- 16 Ιουνίου 2025
Μετάφραση/Σύνταξη: ibnaeu – Πηγή: EUalive-BGNES
Ενώ οι ευρωπαϊκοί θεσμοί προσπαθούν να δώσουν νέα πνοή στη διαδικασία διεύρυνσης προς τα Δυτικά Βαλκάνια, η Βόρεια Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σοβαρής κρίσης με τη Βουλγαρία, μετά την καταδίκη του Βούλγαρου ακτιβιστή Ljupcho Georgievski. Ο Georgievski, ο οποίος διαθέτει διπλή υπηκοότητα και υπήρξε επικεφαλής του ήδη απαγορευμένου Πολιτιστικού Συλλόγου “Ivan Mihailov” στην Μπίτολα, καταδικάστηκε σε ένα έτος φυλάκισης με αναστολή και διετή επιτήρηση, λόγω ανάρτησης ιστορικής παραπομπής στα κοινωνικά δίκτυα. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε από τη Σόφια ως πολιτικά υποκινούμενη και κατασταλτική, με πλήθος αντιδράσεων τόσο σε επίπεδο κυβέρνησης όσο και κοινωνίας των πολιτών.
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2023, όταν ο Georgievski κατηγορήθηκε για υποκίνηση εθνικού και φυλετικού μίσους εξαιτίας αναρτήσεων στη σελίδα του συλλόγου στο Facebook, στις οποίες περιλαμβάνονταν λόγια του Ivan Mihaylov, ιστορικού ηγέτη της Βουλγαρικής Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης. Οι αρχές της Βόρειας Μακεδονίας προχώρησαν το ίδιο έτος στην ψήφιση νόμου που απαγόρευσε εκ των υστέρων οργανώσεις με ονόματα προσώπων που κρίνονται “αμφιλεγόμενα”, γεγονός που η Σόφια θεώρησε ευθεία στοχοποίηση της βουλγαρικής παρουσίας στη χώρα.
Η ετυμηγορία του δικαστηρίου πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, με το εθνικιστικό κόμμα VMRO να οργανώνει διαδήλωση μπροστά στην πρεσβεία της Βόρειας Μακεδονίας στη Σόφια. Παρόντες πολιτικοί και πολίτες κατηγόρησαν τα Σκόπια για συστηματική καταπίεση της βουλγαρικής μειονότητας. Ο πρώην ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος του VMRO, Angel Dzhambazki, δήλωσε πως «η καταδίκη του Georgievski ισοδυναμεί με καταδίκη όλων των Βούλγαρων της Βόρειας Μακεδονίας» και ζήτησε την επιβολή προσωπικών κυρώσεων κατά μελών της κυβέρνησης και της δικαιοσύνης. Ο βουλευτής ανακοίνωσε εκστρατεία ευαισθητοποίησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή, κάνοντας λόγο για παραβίαση θεμελιωδών ελευθεριών. Ενδεικτικό του κλίματος ήταν και το πανό του διάσημου αρχιμουσικού Hristo Hristov – απόγονου του Gotse Delchev – που έγραφε: «Ο Τίτο σας έκανε Μακεδονιστές, ο Mickoski Σερβομανείς».
Δύο ημέρες πριν τη διαδήλωση, ο αρχηγός του κόμματος “Υπάρχει Τέτοιος Λαός”, Slavi Trifonov, μέλος του κυβερνητικού συνασπισμού στη Σόφια, προειδοποίησε ότι εάν συνεχιστεί η εχθρική στάση απέναντι στους Βούλγαρους πολίτες, η Βόρεια Μακεδονία δεν πρόκειται να ενταχθεί στην Ε.Ε. Ο ίδιος δήλωσε χαρακτηριστικά πως «δεν σας ενοχλεί το όνομα Ivan Mihailov, σας ενοχλεί η ίδια η ύπαρξη Μακεδόνων Βουλγάρων».
Το υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας, μέσω του αρμόδιου υπουργού Georg Georgiev, χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη» και υπογράμμισε ότι πρόκειται για μία από τις πιο προβεβλημένες μορφές της βουλγαρικής κοινότητας στη Βόρεια Μακεδονία. Ο Georgiev κατήγγειλε ότι το δικαστικό σύστημα εργαλειοποιείται για την καταστολή της εθνικής ταυτότητας και κατήγγειλε μια ευρύτερη κρατική στρατηγική απαξίωσης και απομόνωσης των Βουλγάρων της χώρας, κάτι που – όπως σημείωσε – παραβιάζει θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αρχές, όπως το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και την ελευθερία έκφρασης.
Η υπόθεση Georgievski αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς συμπίπτει με κρίσιμες διεργασίες στις Βρυξέλλες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέβαλε την ψήφιση της έκθεσης για την πρόοδο της Βόρειας Μακεδονίας, καθώς η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος απέσυρε τη στήριξή της έπειτα από καταγγελίες Βούλγαρων ευρωβουλευτών για μεροληπτική στάση του εισηγητή Thomas Waitz. Ο Αυστριακός ευρωβουλευτής κατηγορείται για “έλλειψη διαφάνειας”, “προνομιακή συνεργασία με τα Σκόπια” και “συστηματική αγνόηση ζητημάτων που αφορούν τη βουλγαρική κοινότητα”. Ζητείται η απομάκρυνσή του από την αποστολή και η αντικατάστασή του με ουδέτερο εισηγητή.
Την ίδια ώρα, η Διακυβερνητική Επιτροπή Ιστορικών, που συστάθηκε το 2018 στο πλαίσιο της Συμφωνίας Φιλίας Βουλγαρίας–Βόρειας Μακεδονίας, συνεδρίασε στα Σκόπια στις 12 Ιουνίου χωρίς να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Στην ατζέντα περιλαμβάνονταν προτάσεις για σχολικά βιβλία της 7ης τάξης και κοινές εορτές, όμως σύμφωνα με τον Βούλγαρο συμπρόεδρο Angel Dimitrov, «ούτε αυτή η συνάντηση διαφέρει από τις προηγούμενες» και «δεν επιτεύχθηκε τίποτε ουσιαστικό».
Η καταδίκη του Georgievski έρχεται να επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη τεταμένο περιβάλλον. Η Βουλγαρία θεωρεί ότι αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα στην εφαρμογή της Συνθήκης Καλής Γειτονίας και μια σαφή υποχώρηση σε ό,τι αφορά τον σεβασμό στα δικαιώματα των μειονοτήτων. Η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας βρίσκεται ήδη σε στασιμότητα λόγω ανεπίλυτων ζητημάτων ταυτότητας και ιστορικής ερμηνείας. Τώρα, η υπόθεση Georgievski προστίθεται σε αυτό το φορτίο και δημιουργεί νέα εμπόδια όχι μόνο για τη διμερή σχέση Σόφιας–Σκοπίων, αλλά και για τη συνολική αξιοπιστία της διεύρυνσης στα Βαλκάνια.
Χωρίς ουσιαστικά βήματα προς τον σεβασμό των δικαιωμάτων των Βουλγάρων πολιτών στη χώρα, με διαφανή απονομή δικαιοσύνης και θεσμικές εγγυήσεις πολυεθνοτικής ανεκτικότητας, η προοπτική ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας παραμένει αβέβαιη – και ίσως, για πρώτη φορά, φθίνει όχι λόγω εξωτερικών πιέσεων, αλλά λόγω εσωτερικών επιλογών.
Η Ελλάδα που έχει καταγεγραμμένες ένα σκασμό παραβιάσεις και αυτής ακόμη της καταπτυστης Συμφωνίας των Πρεσπών τι ακριβώς κάνει στην ευρωβουλή για το θέμα αυτό;ΝΔ , ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση, Φωνή Λογικής έχουν κοινή εθνική γραμμή; Γιατί δεν υπάρχει τίποτε από πλευράς τους; Ευρωπαϊκό λαϊκό κόμμα είναι μόνο οι Βούλγαροι; Σοσιαλδημοκράτες ΠΑΣΟΚ εκεί δεν υπάρχουν;Τα άλλα κόμματα τα … πατριωτικά τι συμμαχίες κάνουν για το θέμα αυτό; Γιατί κανένα μέσο πλην δεν μας ενημερώνει;