- Kωνσταντίνος Χολέβας
Θεωρώ λανθασμένη την απόφαση του Υπουργείου Παιδείας να περικόψει μία ώρα από το μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών στην Α΄ Λυκείου για να εντάξει το νέο μάθημα της Οικονομίας. Και εξηγώ γιατί:
- Θα μπορούσαν οι βασικές οικονομικές έννοιες να ενσωματωθούν στο δίωρο μάθημα της Πολιτικής Παιδείας, το οποίο διδάσκεται στην Α΄ Λυκείου και το οποίο εξ αρχής προέβλεπε στοιχεία Δικαίου, Οικονομίας και Πολιτικής Επιστήμης.
- Η υποτίμηση προς τα Αρχαία Ελληνικά δείχνει απαξίωση προς ένα από τα θεμέλια της εθνικής ταυτότητας του λαού μας.
- Τα Αρχαία Ελληνικά είναι συν τοις άλλοις μάθημα Οικουμενικών και πανανθρώπινων αξιών, δημοκρατίας και κοινωνικής ευθύνης.
- Μόρφωση σημαίνει δια-μόρφωση χαρακτήρων, άρα διάπλαση ήθους. Μόνο με Οικονομία και Πληροφορική δεν επιτυγχάνεται ο σκοπός της Παιδείας. Οι Ανθρωπιστικές Επιστήμες, στις οποίες περιλαμβάνεται η Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων.
- Πώς θα πείσουμε τους ξένους ότι δικαιούμαστε την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, όταν δίνουμε μηνύματα υποτίμησης της γλώσσας και των γραπτών κειμένων που συνδέονται με τον Παρθενώνα;
- Τα Αρχαία Ελληνικά δεν είναι νεκρή γλώσσα. Είναι η πηγή από τη οποία δημιουργούνται και σήμερα λέξεις στα Νέα Ελληνικά, αλλά και σε πολλές άλλες γλώσσες. Άλλωστε μία μορφή τους ακούμε κάθε φορά που πηγαίνουμε στην Εκκλησία. Είναι πολιτιστικός θησαυρός, πάντα επίκαιρος, άρρηκτα συνδεδεμένος με τη Ορθοδοξία, την Ιστορία και τη διεθνή ακτινοβολία του Ελληνισμού.
- Σε τελευταία ανάλυση δημιουργείται ένα ψευδοδίλημμα: Δεν πρέπει να διερωτώμεθα: Αρχαία Ελληνικά ή Οικονομία, αλλά να τονίζουμε ότι η καλή γνώση των Αρχαίων Ελληνικών στηρίζει και την οικονομική ανάπτυξη! Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των λαών της Άπω Ανατολής, οι οποίοι παραδέχονται ότι το οικονομικό θαύμα της περιοχής τους οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη διατήρηση των ιδεογραμμάτων, δηλαδή της παραδοσιακής γλώσσας και γραφής.
Πράγματι το καλοκαίρι του 1987 δημοσιεύθηκε στην Ταϊβάν, την Ιαπωνία και την Νότιο Κορέα το αποτέλεσμα μιας επιστημονικής έρευνας, η οποία απαντούσε στο ερώτημα αν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης της Άπω Ανατολής και των ιδεογραμμάτων. Η έρευνα απέδειξε ότι η ενδεχόμενη κατάργηση-λατινοποίηση του αλφαβήτου ή η απλούστευση των ιδεογραμμάτων θα οδηγούσε σε κατάρρευση των θεμελίων του οικονομικού θαύματος των χωρών αυτών.
Το συμπέρασμα των Πανεπιστημιακών ερευνητών ήταν ότι οι ικανότητες που αναπτύσσονται κατά την εκμάθηση και απομνημόνευση των ιδεογραμμάτων οξύνουν την οπτική αντίληψη και την ευστροφία των μαθητών και επί πλέον έχουν μεγάλο μερίδιο συμμετοχής στη θαυμαστή οικονομική επιτυχία των τριών χωρών που προαναφέραμε.
Δυστυχώς η περικοπή μιας ακόμη ώρας από τα Αρχαία Ελληνικά στην Α΄ Λυκείου έρχεται να συνδυασθεί με την πλήρη απομάκρυνση από τα Αρχαία Ελληνικά των μαθητών της Β΄ και Γ΄ Λυκείου που θα παρακολουθήσουν το Διεθνές Απολυτήριο ΙΒ. Ως γνωστόν ήδη αρχίζει η πειραματική εφαρμογή αυτού του αγγλόφωνου προγράμματος σε Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία με στόχο να μεταφερθεί και σε άλλα σχολεία. Μήπως θα έπρεπε οι Έλληνες μαθητές του ΙΒ να έχουν ένα στοιχειώδες ελληνόφωνο πρόγραμμα για Αρχαία Ελληνικά, Ιστορία και Θρησκευτικά ώστε να μην αποκόπτονται από τα θεμέλια της εθνικής μας ταυτότητας;
Ελπίζω να βρεθεί η χρυσή τομή.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 2.8.2025
Αφού ο πολιτιστικός θησαυρός, τα αρχαία ελληνικά δεν είναι νεκρή γλώσσα, μία μορφή των οποίων ακούμε κάθε φορά που πηγαίνουμε(όσοι πάνε)στην Εκκλησία, τότε γιατί δεν καταλαβαίνει σχεδόν κανείς τίποτα; Ρωτήστε κάποιον να σας πει μια περίληψη στα νεοελληνικά του τί άκουσε, απάντηση δεν πρόκειται να πάρετε.
Τι συμβαίνει, τόσες ώρες διδασκαλίας δεν θα έπρεπε να παράγουν ένα στοιχειώδες αποτέλεσμα; Άλλο πράγμα η χρήση ενός αλφάβητου κι εντελώς άλλο η ομιλία μιας γλώσσας που πρέπει να τη διδαχθείς για να την μιλήσεις.
Ναι να διατηρηθούν κάποια πράγματα αλλά μήπως αυτό γίνεται αναπόφευκτα πλέον με όρους μουσειακότητας;
Αρχαία ελληνικά από την Α’ Δημοτικού. Παρατηρητηριο Ελληνικης γλωσσας. Προστιμα (μπλε τελος) για γλωσσολογικη ρύπανση με ξενόγλωσσες πινακίδες και μη χρήση της Ελληνικης. Ανακυρηξη Γλωσσικής Αποκλειστική ζώνης. Αυτά θα εκανε ένα ελληνόφρον κρατος. Το παρακρατος των Αθηνών ομως αφού κατάργησε το δικό του νόμισμα, τη δραχμη, και πολεμάει τη χριστιανική πίστη (η οποία αποκρυσταλλωθηκε από τους αθηναιοσπουδαγμενους Πατέρες της Εκκλησιας) τωρα αποδομει με λυσσα την ίδια του τη γλώσσα, την Αττική διαλεκτο στην οποία βασίζεται η Ελληνικη. Σε λιγο μουσειακη θα γινει και η Νέα Ελληνική διοτι..Μενουμε Ευρωπη και Μιλαμε Αγγλικα. Ετοιμασετε και το υπολοιπο Παρθενώνα να πάει στο Λονδινο. Με ελληνοβαλκανογλωσσες θα ασχολουμεθα τωρα; Στο φεουδο των Αθηνων δεν κατοικουν..φιλελληνες αλλά μισελληνες. Ο καιρος πλησιαζει για εφαρμογη του δογματος μπαστουναρε ως μονη και ύστατη ελπιδα για τον ελληνισμό.
Ἔχουν θησαυρὸ καὶ δὲν τὸν ἐκτιμοῦν. Ὄχι ὡς μνημεῖο καὶ ἀπολίθωμα ἀλλὰ ὡς ὄργανο διαμόρφωσης σοβαρῆς σκέψης, ὅπως ἦταν πάντα. Στὴν ἀρχὴ ἡ γλώσσα ἴσως ἦταν προφορική, γλώσσα γεννημένη νὰ μιλιέται καὶ νὰ ἀκούγεται ἀπὸ θεοὺς ὅπως λέγεται, μὲ γραπτὰ θραύσματα γιὰ ὑπολογισμούς.
Κοντεύει νὰ γίνει μόνο γλώσσα συναλλαγῶν, ἀπὸ γλώσσα οὐσίας, ποίησης, ἀθανασίας. Δὲν ξέπεσε ἡ γλώσσα. Ἡ παιδεία τοῦ ἀνθρώπου ξέπεσε. Σὲ ὅλη τὴν τεχνολογικὰ προοδευμένη Δύση.
Καθήλωσε τη Φουρνά Ευρυτανίας η Μαρία Ευθυμίου. Η ομιλία της για την ελληνική γλώσσα (4.4.25) – YouTube
Ὑπάρχουν ἀναζητητὲς τῆς ἀξίας τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας, ὅπως ὁ καθηγητὴς κ. Παπαμαρινόπουλος, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐξέλιξης τοῦ ἀνθρώπου.
Η επίδραση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στον Εγκέφαλο. Μέρος πρώτο. – Σταύρος Π. Παπαμαρινόπουλος. – YouTube
Ἡ ἀνάγνωση τῶν ἀρχαίων κειμένων στὴν πρωτότυπη γλώσσα ἀναδεικνύει θησαυρούς, ποὺ πολλὲς φορὲς ἡ μετάφραση δὲν ἀναζητεῖ οὔτε καὶ ἡ σύγχρονη τυπικὴ ἀνάγνωση, ἀλλὰ ἀπαιτεῖται γι αὐτὸ ἐμβάθυνση καὶ ἱκανότητα ἐμβάθυνσης, σέ βαθύτατα νοήματα ἀλλά καί σέ σκηνές ἁπλές.
Στὴν Ὀδύσσεια στὴν ραψωδία η ´ ὅπως ἀναφέρεται στὸ βιβλίο `Ποιητικὴ τοῦ κήπου `, βρίσκουμε τὴν πρώτη περιγραφὴ κήπου κατασκευασμένου ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο μὲ φυτεμένα καρποφόρα δέντρα καὶ φυτά, στὸ ἀρχοντικὸ τοῦ βασιλιᾶ Ἀλκίνοου. Ἐνῷ πιὸ πρὶν ἀναφέρεται τὸ ἄντρο τῆς νύμφης Καλυψὼς μὲ τὸ δάσος γιὰ κῆπο.
Δὲν χρειάζεται νὰ μπορεῖς νὰ μεταφράσεις ὁ ἴδιος τὰ πάντα, ἀλλὰ μὲ ἀρκετή γνώση ἀρχαίων Ἑλληνικῶν καί μιά καλὴ μετάφραση δίπλα μπορεῖς νὰ ἐμβαθύνεις σὲ σημεῖα, γιατί τά ἀρχαῖα κείμενα ἔχουν γραφτεῖ γιά νά εἰναι διαχρονικά.