Μετά το βίντεο που άναψε φωτιές στον Νίκο Χριστοδουλίδη και το οποίο δείχνει ότι στην προεκλογική του εκστρατεία είχε στηθεί ένας μηχανισμός για να χρηματοδοτείται με ποσά πάνω από αυτά που επιτρέπει ο νόμος, μία ακόμα υπόθεση με οσμή σκανδάλου έρχεται στη δημοσιότητα.
Αυτή τη φορά η εφημερίδα Πολίτης αποκαλύπτει την προσφορά μεγάλων δωρεών στο Ταμείο της Πρώτης Κυρίας που προέρχονται από εταιρείες που παίρνουν δουλειές από το κυπριακό δημόσιο με μεγαλύτερα ποσά από αυτά που «δωρίζουν».
Φουντώνουν οι φωνές για κατάργηση του Ταμείου
Πληθαίνουν οι φωνές διαμαρτυρίας που ζητούν την κατάργηση του Ταμείου της Πρώτης Κυρίας, το οποίο παρέχει υποτροφίες σε φοιτητές βάσει κοινωνικών και άλλων κριτηρίων. Ο σάλος που προκλήθηκε από το επίμαχο βίντεο και διακινείται ευρέως στο διαδίκτυο, έδωσε αφορμή σε πολιτικά κόμματα, οργανώσεις και άλλους φορείς να απαιτήσουν περισσότερες εξηγήσεις και μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τις εισφορές στο εν λόγω ταμείο, το οποίο, όπως καταγγέλλεται, έχει μετατραπεί σε βιτρίνα σοβαρής διαπλοκής. Η έλλειψη διαφάνειας σε ένα φιλανθρωπικό ταμείο με θεσμική σύνδεση με το Προεδρικό προκαλεί προβλήματα εμπιστοσύνης και ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων.
Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στις αρχές Νοεμβρίου και όπως παρουσιάστηκε σε ρεπορτάζ στον Πολίτη, αποκάλυπτε περιπτώσεις εταιρειών που προχωρούσαν σε σημαντικές εισφορές στον Φορέα, ενώ ταυτόχρονα συνέχιζαν οικονομικές συναλλαγές με το κράτος.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Πολίτη, τα ευρήματα δεν παρουσιάστηκαν στην Επιτροπή Ελέγχου όπως συνήθως γίνεται, καθώς το θέμα σταμάτησε στη σύσκεψη των Αρχηγών ή των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων.
Οι συνθήκες δημόσιας αμφισβήτησης, για τις οποίες προειδοποιούσε η Ελεγκτική Υπηρεσία σε περίπτωση εφαρμογής δικών του κανόνων λειτουργίας του Φορέα, προκύπτουν με τον πιο έντονο τρόπο. Εκείνοι που αντιδρούν διαπιστώνουν ότι δεν εξυπηρετείται πλέον ο αρχικός σκοπός του Ταμείου, το οποίο κατά την περίοδο της κρίσης, μετά το κούρεμα καταθέσεων και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, χρησιμοποιούνταν για να στηρίξει φοιτητές των οποίων οι γονείς έχασαν τις δουλειές τους και δεν είχαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους.
Μεγάλα έργα και θεσμικές διευκολύνσεις
Την ώρα που ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του προέδρου, Βίκτωρας Παπαδόπουλος, διαβεβαίωνε μέσω του Πολίτη ότι δεν υπάρχει καμία αδιαφάνεια ή σκοτεινή συναλλαγή, η Ελεγκτική Υπηρεσία, όπως πληροφορούμαστε, εστιάζει στη νομιμότητα μεγάλων έργων, τα οποία πιθανώς συνδέονται με σημαντικές εισφορές στο Ταμείο της Πρώτης Κυρίας, αλλά και με θεσμικές διευκολύνσεις για την ολοκλήρωσή τους.
Υπάρχει η πεποίθηση ότι το Ταμείο της Πρώτης Κυρίας, πλέον το 2026 και με ελάχιστα ποσοστά ανεργίας, εργαλειοποιείται για προεκλογικούς λόγους ενόψει των Προεδρικών του 2028.
Πέραν του ΑΚΕΛ, που ζήτησε την κατάργηση του Φορέα στο πλαίσιο θεσμικών αλλαγών, παράπονα υποβλήθηκαν στον Πολίτη σχετικά με την κατάντια του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, το οποίο ουσιαστικά έμεινε χωρίς χρήματα και εισφορές, καθώς αυτά αντλούνται στον Φορέα και από εκεί γίνεται η διαχείριση των υποτροφιών. Ως αποτέλεσμα, εκατοντάδες φοιτητές φέτος έμειναν χωρίς την υποτροφία για την οποία ήταν δικαιούχοι, αφού στο παρελθόν είχε απορριφθεί το αίτημα για συμπληρωματικό προϋπολογισμό προς το ΙΚΥ.
Υπάρχουν διαμαρτυρίες και από άλλους συνδέσμους, των οποίων τα κονδύλια από το κράτος μειώθηκαν, ενώ ο Φορέας συνεχίζει να απολαμβάνει πλουσιοπάροχα ποσά.
Έλλειψη διαφάνειας
Ο έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στο ταμείο του ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ο οποίος προεδρεύεται από την Πρώτη Κυρία και δέχεται αποκλειστικά ιδιωτικές εισφορές για την οικονομική βοήθεια άπορων φοιτητών, αποκάλυψε περιπτώσεις εταιρειών που προέβησαν σε σημαντικές εισφορές στον Φορέα, ενώ είχαν ή συνέχιζαν να έχουν οικονομικές συναλλαγές με το κράτος.
Μετά από αυτή τη διαπίστωση, η Ελεγκτική Υπηρεσία συντάχθηκε με τα κοινοβουλευτικά κόμματα που ζητούν τη δημοσιοποίηση των ονομάτων φυσικών και νομικών προσώπων που εισφέρουν στο ταμείο. Σε έκθεση που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα, εισηγείται τη δημοσιοποίηση των ονομάτων όσων εισφέρουν ποσά άνω των €20.000 ετησίως.
Σκιές που οδηγούν σε αμφισβήτηση
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, αν και διευκρινίζει ότι από τις εισφορές που εντόπισε δεν τεκμηριώνεται οποιοδήποτε όφελος ή αντιπαροχή, παρατηρεί ότι δημιουργούνται συνθήκες που «θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε δημόσια αμφισβήτηση». Επισημαίνει, επίσης, ότι το υφιστάμενο σύστημα λειτουργίας και διαχείρισης του Φορέα δεν επαρκεί για να διασφαλίσει τη θεσμική ακεραιότητα που απαιτείται όταν η φιλανθρωπία διασταυρώνεται με την πολιτειακή εξουσία, υποδεικνύοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια.
Προς αυτή την κατεύθυνση, προτείνει συγκεκριμένη τροποποίηση του τρόπου λειτουργίας του Φορέα, ώστε να δημοσιοποιούνται τα ονόματα όσων εισφέρουν ποσά πέραν των €20.000 ετησίως. Στόχος, όπως εξηγεί η Ελεγκτική Υπηρεσία, είναι «η ενίσχυση της διαφάνειας, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος τα οφέλη λειτουργίας του Φορέα να επισκιάζονται από δημόσια αμφισβήτηση».
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις
- Συγκεκριμένη εταιρεία, κατά τα έτη 2023–2024, κατέβαλε συνολικές εισφορές ύψους €695.750 στον Φορέα, ενώ την ίδια περίοδο είχε διαπραγματευτεί και υπογράψει σύμβαση μεγάλης διάρκειας και υψηλού ποσού με το κράτος.
- Έξι εταιρείες του ναυτιλιακού κλάδου κατέβαλαν συνολικές εισφορές €750.000 το 2024 (ποσοστό 34% των συνολικών εισφορών του έτους), ενώ το ίδιο διάστημα το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε αποφάσεις για τον φόρο χωρητικότητας, ένα ειδικό σύστημα φορολόγησης εταιρειών διεθνών θαλάσσιων μεταφορών.
- Πρόσωπα συνδεδεμένα με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα – τα λεγόμενα «χρυσά» διαβατήρια – κατέβαλαν δωρεές προς τον Φορέα συνολικού ύψους €685.000 κατά τα έτη 2018–2024.
Δυσκολίες ελέγχων και εκτόξευση των εισφορών
Η Ελεγκτική Υπηρεσία δεν παραλείπει στην έκθεσή της να σημειώσει τα εξής: «Οι κατάλογοι εισφορών/δωρεών που υποβλήθηκαν στην Υπηρεσία μας δεν περιλαμβάνουν στοιχεία ταυτοποίησης των δωρητών, όπως αριθμό ταυτότητας ή αριθμό εγγραφής εταιρείας, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται ο έλεγχος σχετικά με την προέλευση των δωρεών/εισφορών».
Όπως προκύπτει από τον πίνακα που δημοσίευσε το κυπριακό μέσο από την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, από τη στιγμή που η κ. Καρσερά ανέλαβε την προεδρία του Φορέα, οι ιδιωτικές εισφορές πολλαπλασιάστηκαν, φτάνοντας συνολικά για τα έτη 2023 και 2024 τα €4,3 εκατ.
Βολές από την αντιπολίτευση για ψηφοθηρία
Κατά τη συζήτηση της πρότασης νόμου των βουλευτών του ΔΗΣΥ, Νίκου Γεωργίου και Κυριάκου Χατζηγιάννη, για δημοσιοποίηση των ονομάτων των χορηγών του ταμείου που εισφέρουν άνω των €5.000, βουλευτές του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ κατήγγειλαν ότι η υφιστάμενη αδιαφάνεια δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για ψηφοθηρία και ρουσφετολογική μεταχείριση φοιτητών.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, διερωτήθηκε γιατί το κράτος δεν καλύπτει, όπως οφείλει, τις ανάγκες των άπορων φοιτητών, «ώστε να μην εξαρτώνται από ιδιωτικές πρωτοβουλίες και ελεημοσύνες». Υπογράμμισε, επίσης, ότι τα ονόματα των χορηγών των κομμάτων που εισφέρουν άνω των €500 δημοσιοποιούνται και διερωτήθηκε γιατί να εξαιρείται το ταμείο της κ. Καρσερά. «Δεν γίνεται στο Προεδρικό να παίρνουν αβέρτα χρήματα και να μη γνωρίζει κανείς από πού προέρχονται», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, απαντώντας στις προειδοποιήσεις της Πρώτης Κυρίας, Φιλίππας Καρσερά, ότι η δημοσιοποίηση θα αποθαρρύνει δωρητές, διερωτήθηκε κατά πόσο τα υπόλοιπα φιλανθρωπικά ιδρύματα της Κύπρου είναι υποδεέστερα του Φορέα. Τόνισε ότι η πρόταση νόμου αποσκοπεί αποκλειστικά στη διαφάνεια, επισημαίνοντας πως «κάλλιο αργά παρά ποτέ».
Νίκος Χριστοδουλίδης: Το διδακτορικό «φάντασμα» και οι δικαστικές περιπέτειες πριν γίνει… λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου
Δεν έχουν τέλος οι αποκαλύψεις για τον Πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, μετά το συνταρακτικό βίντεο για μίζες στην προεκλογική του εκστρατεία. Το ντοκουμέντο – διαφθοράς, που παρουσιάζει συνομιλίες με τον διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Χαράλαμπο Χαραλάμπους, τον πρώην υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη και τον CEO της εταιρείας Cyfield Γιώργο Χρυσοχο, έχει πυροδοτήσει ομοβροντία κατά του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο.
Το σκάνδαλο φέρνει στο φως και προηγούμενες σκοτεινές υποθέσεις με πρωταγωνιστή τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Το iEidiseis ανέδειξε παλαιότερο ρεπορτάζ του Μακάριου Δρουσιώτη, κορυφαίου δημοσιογράφου της Κύπρου και συγγραφέα γνωστό για τις έρευνές του σχετικά με τη διαφθορά στη χώρα, το οποίο παρουσίαζε τις μεθόδους του Ν. Χριστοδουλίδη, με έναν στρατό από τρολ λογαριασμούς και fake news, ώστε να ανελιχθεί στην πολιτική ηγεσία της Κύπρου.
Ο ίδιος ερευνητής δημοσιογράφος έχει αποκαλύψει και μια ακόμη παράξενη υπόθεση με το διδακτορικό «φάντασμα» του Χριστοδουλίδη και την ακαδημαϊκή του ιδιότητα. Ο Πρόεδρος της Κύπρου, που αυτοπροσδιορίζεται ακαδημαϊκός, ενεπλάκη σε μια πρωτοφανή δικαστική διαμάχη για να γίνει λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Ακολουθεί ολόκληρο το ρεπορτάζ του Μακάριου Δρουσιώτη με τίτλο: «Ο “ακαδημαϊκός” που ντρέπεται για την έρευνά του. Γιατί ο Νίκος Χριστοδουλίδης έκρυψε το διδακτορικό του»…
Τον περασμένο Σεπτέμβριο (2022) άρχισε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μια συζήτηση κατά πόσο ο Νίκος Χριστοδουλίδης είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος. Αφορμή για τη συζήτηση ήταν η διαπίστωση ότι η διδακτορική διατριβή του είχε κατεβεί από την ιστοσελίδα του Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η απόσυρση της διατριβής δημιούργησε την εύλογη υποψία ότι ήταν αποτέλεσμα αντιγραφής και το πανεπιστήμιο την ακύρωσε. Τελικά, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έδωσε στη δημοσιότητα βεβαίωση του Πανεπιστημίου Αθηνών ότι όντως είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος, αλλά δεν απάντησε στο ερώτημα γιατί το κρύβει.
Το διδακτορικό του Χριστοδουλίδη είναι για το Κυπριακό και ειδικά για την περίοδο 1977-1990. Ένας διδακτορικός τίτλος για το Κυπριακό είναι το ιδανικό προσόν για έναν υποψήφιο Πρόεδρο. Η επιστημονική γνώση για το πρώτο εθνικό πρόβλημα της χώρας θα έπρεπε να ήταν στην πρώτη γραμμή της επικοινωνιακής στρατηγικής του υποψηφίου Προέδρου. Θα ανάμενε κανείς ότι εν όψει εκλογών ο Χριστοδουλίδης θα εξέδιδε την εργασία του σε βιβλίο. Αντί αυτού το απέσυρε από τη δημόσια πρόσβαση. Τι συμβαίνει, λοιπόν, με το διδακτορικό του Χριστοδουλίδη;
Είχα την ευκαιρία να διαβάσω τη διδακτορική διατριβή του Νίκου Χριστοδουλίδη. Μια γενική παρατήρηση είναι ότι στηρίζεται σε βιβλία και δεν έχει σχεδόν καθόλου αναφορές σε πρωτογενείς πηγές. Κατά τα άλλα αποτελεί μια αξιοπρεπή συρραφή των εξελίξεων στο Κυπριακό την περίοδο 1977-1990. Η μελέτη καλύπτει την περίοδο της προεδρίας Κυπριανού και το πρώτο μισό της θητείας του Γιώργου Βασιλείου και συγκρίνει τις πολιτικές και τις στρατηγικές τους.
Τα συμπεράσματά του είναι κόλαφος για τον Κυπριανού. Ο Χριστοδουλίδης περιγράφει έναν ηγέτη απροσάρμοστο στις διεθνείς εξελίξεις. Ο Κυπριανού, χωρίς ρεαλιστικές παραστάσεις για τα μεγέθη και τις δυνατότητες της μικρής Κύπρου διαχειρίστηκε το Κυπριακό καθοδηγούμενος από τις πεποιθήσεις του στα πλαίσια του Τρίτου Κόσμου και απέρριπτε οποιαδήποτε παρέμβαση από τον αμερικανικό παράγοντα. (Ένα δείγμα της κριτικής προς τον Κυπριανού μπορείτε να διαβάσετε εδώ)
Από την άλλη ο Βασιλείου αναδεικνύεται ως ένας ηγέτης που είχε προσαρμοστεί με τις διεθνείς εξελίξεις και επεδίωξε να εντάξει το Κυπριακό σε ένα πλαίσιο διεθνών συμμαχιών, με κορυφαία στιγμή την αίτηση ένταξης στην ΕΕ. (Εδώ ένα δείγμα των αναφορών του Χριστοδουλίδη στον Βασιλείου). Με λίγα λόγια, τα γεγονότα που παραθέτει ο Χριστοδουλίδης απομυθοποιούν την απορριπτική σχολή του Κυπριανού και προκρίνουν τον ρεαλισμό του Γιώργου Βασιλείου.
Μια άλλη πτυχή που αναδεικνύεται μέσα από την ερευνητική εργασία του Νίκου Χριστοδουλίδη ήταν ο αρνητικός ρόλος της Σοβιετικής Ένωσης στην κρίση του 1974. Η Μόσχα ευνοούσε την εισβολή διότι αποσταθεροποιούσε το ΝΑΤΟ στην ανατολική μεσόγειο. Ο Χριστοδουλίδης παραθέτει τη μαρτυρία του ΒΓΓ του ΑΚΕΛ Αντρέα Φάντη, ο οποίος τον Ιούλιο του 1974 βρισκόταν για διακοπές στη Μόσχα. Σύμφωνα με τον Φάντη το Διεθνές Τμήμα του Κομμουνιστικού Κόμματος αντιτάχθηκε στην οργάνωση διαμαρτυρίας για την τουρκική εισβολή. (Ένα απόσπασμα δημοσιεύεται εδώ) Μέσω της καταγραφής των γεγονότων, με ειδική μνεία στο αμερικανοκαναδικό σχέδιο του 1978, ο Χριστοδουλίδης υιοθετεί την άποψη ότι η διαιώνιση της διαίρεσης της Κύπρου ευνοούσε τα ρωσικά συμφέροντα.
Στη συνέντευξη του στο podcast Legal Matters ο Χριστοδουλίδης είπε πως όταν ήταν φοιτητής, το δωμάτιο του ήταν διανθισμένο με σημαίες του Βυζαντίου και συνθήματα του «Δεν Ξεχνώ». Ακολούθως, είπε, αναθεώρησε και έγινε μετριοπαθής. Απέδωσε τη μεταστροφή του στον καθηγητή Θεόδωρο Κουλουμπή. Ωστόσο απέκρυψε το ότι η αναθεώρηση του έγινε μέσα από τη διδακτορική του εργασία, υπό την καθοδήγηση του Κουλουμπή. Προφανώς ντρέπεται να υποστηρίξει δημόσια την έρευνα του και προτίμησε να την κρύψει. Ο Χριστοδουλίδης, λοιπόν, ξέχασε τον Κουλουμπή και με νέο μέντορα τον Νίκο Κατσουρίδη επένδυσε πολιτικά στις «καλές σχέσεις» με τη Μόσχα, το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Στην τελευταία μεγάλη ευκαιρία για τη λύση του Κυπριακού, μιμήθηκε τον Σπύρο Κυπριανού, συνδράμοντας στο ναυάγιο των συνομιλιών.
Στα δικαστήρια
Ο Χριστοδουλίδης αυτοπροσδιορίζεται ακαδημαϊκός επειδή πριν 20 χρόνια έκανε μια εργασία για το Κυπριακό. Η ακαδημαϊκή ιδιότητα δεν αποκτάται μόνο με μια εργασία, αλλά με την ακαδημαϊκή δραστηριότητα, τη διδασκαλία και τις δημοσιεύσεις. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης διεκδίκησε την ακαδημαϊκή ιδιότητα όχι από την έδρα του δασκάλου αλλά από τις αίθουσες των δικαστηρίων και με κίνητρο την επαγγελματική εξασφάλιση.
Το 2009 έκανε αίτηση για τη βαθμίδα του λέκτορα ή του επίκουρου καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Το εκλεκτορικό σώμα του πρόσφερε θέση λέκτορα. Ο εσωτερικός ελεγκτής του πανεπιστημίου υπέδειξε ότι η διαδικασία παραβίαζε τη δεοντολογία του Πανεπιστημίου διότι ο πρόεδρος της ειδικής επιτροπής που τον αξιολόγησε είχε αναπτύξει «στενές διαπροσωπικές σχέσεις» με τον Χριστοδουλίδη. Το ίδιο ίσχυε για άλλο ένα μέλος της επιτροπής. Παρ’ όλα αυτά η Σύγκλητος και το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου του πρόσφεραν τη θέση.
Δύο μήνες αργότερα το Συμβούλιο ανακάλεσε την απόφασή του και ακύρωσε τον διορισμό του διότι διαπίστωσε ότι παράτυπα του δόθηκε η θέση, επειδή η εκλογή του δεν εξασφάλισε την πλειοψηφία των μελών της εξεταστικής επιτροπής. Από τα 14 μέλη της επιτροπής ψήφισαν μόνο οι 5 υπέρ του (εκ των οποίων οι δύο ήταν οι φίλοι του!) Έγινε νέα ψηφοφορία κατά την οποία ψήφισαν 7 υπέρ, 3 εναντίον, 2 αποχές και απουσίαζε ο ένας. Αλλά και πάλι υπολειπόταν μια ψήφος για να εξασφαλίσει πλειοψηφία.
Μετά την ακύρωση του διορισμού του ο Χριστοδουλίδης προσέφυγε στο διοικητικό δικαστήριο διεκδικώντας τη θέση. Η προσφυγή του απορρίφθηκε το 2012. Ακολούθως προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο και το 2018, ενώ ήταν ήδη υπουργός Εξωτερικών, το Ανώτατο έκρινε νόμιμο το διορισμό του από το 2009. Το Πανεπιστήμιο του πρόσφερε τη θέση, ο Χριστοδουλίδης την αποδέχτηκε, και ακολούθως ζήτησε 4 χρόνια άδεια άνευ απολαβών. Το Πανεπιστήμιο αρνήθηκε, όπως αρνήθηκε και στον πρώην υπουργό Παιδείας Αντρέα Δημητρίου, διότι το σύνταγμα απαγορεύει τη διπλοθεσία σε υπουργούς. Ο Χριστοδουλίδης προσέφυγε ξανά στο δικαστήριο, ενώ έκανε παρασκήνιο να αλλάξει ο Νόμος για να του επιτραπεί να πάρει άδεια άνευ απολαβών, μέχρι να ξεκαθαρίσει το πολιτικό του μέλλον. Τελικά απέτυχε η προσπάθεια να αλλάξει η νομοθεσία και το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε τελεσίδικα ότι δεν δικαιούται τη θέση στο Πανεπιστήμιο.
Η τελευταία απόφαση του δικαστηρίου εκδόθηκε το 2021, όταν ήταν βέβαια η υποψηφιότητά του. Διεκδικούσε δηλαδή την ψήφο του λαού για να κυβερνήσει την Κύπρο και τη θέση του λέκτορα από τα δικαστήρια για να είναι εξασφαλισμένος στην περίπτωση που θα χάσει τις εκλογές.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε πάντα κατά νουν την πολιτική καριέρα. Δεν ήταν όμως πρόθυμος να ρισκάρει την ασφάλεια του δημοσίου. Το 2013 είχε συμφωνήσει με τον Αβέρωφ Νεοφύτου να γίνει διευθυντής του γραφείου του, αλλά θα εξασφάλιζε άδεια άνευ απολαβών για να μην παραιτηθεί από το δημόσιο. Τελικά, αποσπάστηκε στο Προεδρικό ως διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του Προέδρου και τον Απρίλιο του 2014 «ανέλαβε καθήκοντα» κυβερνητικού εκπροσώπου. Αυτή ήταν μια ειδική ρύθμιση για να μη χάσει την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου. Ο μισθός και τα ωφελήματα ήταν τα ίδια με εκείνα του πολιτικού διορισμού. Και όταν έγινε υπουργός Εξωτερικών και υποχρεωτικά παραιτήθηκε, προσπάθησε να διασφαλίσει το επαγγελματικό του μέλλον διασώζοντας το διορισμό στο πανεπιστήμιο μέσω των δικαστηρίων.
Με απλά λόγια ο Χριστοδουλίδης θέλει να κυβερνήσει αυτή τη χώρα αλλά δεν είναι πρόθυμός ν’ αναλάβει κανένα προσωπικό ρίσκο. Για να φτάσει στην προεδρική καρέκλα απαρνήθηκε την επιστημονική του γνώση, που είναι τα ιερά και τα όσια του καθενός που προσδιορίζεται ακαδημαϊκός, γυρίζοντας τριάντα χρόνια πίσω και στα συνθήματα της φοιτητικής του ζωής.
«Αδίστακτος, άκρατα φιλόδοξος, δολοπλόκος»: Αποκαλύψεις για τον Ν. Χριστοδουλίδη μέσα από τα δικά του SMS
Στη δίνη ενός μεγάλου πολιτικού σκανδάλου βρίσκεται ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά την αποκάλυψη του βίντεο για μίζες στην προεκλογική του εκστρατεία.
Συγκεκριμένα, στο αποκαλυπτικό βίντεο παρουσιάζονται συνομιλίες με τον διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας Χαράλαμπο Χαραλάμπους, τον πρώην υπουργό Ενέργειας Γιώργο Λακκοτρύπη και τον CEO της εταιρείας Cyfield Γιώργο Χρυσοχό. Τα πρόσωπα με τα οποία συνομιλούν είχαν παρουσιαστεί ως επενδυτές με ενδιαφέρον για δραστηριοποίηση στην Κύπρο και οι εμπλεκόμενοι αγνοούν ότι μαγνητοσκοπούνται. Οι συζητήσεις είναι αποκαλυπτικές με τους προαναφερόμενους να μιλούν για μετρητά στον Κύπριο Πρόεδρο, ώστε να παρακαμφθούν τα όρια χρηματοδότησης.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε ξαναμπλέξει πριν από αρκετά χρόνια σε σκάνδαλο με σημαντικές αποκαλύψεις για τις σκοτεινές μεθόδους του, ώστε να ανελιχθεί στην πολιτική ηγεσία της Κύπρου, προετοιμάζοντας έναν επικοινωνιακό μηχανισμό για τις εκλογές του 2023 με έναν στρατό από τρολ λογαριασμούς και fake news.
Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ υπέγραφε ο Μακαριος Δρουσιώτης, κορυφαίος δημοσιογράφος της Κύπρου και συγγραφέας, γνωστός για τις έρευνες και τις δημοσιεύσεις του για τη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου. Έχει συνεργαστεί με κορυφαίες εφημερίδες στην Κύπρο και στην Ελλάδα , όπως η «Ελευθεροτυπία», ο «Φιλελεύθερος» και ο «Πολίτης». Έχει γράψει συνολικά δώδεκα βιβλία, μέσω των οποίων αναδεικνύεται το πρόβλημα της διαφθοράς στην Κύπρο, αλλά και μια σειρά από κρίσιμα ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα.
Στη συνέχεια παραθέτουμε όλο το ρεπορτάζ του Μακάριου Δρουσιώτη με τίτλο: «Νίκος Χριστοδουλίδης: Το fake πρόσωπο του “καλού παιδιού”»…
Το fake πρόσωπο του «καλού παιδιού»
«Πίσω από το πλατύ χαμόγελο και το πράο πρόσωπο κρύβεται ένας άλλος άνθρωπος, άκρατα φιλόδοξος, μικρόψυχος, ενίοτε και αδίστακτος, αλλά προικισμένος με ένα αξιοθαύμαστο ταλέντο στην υποκρισία.
Κατά τη διάρκεια της κοινής θητείας μας στο Προεδρικό, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανάλωνε μεγάλο μέρος του χρόνου του στέλνοντας μηνύματα με το κινητό του. Πάντοτε έγραφε τα μηνύματά του σε Greekglish. Προσωπικά δεν είδα ποτέ μου κάποιο γραπτό κείμενο του Χριστοδουλίδη στα Ελληνικά. Τις ομιλίες και τις γραπτές δηλώσεις του τις έγραφαν πάντα άλλοι. Η προσήλωσή του στο να στέλνει μηνύματα εκνεύριζε συχνά και τον Αναστασιάδη. «Ξαπόλα το τζείνο το τηλέφωνο», ήταν μια συνήθης έκρηξη δυσαρέσκειας από τον Αναστασιάδη.
Οι συνήθεις αποδέχτες των μηνυμάτων του Χριστοδουλίδη ήταν οι δημοσιογράφοι. Ο Χριστοδουλίδης έχει δικούς του ανθρώπους σε όλο το φάσμα των Μέσων Ενημέρωσης, τους οποίους προσέγγισε και κέρδισε με υπομονή και επιμονή χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα. Από το να λέει στον καθένα εκείνο που ήθελε να ακούσει, μέχρι την κολακεία και τα ρουσφέτια.
Προφίλ
Η δημοτικότητα που απολαμβάνει σήμερα οφείλεται εν πολλοίς στην επικοινωνιακή του τακτική να δημιουργήσει για τον εαυτό του το προφίλ του «καλού παιδιού». Η εικόνα του καλού τεχνοκράτη που έκανε τη δουλειά του χωρίς να χρεώνεται τα αρνητικά της διακυβέρνησης Αναστασιάδη είναι επικοινωνιακό δημιούργημα. Όσο κι αν διαφωνεί κανείς μαζί του, θα πρέπει να του βγάλει το καπέλο για το ότι κατόρθωσε να δημιουργήσει από το μηδέν ένα δημοφιλές προφίλ για τον εαυτό του.
Πίσω από το προφίλ αυτό βρίσκεται μια άλλη προσωπικότητα που περισσότερο ταιριάζει σε έναν δολοπλόκο παρά σε ένα πρότυπο πολιτικού προσώπου που είναι υπεράνω σκοπιμοτήτων. Πίσω από το πλατύ χαμόγελο και το πράο πρόσωπο κρύβεται ένας άλλος άνθρωπος, άκρατα φιλόδοξος, μικρόψυχος, ενίοτε και αδίστακτος, αλλά προικισμένος με ένα αξιοθαύμαστο ταλέντο στην υποκρισία.
Το αληθινό πρόσωπο του Νίκου Χριστοδουλίδη ξεδιπλώνεται μέσα από τη μελέτη των μηνυμάτων που αντάλλασσε με τον συνεργάτη του Μανώλη Κυριάκου, τα οποία ο τελευταίος διέρρευσε στον «Πολίτη». Ο Κυριάκου ήταν παραδοσιακό στέλεχος του ΔΗΚΟ στη Λεμεσό. Σε κάποια στιγμή, για λόγους που δεν έχουν σημασία γι’ αυτή την ανάλυση, διέρρηξε τις σχέσεις του με τον Νικόλα Παπαδόπουλο και εγκολπώθηκε τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Οι fake λογαριασμοί
Η σχέση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Μανώλη Κυριάκου – με ξεκάθαρο επικοινωνιακό στόχο τις εκλογές του 2023 – αρχίζει από το φθινόπωρο του 2020, δηλαδή τριάμισι χρόνια πριν από τις εκλογές. Από πληθώρα μηνυμάτων τεκμαίρεται ότι συμφώνησαν να αναλάβει την προώθηση της υποψηφιότητάς του μέσω των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης και με όχημα ψεύτικους λογαριασμούς.
Όταν ο Μανώλης Κυριάκου δημιούργησε ένα ψεύτικο προφίλ με το όνομα Αλέκος Τριανταφύλλης, έστειλε στον Χριστοδουλίδη τη φωτογραφία του δήθεν Τριανταφύλλη μαζί με τη σύζυγο και το παιδί του για να την εγκρίνει και τον ρώτησε εάν φαινόταν αληθινή. «Μόνος του ναι, με σύζυγο και παιδιά όχι», του είπε.
Ο Κυριάκου δημιούργησε και τη σελίδα Cyprus News Revisited η οποία ήταν τάχα ειδησεογραφική, ενώ ήταν το φόρουμ προβολής της υποψηφιότητας Χριστοδουλίδη. Ακολούθησε η σελίδα στο Facebook Τα Νέα της Κύπρου, που μετονομάστηκε σε Ομάδα Στήριξης Νίκου Χριστοδουλίδη, την οποία στη συνέχεια κατέβασε το Facebook διότι παραβίασε τους κανόνες δεοντολογίας. Τότε το επιτελείο Χριστοδουλίδη διαβεβαίωνε ότι δεν είχε σχέση ο ίδιος. Στην πραγματικότητα είχε, προσωπικά, τον πλήρη έλεγχο και έδινε λεπτομερείς οδηγίες για μεθόδους παραπλάνησης της κοινής γνώμης με ψεύτικους λογαριασμούς.
Από τις πρώτες επαφές του με τον Κυριάκου, ο Χριστοδουλίδης τον ρώτησε: «Φίλε, στο Twitter πόσα accounts έχεις;» Παράγγειλε έξι accounts. Αργότερα έγραψε στον Κυριάκου: «Κάνε 4 άλλα accounts στο Facebook με δύο ονόματα γυναικών και δύο αντρών και κάνε τα post που εσύ θέλεις να κάνεις». Ο Κυριάκου του απάντησε «ok clear». O Χριστοδουλίδης έδινε ο ίδιος οδηγίες για το τι θα γράφουν και πότε τα ψεύτικα accounts. «Να απαντήσουν έντονα τα accounts μου στον ‘Πολίτη’ όταν το βάλει», έγραψε εν αναμονή ενός αρνητικού για τον ίδιο δημοσιεύματος.
Ο Χριστοδουλίδης ενορχήστρωνε ο ίδιος προσωπικά την παραπλάνηση της κοινής γνώμης. «Όχι όλα σήμερα. Και όχι το ίδιο κείμενο. Μετά φαίνεται στημένο. Πρέπει να είναι αυθόρμητα. Πάολα και Μυλωνά έβαλαν το ίδιο σε 10 λεπτά. Όχι, δεν είναι αυτό που θέλουμε. (…) Έτσι χάνουμε και τα αυθόρμητα και θα θεωρούν όλα στημένα». Ο Χριστοδουλίδης δεν είχε πρόβλημα με τα στημένα, αλλά το ότι φαίνονταν τα στημένα. Επίσης ενέκρινε τις φωτογραφίες του που δημοσιεύονταν. Όταν ο Κυριάκου του έστειλε μια δέσμη φωτογραφιών με ττόκκες και χαμόγελα, ο Χριστοδουλίδης έστειλε την εξής οδηγία. «Όχι, την τελευταία αφαίρεσέ την. Δεν την θέλω».
Με απόλυτη ειλικρίνεια…
Να σημειωθεί ότι την ίδια ώρα ο Χριστοδουλίδης ήταν υπουργός Εξωτερικών και διέθετε τον χρόνο του για την προσωπική του προβολή με επίκεντρο τις εκλογές, ενώ δημόσια έκανε διδάγματα ότι ήταν πρόωρη η προεδρολογία και ότι ο ίδιος ασχολείτο με την αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας.
Η στρατηγική του Χριστοδουλίδη ήταν να αξιοποιεί την παρουσία του στο Υπουργείο Εξωτερικών για να προωθεί την υποψηφιότητά του, αλλά να μην εκδηλωθεί για να μη γίνει στόχος. «Νομίζω το Nikos2023 είναι νωρίς. Τους εξαγριώνουμε», έγραψε σε ένα μήνυμά του στον Κυριάκου τον Οκτώβριο του 2021. Έναν μήνα αργότερα, μιλώντας στην εκπομπή Πρώτη Ενημέρωση του ΡΙΚ, είπε ότι «πρέπει να υπάρξει σεβασμός στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στην κυβέρνηση, η οποία έχει ακόμη να αντιμετωπίσει σημαντικότατες προκλήσεις, όπως η πανδημία, οι τουρκικές προκλήσεις και η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μπαίνοντας σε μια πρόωρη προεδρολογία δεν βοηθά σε καμία περίπτωση την κυβέρνηση». Ο Χριστοδουλίδης δέκα φορές στην ίδια συνέντευξη χρησιμοποίησε τη φράση με «με απόλυτη ειλικρίνεια», για να διαβεβαιώσει ότι δεν ασχολείτο με τις εκλογές. Ήταν μια απόλυτα ανειλικρινής τοποθέτηση.
Φιλότουρκοι και πληρωμένοι
Κι ενώ στον δημόσιό του λόγο είναι πάντα ευγενικός, προσεκτικός, χαμογελά και συντηρεί το fake πρόσωπο του καλού παιδιού, στα ιδιωτικά μηνύματα βγάζει ένα εντελώς διαφορετικό πρόσωπο, σπιλώνοντας όσους θεωρεί εμπόδιο στον δρόμο του, ακόμη και με τη χυδαία κατηγορία του φιλότουρκου ή του πληρωμένου.
Σχολιάζοντας μια πρόταση του Αχιλλέα Δημητριάδη διά τη δημιουργία δικοινοτικού νοσοκομείου στην Κύπρο, έγραψε το εξής: «Ώσπου να του πουν ότι δεν θα είναι υποψήφιος θα προτείνει να αναγνωρίσουμε το ψευδοκράτος»! Φιλότουρκο χαρακτήρισε ο Χριστοδουλίδης και τον υπουργό Οικονομικών Κωνσταντίνο Πετρίδη, ο οποίος τοποθετήθηκε δημόσια ενάντια στον τρόπο με τον οποίο προωθούσε την υποψηφιότητά του.
Αφορμή ήταν μια διαφωνία που υπήρχε με το Γραφείο Επιτρόπου Ρυθμίσεως Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΓΕΡΗΕΤ) στο οποίο εργάζεται ως σύμβουλος ο Κυριάκου. Το ΓΕΡΗΕΤ επέβαλε κάποιο τέλος στις υπηρεσίες που επόπτευε και είχε δημιουργήσει αποθεματικό. Το Υπουργείο Οικονομικών κατάργησε αυτό το τέλος το οποίο επωμίζονταν οι καταναλωτές και ο Κυριάκου έκανε παράπονο στον Χριστοδουλίδη, ο οποίος αφόρισε μονολεκτικά τον Πετρίδη με τον χαρακτηρισμό «φιλότουρκοι»! Σημειωτέων ότι ο Πετρίδης ήταν αυτός που εισηγήθηκε την απόσπαση του Χριστοδουλίδη στο Προεδρικό και τον στήριξε όσο κανένας άλλος μέχρι να εδραιώσει τη θέση του δίπλα στον Αναστασιάδη.
Τέτοιους χαρακτηρισμούς ο Χριστοδουλίδης ουδέποτε τους χρησιμοποιεί δημόσια, αλλά τους διασπείρει αφειδώλευτα μέσω των fake λογαριασμών στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Όταν ο δημοσιογράφος Κυριάκος Πιερίδης του έκανε κόσμια κριτική για την πολιτική του στο Κυπριακό, έστειλε το εξής μήνυμα στον Κυριάκου:
«Αν έχεις δικούς σου, βάλε να του ζητήσουν να απαντήσει:
- Αληθεύει ότι ήσουν με τον Τάσσο το 2003 και αποκαλούσες τον Κληρίδη κατούρη, και
- Πόσα έπιασες από τους ξένους για να υποστηρίξεις μετά το Σχέδιο Ανάν;»
Ο Χριστοδουλίδης, ο οποίος δεν αποδεχόταν ούτε και την ελάχιστη κριτική που του γινόταν, έγραψε για τον δημοσιογράφο Παναγιώτη Τσαγγάρη ότι ήταν στο payroll του ΔΗΣΥ, άφησε υπονοούμενα για τον Φρίξο Δαλίτη στον Φιλελεύθερο και στόχευε τον κάθε αρθρογράφο ακόμη και για τα πιο ανώδυνα σχόλια. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η κριτική που του έκανε ο Ανδρέας Δημητρίου ότι πήγε στη γιορτή του ππαλουζέ στην Πάχνα την ώρα που ο Ερντογάν ήταν στο Βαρώσι.
Σχολίασε ως εξής:
«Αντώνης Δημητρίου, κολλητός του Αβέρωφ, δεν ντρέπεται που έκανε διακοπές στις Μαλβίδες. Λόγω των χθεσινών έχει τρελλαθεί (σ.σ. εννοεί την επίσκεψή του στον ππαλουζέ στην Πάχνα)
Κανονικά ήθελε καμιά δεκαριά να του γράψουν (σ.σ. του Αβέρωφ) ‘ευτυχώς που ήταν Κύπρο και όχι Μαλβίδες’. Άλλος να γράψει: Μάλλον κάποιους ενοχλεί που τον προσκαλούν (σ.σ. τον ίδιο) και όχι εκείνον (σ.σ. τον Αβέρωφ). Ο Κυριάκου του απάντησε: «Οκ, έχω και fake profiles, θα πω και σε δικούς μου».
Αποποίηση ευθύνης
Η σχέση του Μανώλη Κυριάκου με τον Χριστοδουλίδη διασαλεύτηκε μετά την απόφαση του ΔΗΚΟ να στηρίξει την υποψηφιότητά του. Φαίνεται ότι το ΔΗΚΟ ζήτησε την απομάκρυνσή του από το επιτελείο του Χριστοδουλίδη και αυτός τον πούλησε.
Περί τον περασμένο Ιούνιο, ο Χριστοδουλίδης του έστειλε ένα μήνυμα και του ανέφερε τα εξής: «Κάποια στιγμή να μιλήσουμε. Δεν θέλω τίποτα fake. Να είμαστε εντελώς καθαροί. Άστα fake γι’ αυτούς».
Ο Κυριάκου απάντησε: «Εσύ μου είχες πει να ανοίξω τα fake τότε. Θα εκτιμούσα μια απάντηση καθαρή να ξέρω κι εγώ που βαδίζω». Ο Χριστοδουλίδης το αρνήθηκε: «Σου είπα εγώ να ανοίξεις;» Ο Κυριάκου του τηλεφωνούσε για να του ζητήσει εξηγήσεις, αλλά δεν του απαντούσε στο τηλέφωνο.
Τότε του έστειλε το screenshot με το οποίο του είχε δώσει τις οδηγίες για τα fake accounts με το εξής σχόλιο: «Ψέματα δεν λέω ποτέ. Με έθιξες και με πρόσβαλες. Αναμένω να μου απαντήσεις».
Όταν μίλησαν στο τηλέφωνο, ο Κυριάκου του ορκιζόταν στον Θεό ότι δεν έλεγε ψέματα και ότι δημιούργησε του ψεύτικους λογαριασμούς με δικές του οδηγίες. Τότε ήταν που του απάντησε ο Χριστοδουλίδης: «Εγώ εκπροσωπώ τον Θεό, όχι εσύ»!
Ο Χριστοδουλίδης προσπάθησε να αποποιηθεί την ευθύνη όταν ήθελε να ξεφορτωθεί τον Κυριάκου για να ικανοποιήσει το ΔΗΚΟ. Η πρώτη του αντίδραση ήταν να τα φορτώσει στον Κυριάκου, ενώ ήταν ο ίδιος ενορχηστρωτής αυτής της βιομηχανίας παραπληροφόρησης. Όταν ο Κυριάκου δημοσιοποίησε τα μηνύματα εμφανίστηκε ο ίδιος ως θύμα, ενώ τεκμηριωμένα ήταν ο ίδιος στο επίκεντρο ενός μηχανισμού σπίλωσης και δολοφονίας χαρακτήρων.
Για όσο καιρό ο Νικόλας Παπαδόπουλος συνομιλούσε με το ΑΚΕΛ, ο Χριστοδουλίδης ήταν ειρωνικός με το ΔΗΚΟ. Όταν ο Κυριάκου του έστειλε μια οικογενειακή φωτογραφία που ανάρτησε η κόρη του Παπαδόπουλου και φαίνεται να φοράει ένα ψεύτικο στέμμα, σχολίασε: »The crown! (από την ομώνυμη σειρά του Netflix) Meet the royals!»
Μετά το φιάσκο με την αντιγραφή της ομιλίας του Κασουλίδη, ο Χριστοδουλίδης αναζητούσε κάτι αντίστοιχο για τον Αβέρωφ. Όταν ο τελευταίος εξάγγειλε την υποψηφιότητά του, έδωσε οδηγίες στον Μανώλη Κυριάκου να τσεκάρει αν ο Αβέρωφ είχε αντιγράψει κάτι από άλλον. Του ζήτησε επίσης να βρει την ιστορία του πρώην προέδρου της ΝΕΔΗΣΥ Ανδρέα Ελευθερίου ο οποίος αντέγραψε κάποια άρθρα. «Θα σου πω τι θα του κάνουμε», είπε στον Κυριάκου. Ύστερα, του έδωσε οδηγίες να του γράψει «από troll accounts σε accounts του ΔΗΣΥ» το εξής: «Όπως τον Φλέσα και συ Αντρέα;» Ο Φλέσας ήταν ο επικοινωνιολόγος του Χριστοδουλίδη στον οποίο χρέωσε την αντιγραφή της ομιλίας Κασουλίδη και ο Χριστοδουλίδης επεδίωκε να ταυτίσει τον Ανδρέα Ελευθερίου με τον Φλέσα.
Δύο ευχαριστώ για τις φωτογραφίες του με τον Λαβρόφ κατά την επίσκεψή του στη Μόσχα για να… πάρει το δακτυλίδι.
Κουτσομπόλευε την Αννίτα Δημητρίου ότι έκατσε στον καναπέ και δεν άφησε θέση στον Αβέρωφ ο οποίος την έβριζε…
Από τον Σεπτέμβριο του 2021 γράφει στον Κυριάκου να προσέχει τις επαφές του με την Ερωτοκρίτου του ΔΗΚΟ επειδή είχε και εκείνη βλέψεις για να είναι υποψήφια.
Τον Χριστοδουλίδη δεν τον ενοχλούσε μόνο η κριτική στον ίδιο, αλλά και η προβολή όσων δεν ήταν μαζί του. Ο Κυριάκου μοιράστηκε με τον Χριστοδουλίδη μια σκηνή από την τηλεόραση όπου ο Αναστασιάδης έκανε δηλώσεις για στήριξη στους πληγέντες από πυρκαγιά στην Ελλάδα και δίπλα του στεκόταν ο Δίπλαρος. Ο Χριστοδουλίδης σχολίασε ότι «ο κόσμος είναι έξω φρενών να βλέπει τέτοιες σκηνές, ειδικά από πολιτικούς που δεν έχουν καμιά σχέση με την όλη προσπάθεια».
Η κριτική έπιασε και το ΔΗΚΟ, το οποίο τότε δεν συζητούσε συνεργασία με τον ίδιο. Όταν το ΔΗΚΟ ανακοίνωσε ότι βρισκόταν στη διάθεση της Πολιτικής Άμυνας για να βοηθήσει με εθελοντές στην κατάσβεση της πυρκαγιάς, ο Χριστοδουλίδης σχολίασε ότι ήταν «όλοι για το σόου».
