Στις 26 Δεκεμβρίου 2025, το Κράτος του Ισραήλ αναγνώρισε επισήμως τη Δημοκρατία της Σομαλιλάνδης ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, έπειτα από υψηλού επιπέδου διαδικτυακή συνάντηση μεταξύ του προέδρου Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντιλάχι (Ίρο) και του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Φωτογραφία: X μέσω της Προεδρίας | Δημοκρατία της Σομαλιλάνδης, @Presidencysl_
31/12/2025 | 06:25
Του Michael Rubin
Hellas Journal – Ουάσιγκτον
Τόσο το ελληνικό όσο και το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσαν δηλώσεις στις 29 Δεκεμβρίου 2025, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στην αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ.
«Η Κυπριακή Δημοκρατία ευθυγραμμίζεται με την έκκληση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για σεβασμό της ενότητας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Σομαλίας και υπογραμμίζει τη θέση της ότι η Σομαλιλάνδη παραμένει αναπόσπαστο τμήμα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Σομαλίας», ανέφερε το κυπριακό ΥΠΕΞ. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, σημείωσε ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης «ενέχει τον κίνδυνο να εκτροχιάσει δεκαετίες προσπαθειών οικοδόμησης κράτους στη Σομαλία».
Πίσω τόσο από τη θέση της Κύπρου όσο και από εκείνη της Ελλάδας δεσπόζει ο φόβος ότι η υποστήριξη της ανεξαρτησίας της Σομαλιλάνδης από τη Σομαλία θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο, το οποίο θα επικαλούνταν η λεγόμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» για να δικαιολογήσει τη δική της απόσχιση. Ο φόβος αυτός, ωστόσο, βασίζεται σε άγνοια της Ιστορίας. Η αποδοχή αυτής της ψευδούς αφήγησης δεν υπονομεύει την Τουρκία· αντίθετα, την ενδυναμώνει.
Το 1974, η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο και προχώρησε σε εθνοκάθαρση άνω του ενός τρίτου του νησιού. Το 1983, η κατεχόμενη ζώνη κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της, κίνηση που καταδικάστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η πλησιέστερη αναλογία με τις τουρκικές ενέργειες στην Κύπρο είναι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία για τη δημιουργία των «Λαϊκών Δημοκρατιών» του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ ή η διείσδυσή της στη Μολδαβία για τη δημιουργία της Υπερδνειστερίας. Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, ένας επιτιθέμενος προχώρησε σε αρπαγή εδάφους και δημιούργησε ένα κράτος-μαριονέτα για να διατηρήσει το πρόσχημα της λαϊκής κυριαρχίας.
Αντιπαραβάλετε αυτό με τη Σομαλιλάνδη: Το 1884, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακήρυξε το Προτεκτοράτο της Σομαλιλάνδης. Πέντε χρόνια αργότερα, η Ιταλία ίδρυσε την Ιταλική Σομαλιλάνδη — δηλαδή τη σημερινή Σομαλία χωρίς τη Σομαλιλάνδη. Στις 26 Ιουνίου 1960, καθώς οι ευρωπαϊκές δυνάμεις παραχωρούσαν ανεξαρτησία στις αφρικανικές αποικίες τους, η Βρετανική Σομαλιλάνδη κέρδισε την ανεξαρτησία της. Και τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της, όπως και 25 ακόμη χώρες. Πέντε ημέρες αργότερα, η Ιταλική Σομαλιλάνδη απέκτησε επίσης την ανεξαρτησία της. Οι αρχές της Βρετανικής Σομαλιλάνδης αποφάσισαν τότε να συγχωνευθούν με την Ιταλική Σομαλιλάνδη, σχηματίζοντας τη Σομαλική Δημοκρατία — τη μετέπειτα Σομαλία. Η συγχώνευση ήταν εθελοντική. Σημαντικό είναι ότι το κοινοβούλιο της Βρετανικής Σομαλιλάνδης δεν επικύρωσε ποτέ τη συμφωνία.
Η συνέχεια της ιστορίας είναι γνωστή. Ο Σομαλός δικτάτορας Μοχάμεντ Σιάντ Μπαρέ εξαπέλυσε γενοκτονία κατά του πληθυσμού της πρώην Βρετανικής Σομαλιλάνδης, σκοτώνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, προτού καταρρεύσει το ίδιο του το καθεστώς. Η Σομαλιλάνδη επανεπιβεβαίωσε την ανεξαρτησία της εντός των συνόρων που η διεθνής κοινότητα είχε ήδη αναγνωρίσει. Οι κάτοικοι της Σομαλιλάνδης έχουν ζήσει χωριστά από τη Σομαλία για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ’ ό,τι υπήρξαν ποτέ μέρος της.
Αυτό καθιστά την περίπτωση της Σομαλιλάνδης πολύ πιο ανάλογη με άλλες αποτυχημένες ενώσεις κρατών που επέστρεψαν στο status quo ante. Εδώ, η Γιουγκοσλαβία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ιδρύθηκε το 1918 και άρχισε να διαλύεται το 1991 — την ίδια χρονιά κατά την οποία η Σομαλιλάνδη επανεπιβεβαίωσε την ανεξαρτησία της. Η Κύπρος και η Ελλάδα αναγνώρισαν τα συστατικά κράτη της Γιουγκοσλαβίας καθώς αυτά επανέκτησαν την ανεξαρτησία τους, αν και, δικαιολογημένα, καμία από τις δύο δεν αναγνώρισε το Κόσοβο, το οποίο συγκροτήθηκε ως νέα οντότητα με βάση αποκλειστικά την εθνοτική και θρησκευτική ταυτότητα.
Το 1958, η Αίγυπτος και η Συρία συγχωνεύθηκαν σχηματίζοντας την Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία· η ένωση αυτή δεν μακροημέρευσε, καθώς η Συρία δυσανασχετούσε με την κυριαρχία της Αιγύπτου. Το 1971, διαλύθηκε. Τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα αναγνωρίζουν τα κράτη-διαδόχους της.
Την 1η Φεβρουαρίου 1982, οι δυτικοαφρικανικές χώρες Σενεγάλη και Γκάμπια συγχωνεύθηκαν για να σχηματίσουν τη Συνομοσπονδία της Σενεγκάμπιας. Ούτε αυτή η ένωση διήρκεσε και, το 1989, και τα δύο κράτη επανήλθαν ως ξεχωριστά ανεξάρτητα κράτη. Και πάλι, τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία αμφότερων των κρατών, αντί να επιμένουν στη διαγραφή του ενός ή του άλλου.
Με άλλα λόγια, η άρνηση της Κύπρου και της Ελλάδας να αναγνωρίσουν τη Σομαλιλάνδη αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα. Είναι μάλιστα ακόμη πιο προσβλητική για τους κατοίκους της Σομαλιλάνδης, αν αναλογιστεί κανείς ότι τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα αναγνωρίζουν το Τζιμπουτί — μια χώρα με σομαλική εθνοτική σύνθεση, την οποία οι Γάλλοι απέσπασαν από τη Σομαλιλάνδη προκειμένου να δημιουργήσουν σταθμό ανεφοδιασμού άνθρακα για να ανταγωνιστούν το Άντεν.
Αποδεχόμενες μια ψευδή αφήγηση σχετικά με τη Σομαλιλάνδη, τόσο η Λευκωσία όσο και η Αθήνα τάσσονται, στην πράξη, στο πλευρό της Τουρκίας απέναντι στο Ισραήλ. Μετά την αποτυχία του νεοοθωμανισμού της, η Τουρκία έστρεψε την προσοχή της στη Σομαλία, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο του διεθνούς αεροδρομίου, κατασκευάζοντας ναυτική βάση για τη στήριξη των επιχειρήσεών της στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Ινδικό Ωκεανό, και παρέχοντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ορισμένες από τις πιο ακραίες ισλαμιστικές φατρίες της χώρας.
Ίσως η Λευκωσία και η Αθήνα να επιδίωξαν απλώς να ευθυγραμμιστούν με τη συναίνεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση επανειλημμένως προδίδει την Κύπρο, επιδιώκοντας να κατευνάσει την Τουρκία, η ιδέα ότι οι Βρυξέλλες θα είχαν κατά νου τα καλύτερα συμφέροντα είτε της Κύπρου είτε της Ελλάδας στο ζήτημα της Σομαλίας είναι αφελής.
Στην Κύπρο, η Τουρκία είναι δύναμη κατοχής. Στο Αιγαίο, είναι αναθεωρητική δύναμη. Και στη Σομαλία, είναι χορηγός της τρομοκρατίας. Είναι πραγματικά θλιβερό το γεγονός ότι η Κύπρος και η Ελλάδα θα έριχναν μια νεαρή δημοκρατία «κάτω από το λεωφορείο». Η Άγκυρα δεν θα μπορούσε να έχει ονειρευτεί καλύτερη κατάληξη. Αυτό για το οποίο ψήφισαν η Κύπρος και η Ελλάδα δεν ήταν η υπεράσπιση της κυπριακής ενότητας· αντιθέτως, ήταν η δημιουργία ενός προηγούμενου που θα εξανάγκαζε την Κύπρο να επιστρέψει είτε στη Βρετανική είτε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το πρώτο σήμερα θα ήταν παράλογο· το δεύτερο βρίσκεται στην ατζέντα της Τουρκίας. Τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα θα πρέπει να επανεξετάσουν τη θέση τους.
Ο Michael Rubin είναι διευθυντής ανάλυσης πολιτικής στο Middle East Forum και ανώτερος ερευνητής στο American Enterprise Institute.
