Σαφές μήνυμα παραμονής στο ναύσταθμο του Πασαλιμανιού στην Αλβανία στέλνει η Άγκυρα, διαψεύδοντας κατηγορηματικά σενάρια που θέλουν τη στρατιωτική της παρουσία να τίθεται υπό αμφισβήτηση λόγω της αυξανόμενης ιταλικής εμπλοκής στην περιοχή.

Η τουρκική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει τεθεί ποτέ θέμα αποχώρησης ούτε έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα από τα Τίρανα, παρά τις πρόσφατες συμφωνίες συνεργασίας της Αλβανίας με την Ιταλία για την αναβάθμιση του λιμανιού.

Σε επίσημη επιστολή προς το τουρκικό κοινοβούλιο, ο υπουργός Άμυνας Yaşar Güler απορρίπτει ως αβάσιμες τις σχετικές φήμες, υπογραμμίζοντας ότι η τουρκική στρατιωτική αποστολή στο Πασαλιμάνι συνεχίζεται κανονικά και χωρίς καμία μεταβολή στον σχεδιασμό της.

Το Πασαλιμάνι αποτελεί μια εγκατάσταση με ιδιαίτερο γεωστρατηγικό βάρος. Από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου έως σήμερα, έχει εξελιχθεί σε κομβικό σημείο ναυτικής παρουσίας στο Ιόνιο και την Αδριατική, με την Τουρκία να έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανακατασκευή και λειτουργική του αναβάθμιση.

Η τουρκική πλευρά επισημαίνει ότι από το 1998 βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα εκσυγχρονισμού, ενώ στελέχη του τουρκικού ναυτικού παρέχουν εκπαίδευση και συμβουλευτική υποστήριξη στις αλβανικές ένοπλες δυνάμεις, στο πλαίσιο της νατοϊκής συνεργασίας.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να υποβαθμίσει τη σημασία της πρόσφατης αμυντικής σύμπραξης Αλβανίας–Ιταλίας, τονίζοντας ότι πρόκειται για διμερείς πρωτοβουλίες που δεν επηρεάζουν τρίτους και απορρέουν από τη γεωγραφική εγγύτητα και τις κοινές υποχρεώσεις στο ΝΑΤΟ.

Στο επίκεντρο της ιταλικής παρουσίας βρίσκεται η συμφωνία με τη Fincantieri για τη μετατροπή του ναυπηγείου του Πασαλιμανιού σε σύγχρονο κέντρο ναυπήγησης και συντήρησης πολεμικών πλοίων, με έντονο οικονομικό και βιομηχανικό αποτύπωμα για την Αλβανία.

Ωστόσο, η επένδυση συνοδεύεται και από αντιδράσεις, καθώς περιλαμβάνει σχέδια τουριστικής αξιοποίησης σε εκτάσεις που επικαλύπτονται με ενεργές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και προστατευόμενες ζώνες, προκαλώντας εσωτερικές πολιτικές εντάσεις.

Βάσει των υφιστάμενων συμφωνιών, το τουρκικό ναυτικό διατηρεί το δικαίωμα χρήσης της βάσης για επιχειρήσεις σε Ιόνιο και Αδριατική, ενώ η Άγκυρα συνεχίζει να παρέχει οικονομική και υλικοτεχνική στήριξη στην αναδιάρθρωση των αλβανικών ενόπλων δυνάμεων σύμφωνα με νατοϊκά πρότυπα.

Η εμβάθυνση των σχέσεων Τουρκίας–Αλβανίας μετά την ένταξη των Τιράνων στο ΝΑΤΟ το 2009 θεωρείται από την Άγκυρα στρατηγικής σημασίας, με αποκορύφωμα τη Στρατιωτική Συμφωνία-Πλαίσιο που υπεγράφη το 2024.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα προκαλεί το γεγονός ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει το Πασαλιμάνι ως μοχλό ενίσχυσης της επιρροής της στο δυτικό άκρο των Βαλκανίων και ως αντιστάθμισμα απέναντι στην ελληνική παρουσία στο Ιόνιο.

Τούρκοι αξιωματούχοι δεν κρύβουν ότι η λειτουργία της βάσης εντός του νατοϊκού πλαισίου προσφέρει στην Άγκυρα διαπραγματευτικό πλεονέκτημα σε μια περιοχή όπου τα ελληνοτουρκικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόσφατη απόφαση της Τουρκίας να παραχωρήσει στην Αλβανία κυβερνητικό αεροσκάφος Airbus A319, κίνηση που ερμηνεύεται ως έμπρακτη ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Η συμφωνία δωρεάς, υπογεγραμμένη το φθινόπωρο του 2025, παρουσιάζεται από την Άγκυρα ως συνέχεια των ιστορικών δεσμών φιλίας με τα Τίρανα, αλλά για την ευρύτερη περιοχή σηματοδοτεί την πρόθεση της Τουρκίας να διατηρήσει ενεργό ρόλο στα Δυτικά Βαλκάνια, παρά την αυξανόμενη ιταλική παρουσία και τις ελληνικές επιφυλάξεις.

Η Τουρκία διαψεύδει σενάρια αποχώρησης από τη στρατιωτική βάση Πασαλιμάνι στην Αλβανία