Από τις 29 σελίδες, που περιλαμβάνονται στη Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, η Ευρώπη, η επί 80 χρόνια στενότερη σύμμαχος των ΗΠΑ, καταλαμβάνει μόνο τις 3. Ωστόσο χώρεσαν, μέσα σ’ αυτές, εκφράσεις υποτιμητικές, περιφρονητικές, προσβλητικές, διατύπωση επιθυμιών να παραμείνει μακρά των ΗΠΑ η Ευρώπη, ακόμη και να διαλυθεί εις τα εξ’ ων συνετέθη.
Δεν υπήρξε απάντηση, από την ΕΕ, στην παραπάνω εξευτελιστική της αντιμετώπιση, από την Αμερική. Οι ερμηνείες είναι πολλές, αλλά τελικά αλληλοσυμπληρούμενες. Τις υπερκαλύπτει η επιθυμία της μη ρήξης με τις ΗΠΑ, καθώς ο απογαλακτισμός της, μετά από 80 χρόνια στενής συνύπαρξης είναι τραγικά δύσκολος.
Αντιθέτως, οι αιτίες που εξηγούν την αμερικανική συμπεριφορά απέναντι στην ΕΕ είναι πολυάριθμες, αλλά και ξεκάθαρες. Θα τις συγκεντρώσω, στη συνέχεια, σε τρεις κατηγορίες:
Ι. Απομάκρυνση της Αμερικής από την παρακμή της Δύσης
Τις τελευταίες δεκαετίες, αυτό που αποτελούσε τη Δύση και που κατάργησε, πρόσφατα, ο Τραμπ, βυθίζεται με ολοένα ταχύτερους ρυθμούς, σε μια παρακμή με πολυάριθμες προεκτάσεις. Αναπόσπαστο τμήμα της Δύσης και η Αμερική, για πάνω από 80 χρόνια, και μάλιστα στην κορυφή της αλλά, σαφώς, λιγότερο παρακμασμένη από την Ευρώπη, προσπαθεί τώρα να διασωθεί. Πρώτον, διασπώντας τη Δύση με την αποχώρησή της. Δεύτερον, σπεύδοντας να απομακρυνθεί, όσο πιο γρήγορα γίνεται, από τα υπολείμματα της, που είναι η ΕΕ. Αλλά και τρίτον, καυτηριάζοντας τα συμπτώματα παρακμής της Ευρώπης, ώστε να γίνει ξεκάθαρο ότι η ίδια, η Αμερική, δεν έχει πια καμιά σχέση μαζί της.
ΙΙ. Η ισχύς ως βάση της νέας διεθνούς τάξης
Η νέα διεθνής τάξη, όπως αυτή διαμορφώνεται στη Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου, δεν βασίζεται πια σε ιδεολογίες της μορφής της φιλελεύθερης δημοκρατίας, όπως η προηγούμενη της Δύσης. Μετά από 80 χρόνια, η θέση της έχει καταληφθεί από την ισχύ. Ισχύς πληθυσμιακή, οικονομική, βιομηχανική, στρατιωτική, τεχνολογική. Και όχι μόνο, αλλά αυτή η αντικατάσταση βάσης στη νέα διεθνή τάξη συμπληρώνεται και από απεμπόληση όλων των συμπαρομαρτούντων, που πάλαι ποτέ αποτελούσαν τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Εφεξής, οι μη συστημικές, λαϊκίστικες ή και ακροδεξιές κυβερνήσεις εκλαμβάνονται ως προτιμότερες και πιο αποτελεσματικές από τις δημοκρατικές. Ακόμη, η Ρωσία δεν είναι πια εχθρός, αλλά μέλος των ηγετών, που θα συγκυβερνήσουν εφεξής την υφήλιο μαζί με αυτούς της Κίνας και της Ινδίας. Η υποτέλεια των μελών της ΕΕ στο ιερατείο της δεν είναι αρεστή στις ΗΠΑ. Γι’αυτό και ο Τραμπ ξεχωρίζει τέσσερις χώρες μέλη της ΕΕ, την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και την Αυστρία, διότι επέδειξαν λιγότερο κατακριτέα συμπεριφορά.
Ο Κινέζος ηγέτης παραμένει ο υπ’ αριθμόν 1 εχθρός της Αμερικής, αλλά, χάρη στα οικονομικά μέτρα του Τραμπ, ελπίζεται ότι θα περιοριστεί ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας.
Η ΕΕ έχει όγκο, αλλά όχι ισχύ. Φθίνει. Το 1990 το ΑΕΠ της Ευρώπης αντιπροσώπευε το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ το 2024 μόνο το 14%. Το G7, που και αυτό καταργήθηκε από τον Τραμπ, από 45,5% στο παγκόσμιο ΑΕΠ το 1992 συμμετέχει μόνο κατά 29.3% το 2024. Αντιθέτως το μερίδιο του ολοκληρωμένου Νότου-BRICS+ (στο οποίο συμμετέχουν Κίνα, Ρωσία και Ινδία), από 16.7% το 1992 ανήλθε σε 37.4% το 2024.
ΙΙΙ. Οι επιλογές της ΕΕ εξοργίζουν τον Τραμπ:
Η προσήλωσή της στη φιλελεύθερη δημοκρατία, ενώ ταυτόχρονα έχει προσχωρήσει στη woke agenda. Η καταστρεπτική μεταναστευτική της πολιτική. Το θετικό εμπορικό της ισοζύγιο με την Αμερική. Το ενδιαφέρον της για την πράσινη ανάπτυξη και την κλιματιστική αλλαγή. Το μίσος και η πολεμοχαρής στάση της απέναντι στη Ρωσία. Η υπερβολική της ανεκτικότητα στις παράλογες απαιτήσεις της Ουκρανίας.
Συνεπώς, αναπόφευκτο το ακανθώδες ερώτημα: θα επιβιώσει η ΕΕ;
Η διαπίστωση είναι λάθος. Η Αμερική δεν απεμποκλεί την Ευρώπη. Αυτό είναι μια παροδική πολιτική ενός ανήθικου και στρεβλού ηγέτη που δεν εκφράζει την διαχρονική πολιτική των ΗΠΑ.
Το δόγμα της Νορμανδίας ήταν είναι και θα είναι η στρατηγική των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Η ασφάλεια και η ευημερία των ΗΠΑ είναι άμεσα συνυφασμένες με την Ευρώπη. Για αυτό ο SACEUR παραμένει Αμερικανός και το ΝΑΤΟ αποτελεί το κύριο όργανο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.
Οι Αμερικάνοι δεν θέλουν και δεν μπορούν να ζήσουν μόνοι τους. Το στρατηγικό οικονομικό και κοινωνικό βάθος των ΗΠΑ είναι η Ευρώπη. Το 50% του εμπορίου των ΗΠΑ γίνεται με την Ευρώπη. Πώς θα ζήσει η Αμερική με το Μεξικό και τις χώρες της κεντρικής και νότιας Αμερικής.
Αυτό θα ήταν οπισθοδρόμηση 200 χρόνια πίσω. Το ότι βρέθηκε ένας έμπορος ηγέτης δεν αλλοιώνεται η στρατηγική των ΗΠΑ. Αυτό θα αποτυπωθεί έντονα στις ενδιάμεσες εκλογές όπου οι Αμερικανοί θα εκφράσουν την δυσαρέσκεια τους. Η δημοκρατία δεν γυρνάει πίσω όσο και αν την προκαλεί ο Τράμπ.
ΗΠΑ και Καναδάς αποτελούν προέκταση και αλληλοσυμπλήρωμα της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Η ιστορία δεν διαγράφεται και δεν παραχαράσεται με τους προσωρινούς ηγέτες.