωτική μείωση του ενεργητικού τους.
- Η υψηλός πληθωρισμός, η υψηλή αβεβαιότητα και η συρρίκνωση της οικονομίας θα οδηγήσουν σε υποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων των Ελλήνων είτε αυτά αφορούν ιδιώτες πχ ακίνητα είτε επιχειρήσεις με την καταβαράθρωση των μετοχών κλπ. Με πολύ μεγάλη πιθανότητα όσοι πρόλαβαν να βγάλουν έξω από την χώρα τα διαθέσιμα τους θα βρεθούν με μια σημαντική περιουσία σε ρευστότητα την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσουν για την αγορά των υποτιμημένων πραγματικών περιουσιακών στοιχείων. Βλέπε Ελλάδα κατά την κατοχή, Τουρκία με τις ροές χρημάτων από τις αραβικές χώρες που αγοράζουν πάμφθηνα περιουσιακά στοιχεία.
Συμπερασματικά: Επειδή σε ένα άρθρο δεν μπορούν να αναλυθούν πλήρως όλες οι επιπτώσεις ενός τόσο σοβαρού θέματος, όπως η μετάβαση σε από ένα ισχυρό νόμισμα σε ένα ασθενές εθνικό, προσπάθησα να δώσω στον αναγνώστη δύο – τρεις άμεσες επιπτώσεις. Επειδη η οικονομία είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση, που αφορά όχι μόνο το βιοτικό επίπεδο των πολιτών μιας χώρας αλλά και την εθνική επιβίωση, θα πρότεινα σε αυτούς τους πολιτικούς που σπεκουλάρουν ξανά με το εθνικό νόμισμα να σκέφτονται δυο και τρεις φορές πριν εκστομίσουν την λέξη δραχμή.
Μα καλά κύριε καθηγητά πιστεύετε όσα λένε οι λαϊκιστές;.
Πολιτικά παιδιά του αείμνηστου Ανδρέα Παπανδρέου και οι αριστεροί και οι δεξιοί αρχηγίσκοι των σημερινών κομμάτων είναι , του Ανδρέα που όλοι θυμόμαστε ότι κατέλαβε την εξουσία το 1981 με το σύνθημα ΕΟΚ και ΝΑΤΟ τι ίδιο συνδικάτο και την υπόσχεση να κάνει δημοψήφισμα για να αποφασίσει ο λαός -δημοψήφισμα που δεν έκανε (πιο δημοκράτης ήταν από τον κ. Τσίπρα) ,αλλά ”ανέβασε τον λαό στην εξουσία” (και έκτοτε αυτός δεν κατεβαίνει) και τον χόρτασε με δανεικά μέχρι το 2004- και άφησε να πληρώσει τον λογαριασμό η Δεξιά με τον μισητό Καραμανλή ,αλλά αυτός ”πονηρούλης” την ”κοπάνησε” με εκλογές το 2009.
Εσείς -και οι συνάδελφοί σας στα ΑΕΙ -γνωρίσατε πολλούς κλώνους των πολιτικών και του πρώτου και του δευτέρου και του τρίτου δρόμου για τον σοσιαλισμό που έκτοτε ”συνδαυλίζουν” τέτοιες αποκοτιές για την επαναφορά της δραχμής και την επανακρατικοποίηση , παρ’ότι από το 1992 υπάρχει η Συνθήκη του Μάαστρχτ.
”Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βοόντα” (να προσθέσουμε στους κουφούς και τους ιδεοληπτικούς). ΕΡΡΩΣΘΕ
μονο με Δραχμή θα σωθουμε- ολο τρομαζεται τον κοσμο με τα ΨΕΜΑΤΑ που λετε ΨΕΥΤΕΣ!.
Ή Ελλάδα δεν ήταν για ευρώ, όποιος δεν τό βλέπει είναι στραβος … άλλο τώρα ότι αφού μπήκαμε, είναι καταστροφή νά φύγεις βίαια όπως τό 15….
Μπορείς όμως νά φύγεις με πρόγραμμα καί με χρονοδιάγραμμα καί όταν κρίνεις εσύ ότι σέ συμφέρει…
Με την προϋπόθεση ότι όπως έχει πει καί ό Βαρουφάκης έχεις κάνει κρατικό σύστημα αποταμίευσης εκτός τραπεζών τό γνωστό “Δήμητρα”
Πού τά παπαγαλάκια του συστήματος τό περιγελούσαν
Εν την άγνοια τούς… όλα γίνονται, αρκεί νά γίνουν με σωστό τρόπο…
ΥΓ: Ποιός θά τό κάνει όμως;;!!…με Κούλη καί Γεραπετριτη σωθηκαμε … θέλει ηγέτες πού δεν υπάρχουν, τουλάχιστον αυτή τή στιγμή….
Συμφωνώ απολύτως και το έχω γράψει επανειλημμένως: Η Ελλάδα δεν έπρεπε να μπει στο €, όχι μόνο επειδή δεν είχε τα φόντα για κάτι τέτοιο, αλλά επειδή τ € είναι μία γερμανική οικομική απάτη. Ουδέποτε κοιό νόμισμα προηγήθηκε τής ενώσεως κρατών. Πρώτα ενώνονται τα κράτη κι έπειτα αποκτούν κοινό νόμισμα. Δεν ένωσε το $ τις ΗΠΑ, αλλά οι ΗΠΑ το $. Με το € έγινε το δεύτερο βήμα πριν το πρώτο, για να εξυπηρετηθούν οι γερμανικές εξαγωγές, λόγω σκληρότητας τού DM.
Άπαξ όμως κι εγκληματικώ τω τρόπω μάς έβαλαν, τώρα δεν μπορούμε να βγούμε, διότι δεν έχομε τον οικονομικό ιστό, που θα στηρίξει το νέο εθνικό νόμισμα.