Ανάλυση The Atlantic: | Η «Μεγάλη Στροφή» του Τραμπ: Από τον απομονωτισμό στο κάλεσμα για «Αλλαγή Καθεστώτος» στο Ιράν
🔴 Ένα μήνυμα στο Truth Social που σόκαρε το κατεστημένο της Δεξιάς στις ΗΠΑ:
«Δεν είναι πολιτικά ορθό να λέμε ‘αλλαγή καθεστώτος’, αλλά αν το σημερινό καθεστώς δεν μπορεί να ΚΑΝΕΙ ΤΟ ΙΡΑΝ ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΟ, γιατί να μη γίνει αλλαγή; MIGA!!!»
— Donald J. Trump, 22 Ιουνίου 2025
Η φράση “Make Iran Great Again” (MIGA), ειπωμένη σε ένα τόνο ειρωνικό αλλά απολύτως σαφή, σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή στροφή για τον πρώην πρόεδρο. Ο ίδιος είχε χτίσει μεγάλο μέρος του ρητορικού του κεφαλαίου πάνω στην απόρριψη των πολέμων αλλαγής καθεστώτος (όπως το Ιράκ), για να στραφεί τώρα απροειδοποίητα προς την ίδια λογική — αυτήν τη φορά στο Ιράν.
Από τον απομονωτισμό στο «καθεστωτικό πραξικόπημα»
Το «Regime Change» δεν είναι απλή φρασεολογία. Έχει ιστορικά φορτιστεί με αποτυχίες, αδυναμία σχεδιασμού και αιματοχυσία — από το Ιράκ έως το Αφγανιστάν. Στο παρελθόν, ακόμη και φιλοπολεμικοί διανοούμενοι όπως ο Michael Anton (σήμερα επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν) προειδοποιούσαν για το αδιέξοδο αυτών των σχεδίων.
Ο ίδιος είχε γράψει:
«Τα καθεστώτα όντως άλλαξαν, αλλά όχι σε δημοκρατίες. Και κάποια, όπως το Αφγανιστάν, μετά από 20 χρόνια επέστρεψαν στο ίδιο καθεστώς που ανατράπηκε το 2001.»
Αντιδράσεις: Μια Δεξιά σε σύγχυση
Η δήλωση Τραμπ διέλυσε τα όποια προσχήματα στρατηγικής συνοχής στην κυβέρνηση.
- Ο Αντιπρόεδρος J. D. Vance, βετεράνος του Ιράκ, δήλωσε:
«Δεν θέλουμε αλλαγή καθεστώτος. Δεν θέλουμε να επεκτείνουμε τη σύγκρουση.»
Λίγες ώρες μετά, ο Τραμπ τον διαψεύδει ευθέως. - Ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε στο Fox Business και προσπάθησε να παρουσιάσει τις ΗΠΑ… όχι σε πόλεμο με το Ιράν, παρότι μόλις είχαν ρίξει χιλιάδες κιλά εκρηκτικών.
Το MAGA στρατόπεδο μοιάζει πλέον βαθιά διχασμένο:
☑️ Μεταξύ των «συγκρατημένων ρεαλιστών» τύπου Vance
☑️ Και των «αντιδραστικών παρεμβατιστών» που βλέπουν στο Ιράν την ευκαιρία να «αποκαταστήσουν το μεγαλείο» του αμερικανικού παρεμβατισμού.
Ιστορικά προηγούμενα: Λειτουργεί η αλλαγή καθεστώτος;
- Χιλή, 1973: Η ανατροπή του Αλιέντε και η επιβολή του Πινοσέτ θεωρήθηκε «επιτυχής» από γεωστρατηγική σκοπιά, αλλά συνοδεύτηκε από μαζικές εκκαθαρίσεις και βασανιστήρια.
- Ιράν, 1953: Οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον δημοκρατικά εκλεγμένο Μοσαντέκ, επανέφεραν τον Σάχη, αλλά η καταπίεση του νέου καθεστώτος γέννησε την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 — και το σημερινό αντιδυτικό καθεστώς.
Το δίλημμα: Δυναμική ενέργεια ή ιστορική αφέλεια;
Η «μεγάλη στροφή» Τραμπ φανερώνει μια πολιτική χωρίς σχέδιο για το μετά. Αντίθετα με τον Μπους του 2003, που είχε τουλάχιστον προετοιμαστεί επικοινωνιακά και στρατιωτικά, ο Τραμπ κινείται αυθόρμητα και αντανακλαστικά, επικαλούμενος τη λογική των hashtags.
Μόνο που το Ιράν δεν είναι hashtag. Είναι ένα έθνος 90 εκατομμυρίων, με σύνθετο θρησκευτικό, εθνοτικό και πολιτικό πλέγμα. Το να εξαγγέλλεις την αλλαγή καθεστώτος σε μια τέτοια χώρα, χωρίς σχέδιο και χωρίς συναίνεση, θυμίζει περισσότερο πολιτική ρουλέτας.
