Αν υπάρχει ένα πράγμα για το οποίο δεν μπορεί να κατηγορηθεί ο πρόεδρος Τραμπ, είναι ότι κρύβει τις προθέσεις του.
Στη Βενεζουέλα για παράδειγμα, έχει καταστήσει σαφές ότι ενδιαφέρεται για το πετρέλαιο. Μας έχει γλιτώσει από τον κόπο να το μαντεύσουμε ή να το αποδείξουμε…
Σαφές επίσης είναι το άνοιγμα του Τραμπ απέναντι στη νέα πρόεδρο της χώρας Ντέλσι Ροντρίγκεζ. Δεν βάζει θέμα απομάκρυνσής της, ούτε ζήτημα πρόωρων εκλογών για την αποκατάσταση της «δημοκρατίας» στη χώρα.
Ο Τραμπ απορρίπτει πλήρως επίσης τη Νομπελίστρια Μαρία Ματσάδο, ως εναλλακτική ηγέτιδα της χώρας. Σε τέτοιο βαθμό απαξίωσης μάλιστα, που η Ματσάδο να είναι το δεύτερο «θύμα» αυτής της στρατιωτικής επιχείρησης, μετά τον Μαδούρο.
Με αυτή τη στάση, ο Τραμπ ενισχύει τη θεωρία «συνωμοσίας» ότι η επιχείρηση συντονίστηκε με ένα τμήμα του καθεστώτος της Βενεζουέλας.
Αμερικανοί αναλυτές λένε μάλιστα πως «δεν θα εξέπληττε πολλούς αν σε λίγους μήνες, ο Τραμπ έδινε χάρη στον Μαδούρο, επιτρέποντάς του να μεταναστεύσει σε μια φιλική χώρα, στη Ρωσία». Οπως ακριβώς έκανε πριν από λίγες εβδομάδες με τον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας, ο οποίος είχε καταδικαστεί στις ΗΠΑ σε 45 χρόνια κάθειρξης για εμπορία ναρκωτικών. Δεν αποκλείεται σε λίγες εβδομάδες να αποκαλυφθούν όλα για αυτό που έγινε: μια συνωμοσία του καθεστώτος στο Καράκας να διασωθεί, με αντάλλαγμα το πετρέλαιο.
Στην πραγματικότητα, δηλαδή θα διαιωνίζεται ένα καθεστώς που κανείς δεν θα χάσει. Υπό την εποπτεία μιας αμερικανικής «σκιώδους» κυβέρνησης υπό τον Τράμπ, όπως ο ίδιος δήλωσε.
Τέλος της μεταπολεμικής τάξης
Το διεθνές αποτέλεσμα πάντως παραμένει: Η διεθνής τάξη που γνωρίζαμε τον 20ο αιώνα έχει υπονομευτεί οριστικά.
Ολα αυτά συμβαίνουν, περιφρονώντας όλους τους κανόνες. Για όσους πίστευαν και πιστεύουν στο διεθνές δίκαιο, θα πρέπει τώρα να το ξεχάσουν. Μόνο το δίκαιο του ισχυρού θα ισχύει πλέον στις διεθνείς σχέσεις. Όχι πώς δεν ίσχυε βέβαια μέχρι τώρα, αλλά πλέον οι «κανόνες» πάνε εντελώς στα σκουπίδια.
Και αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο, είτε για τη Βενεζουέλα, είτε για την Ουκρανία, την Ταϊβάν, τη Γροιλανδία και -πολύ φοβάμαι -και για την Κύπρο.
Μέχρι τώρα, ο Τραμπ είναι ο πιο δυνατός και δεν χρειάζεται να μοιραστεί τίποτα με κανέναν. Κάνει ό,τι θέλει, και αυτό θα έπρεπε να μας ανησυχεί, αντί να τον εξυμνούν οι κάθε λογής ηγέτες -κυρίως στην Ευρώπη- και να βρίσκουν «ευγενείς» δικαιολογίες.
Για άλλη μια φορά, οι «μικρού βεληνεκούς» Ευρωπαίοι ηγέτες, αποφεύγουν να ξεστομίσουν μια ξεκάθαρη λέξη, αναμασώντας διάφορα «αλλά» και «ωστόσο».
Επιπτώσεις στην εσωτερική πολιτική
Δεν υπάρχει καμία θέληση να μιλήσουν ξεκάθαρα, παρά μόνο να κολακεύουν τον ισχυρό. Γιατί η δύναμη έχει γίνει ο κανόνας, και οι αδύναμοι μπορούν μόνο να σιωπούν.
Αλλά, «αν συνεχίσουμε έτσι, αργά ή γρήγορα θα καταλήξουμε σε μια μεγάλη σύγκρουση», όπως προειδοποιεί ο Έριχ Βαντ, πρώην στρατιωτικοπολιτικός σύμβουλος της Άνγκελα Μέρκελ. «Αυτό που χρειάζεται είναι μια νέα, βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη που να αναγνωρίζει την πολυπολικότητα του κόσμου και να ενισχύει το διεθνές δίκαιο αντί να το υπονομεύει».
Ο Βαντ προειδοποιεί ότι η δειλία κορυφαίων Ευρωπαίων πολιτικών να επικαλεστούν με σαφήνεια το διεθνές δίκαιο, στέλνει ένα μοιραίο μήνυμα: Η Ευρώπη να παραμείνει σε θέση εξάρτησης από την παγκόσμια εξουσία.
Μόνο που η περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου θα έχει επιπτώσεις στην εσωτερική πολιτική των δυτικών κοινωνιών. Εάν δημιουργηθεί η εντύπωση ότι ο νόμος και η δικαιοσύνη ισχύουν αυθαίρετα και κατά το δοκούν, θα χαθεί πλήρως η εμπιστοσύνη στα νομικά συστήματα και στους θεσμούς.
Δίνοντας τροφή στις ακροδεξιές λαϊκιστικές δυνάμεις που ήδη ενισχύονται επίσης στην Ευρώπη.
Αναμφίβολα, αυτό που χρειάζεται είναι μια νέα, βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη που να αναγνωρίζει την πολυπολικότητα του κόσμου και να ενισχύει το διεθνές δίκαιο αντί να το υπονομεύει. Το 2026 δεν ζητά από την Ευρώπη να αναπτυχθεί περισσότερο. Της ζητά να αποφασίσει ποια θέλει να είναι. Διαφορετικά, θα παραμείνει πιόνι των μεγάλων δυνάμεων. Και των κάθε λογής συνωμοσιών τους…



“Μόνο το δίκαιο του ισχυρού θα ισχύει πλέον στις διεθνείς σχέσεις”
Ίσχυσε ποτέ κάτι άλλο, κι ναι, πότε;
“Εάν δημιουργηθεί η εντύπωση ότι ο νόμος και η δικαιοσύνη ισχύουν αυθαίρετα και κατά το δοκούν, θα χαθεί πλήρως η εμπιστοσύνη στα νομικά συστήματα και στους θεσμούς.”
Έχει ήδη δημιουργηθεί κι έχει ήδη χαθεί. Μόνο μερικοί αφελείς εξακολουθούν να μην το βλέπουν.
Όλο το κείμενο είναι ένα “πρεπειστικό” άρθρο τής συμφοράς, ευχολόγια και καμμία πρακτική υπόδειξη.