Μια τεράστια τρύπα και στοιχεία πυρκαγιάς σε κτίριο στην Τεχεράνη στις 13 Ιουνίου δείχνουν τις συνέπειες των ισραηλινών επιθέσεων. (Majid Asgaripour/West Asia News Agency/Reuters)
Ηχητικό ντοκουμέντο που εξασφάλισε η Washington Post αποκαλύπτει το παρασκήνιο μιας μυστικής καμπάνιας εκφοβισμού από την ισραηλινή κατασκοπεία προς την ηγεσία του Ιράν.
23 Ιουνίου 2025 | 18:55 ώρα Ελλάδος
Των Warren P. Strobel, Souad Mekhennet και Yeganeh Torbati
Στις ώρες που ακολούθησαν το πρώτο κύμα ισραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν στις 13 Ιουνίου —κατά τα οποία σκοτώθηκαν ανώτατα στρατιωτικά στελέχη και πυρηνικοί επιστήμονες— οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών εξαπέλυσαν μια μυστική επιχείρηση εκφοβισμού με στόχο να αποσταθεροποιήσουν το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης, σύμφωνα με τρεις καλά πληροφορημένες πηγές.
Άνθρωποι των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας που μιλούν φαρσί, τη γλώσσα του Ιράν, κάλεσαν ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους στα κινητά τους και τους προειδοποίησαν ότι θα έχουν την ίδια τύχη αν συνεχίσουν να στηρίζουν το καθεστώς του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπως αποκάλυψαν οι ίδιες πηγές. Ένας από τους πληροφοριοδότες εκτίμησε ότι περισσότερα από 20 άτομα σε θέσεις εξουσίας δέχθηκαν τέτοιες κλήσεις.
Η Washington Post απέκτησε ηχητικό ντοκουμέντο και απομαγνητοφώνηση μιας τέτοιας κλήσης, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου, την ημέρα της έναρξης των ισραηλινών πληγμάτων.
Απόσπασμα από το ηχητικό:
«Σου δίνω μια συμβουλή: έχεις 12 ώρες να διαφύγεις με τη γυναίκα και το παιδί σου. Αλλιώς, είσαι ήδη στη λίστα μας», ακούγεται να λέει ο πράκτορας στον Ιρανό στρατηγό. Στη συνέχεια τον απειλεί ευθέως: «Είμαστε πιο κοντά σου απ’ ό,τι η φλέβα του λαιμού σου. Να το βάλεις καλά στο μυαλό σου. Ο Θεός να σε προστατεύει».
Ο συγκεκριμένος στρατηγός είναι μέλος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και φέρεται να έχει άμεση σχέση με την ηγεσία. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της κλήσης, του ζητήθηκε να τραβήξει ένα βίντεο στο οποίο θα αποκηρύσσει το ιρανικό καθεστώς, μέσα σε 12 ώρες.
Διάλογος:
Στρατηγός: «Πού να το στείλω;»
Πράκτορας: «Θα σου στείλω ένα ID στο Telegram. Στείλε το εκεί.»
Δεν είναι ξεκάθαρο εάν ο στρατηγός τελικά υπάκουσε ή αν ετοίμασε το βίντεο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Post, παραμένει ζωντανός και βρίσκεται ακόμη στο Ιράν. Όμως, βασικός στόχος της επιχείρησης ήταν να προκαλέσει σύγχυση και φόβο στην ιρανική ηγεσία, επισημαίνει δεύτερη πηγή.
Το γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου δεν σχολίασε την υπόθεση.
Το υλικό δόθηκε στην εφημερίδα από Ισραηλινό πολίτη που διαβεβαιώνει ότι δεν έγινε καμία αλλοίωση στο περιεχόμενο, πλην της παραμόρφωσης της φωνής του Ισραηλινού πράκτορα για λόγους ασφαλείας. Το όνομα του Ιρανού στρατηγού είναι γνωστό στην Post, αλλά δεν δημοσιεύεται, ενώ και η φωνή του έχει αφαιρεθεί από τη δημοσίευση.
Οι τηλεφωνικές προειδοποιήσεις σε υψηλόβαθμους αξιωματικούς του Ιράν αποτελούν μόνο μία διάσταση της ευρύτερης μυστικής εκστρατείας αποσταθεροποίησης που διεξάγει το Ισραήλ, παράλληλα με τα στρατιωτικά πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, εργοστάσια όπλων και εκτοξευτές πυραύλων.
Η όλη επιχείρηση φέρει την κωδική ονομασία “Rising Lion” (Ανατέλλων Λέων) και, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, βασίστηκε σε:
-
Ενεργοποίηση μυστικών ομάδων κατασκοπείας μέσα στο Ιράν,
-
Αποθήκες όπλων που είχαν προ-τοποθετηθεί σε ιρανικό έδαφος εδώ και εβδομάδες ή και μήνες,
-
Χρήση ψυχολογικών επιχειρήσεων για να προκληθεί φόβος και παράλυση στην ιεραρχία του καθεστώτος.
Τι δήλωσε ο Νετανιάχου
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε πως η επιχείρηση ξεκίνησε για να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν. Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τους τελευταίους μήνες, το Ιράν είχε πλησιάσει την ικανότητα να μετατρέψει το εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει σε πυρηνικό όπλο.
Ωστόσο, δεν έχει παρουσιαστεί νέο αποδεικτικό υλικό που να επιβεβαιώνει ότι το Ιράν όντως προχώρησε σε βήματα εξοπλισμού ή κατασκευής πυρηνικού όπλου.
Τι λένε οι Αμερικανοί
Τρέχοντες και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι πράγματι υπάρχουν ενδείξεις πως το Ιράν ερευνά τεχνικές για ταχεία κατασκευή πυρηνικής βόμβας. Ωστόσο, τονίζουν ότι δεν υπάρχουν πληροφορίες που να δείχνουν πως έχει ληφθεί πολιτική απόφαση για την απόκτησή της.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για μια πολυμέτωπη στρατιωτική επίθεση κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων αυτό το Σαββατοκύριακο, ενεργοποιώντας βαρέως τύπου διατρητικά όπλα (earth-penetrating ordnance) από βομβαρδιστικά B-2 Spirit, καθώς και πυραύλους Tomahawk που εκτοξεύθηκαν από υποβρύχια.
Οι στόχοι ήταν:
- το υπόγειο κέντρο εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντόου (Fordow),
- οι εγκαταστάσεις στο Νατάνζ (Natanz),
- και το Ισφαχάν (Isfahan).
Σύμφωνα με κορυφαίους αξιωματούχους του Πενταγώνου, τα τρία σημεία υπέστησαν σοβαρές ζημιές, αλλά δεν είναι ακόμη σαφές αν το Ιράν διατηρεί πυρηνική ικανότητα.
Προηγήθηκε ισραηλινή επιχείρηση εξόντωσης
Η αμερικανική επίθεση ήρθε οκτώ ημέρες μετά την έναρξη των ισραηλινών πληγμάτων. Στις πρώτες ώρες εκείνης της επίθεσης, σκοτώθηκαν κορυφαία μέλη του στενού κύκλου του Ανώτατου Ηγέτη Χαμενεΐ και της «πυρηνικής ελίτ» του Ιράν.
Σύμφωνα με Ισραηλινούς και δυτικούς αξιωματούχους, καθώς και με επίσημες ιρανικές ανακοινώσεις, πολλοί από τους θανάτους οφείλονταν σε εκρηκτικούς μηχανισμούς ή drones που διείσδυσαν σε πολυκατοικίες και κυβερνητικά κτίρια στην καρδιά της Τεχεράνης.
Οι στόχοι που φέρεται να εξουδετερώθηκαν
Μεταξύ των αξιωματούχων που στοχοποιήθηκαν και θεωρούνται νεκροί είναι:
- Αντιστράτηγος Χοσεΐν Σαλαμί (Hossein Salami), επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC),
- Αντιστράτηγος Μοχάμαντ Μπαγκερί (Mohammad Bagheri), αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων,
- Φερεϊντούν Αμπασί-Νταβανί (Fereydoon Abbasi-Davani), πυρηνικός επιστήμονας με κομβικό ρόλο στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που καταγράφηκε από ισραηλινή υπηρεσία και δημοσιοποιήθηκε από τη Washington Post, ένας Ισραηλινός πράκτορας λέει χαρακτηριστικά σε Ιρανό στρατηγό:
«Άκου καλά. Σου τηλεφωνώ από μια χώρα που πριν δύο ώρες έστειλε τους Μπαγκερί, Σαλαμί και Σαμχανί έναν-έναν στην κόλαση».
Στη λίστα των νεκρών ο πράκτορας περιλαμβάνει και τον:
- Αντιναύαρχο Αλί Σαμχανί (Ali Shamkhani), πρώην επικεφαλής του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν.
Η ιρανική κρατική ενημέρωση αναφέρει ότι ο Σαμχανί τραυματίστηκε σοβαρά, αλλά επιβίωσε της επίθεσης και έστειλε μήνυμα στον Χαμενεΐ:
«Η αυγή της νίκης είναι κοντά».
Ικανότητα Ισραήλ για στοχευμένες εκτελέσεις στο Ιράν
Η ισραηλινή ικανότητα να εκτελεί στοχευμένες δολοφονίες στο κέντρο της Τεχεράνης έχει αποδειχθεί και στο παρελθόν. Τον περασμένο Ιούλιο, η Μοσάντ φέρεται να δολοφόνησε τον επικεφαλής της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια, χρησιμοποιώντας εκρηκτικό μηχανισμό τοποθετημένο σε κρατικό ξενώνα στην ιρανική πρωτεύουσα.
Η ικανότητα του Ισραήλ να εκτελεί χειρουργικά στοχευμένες δολοφονίες στο κέντρο της Τεχεράνης δεν είναι κάτι νέο. Τον Ιούλιο, σύμφωνα με δυτικές πηγές ασφαλείας, δολοφόνησε τον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια, μέσω εκρηκτικού μηχανισμού που εισήχθη κρυφά στον κρατικό ξενώνα όπου διέμενε στην ιρανική πρωτεύουσα.
Αυτή η επιχείρηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη καμπάνια εκφοβισμού και ψυχολογικών επιχειρήσεων που έχει εξαπολύσει το Ισραήλ, με τη συμμετοχή πολλαπλών υπηρεσιών ασφαλείας και στρατιωτικών δομών. Στόχος ήταν η τρομοκράτηση και αποσταθεροποίηση της δεύτερης και τρίτης βαθμίδας ηγεσίας του ιρανικού καθεστώτος, δηλαδή εκείνων που θα καλούνταν να αναλάβουν κρίσιμες θέσεις μετά την εκκαθάριση κορυφαίων αξιωματούχων.
Το Ιράν «ακέφαλο» μετά τις στοχευμένες εκτελέσεις
«Η ηγεσία δεύτερης βαθμίδας που θα έπρεπε να διαδεχθεί τους εξουδετερωμένους αξιωματούχους ζει σε απόλυτο τρόμο», αποκάλυψε άτομο με γνώση των επιχειρήσεων.
«Τους υπενθυμίζεται προσωπικά τι συνέβη με τους διαδόχους του Νασράλα και τους αρχηγούς της Χεζμπολάχ που εξοντώθηκαν».
Η αναφορά γίνεται στον Χασάν Νασράλα, ηγέτη της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ο οποίος δολοφονήθηκε από ισραηλινό αεροπορικό πλήγμα τον Σεπτέμβριο, όπως και ο πιθανός διάδοχός του λίγο αργότερα.
Δυσκολεύεται ο Χαμενεΐ να «ανασυνθέσει» το σύστημα
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες να ορίσει νέους διαδόχους για τις θέσεις των εξοντωθέντων αξιωματούχων. Όπως σχολιάζει Ισραηλινός αξιωματούχος:
«Ακόμα κι αν καταφέρει να το κάνει, οι νέοι δεν είναι οι άνθρωποι που θα διάλεγε ο ίδιος. Οι πιο ικανοί αρνούνται να αναλάβουν, καθώς κατανοούν ότι η θέση ισοδυναμεί πλέον με θανατική καταδίκη».
Αποστασίες: όχι (ακόμα), αλλά ο φόβος κυριαρχεί
Παρά την τρομοκρατία και την ψυχολογική πίεση, δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν έχουν παρατηρήσει αποστασίες μεταξύ των υψηλόβαθμων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων ή των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC). Ωστόσο, η κρίση ηγεσίας είναι πραγματική, και το Ισραήλ φροντίζει να προβάλλει τις δολοφονίες σαν παραδείγματα προς αποφυγή.
Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο που συμμετείχε στην επιχείρηση “Rising Lion”, η μυστική καμπάνια ψυχολογικών επιχειρήσεων έφτασε σε πρωτοφανές βάθος διείσδυσης, μετατρέποντας την ιρανική ηγεσία σε “διάφανη” στόχευση.
«Κάποιοι έλαβαν γραπτή προειδοποίηση κάτω από την πόρτα τους, άλλοι δέχθηκαν τηλεφωνική κλήση απευθείας, ενώ ορισμένοι επικοινωνήθηκαν μέσω των συζύγων τους», είπε χαρακτηριστικά.
«Καταλαβαίνουν απόλυτα ότι είναι γνωστοί και εκτεθειμένοι. Η διείσδυσή μας είναι 100% επιτυχής».
Μάλιστα, ορισμένοι αξιωματούχοι δέχτηκαν επαναλαμβανόμενες επαφές με τους Ισραηλινούς, γεγονός που οδήγησε σε ανάπτυξη διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση των επιχειρήσεων.
Αυτές οι εξελίξεις ανατρέπουν τη συνοχή και την ψυχολογική αντοχή του ιρανικού κρατικού μηχανισμού, καθώς δείχνουν ότι η ασφάλεια και η μυστικότητα των υψηλόβαθμων στελεχών έχουν καταρρεύσει.
Ο Greg Miller στο Λονδίνο συνέβαλε σε αυτήν την έκθεση. Επιμέλεια βίντεο και ήχου από τους Zoeann Murphy και HyoJung Kim.
