Ο ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας, Μίλοραντ Ντόντικ, ο οποίος αρνήθηκε να παραιτηθεί μετά την καταδίκη του για μη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Ύπατου Εκπροσώπου του ΟΗΕ, επιδιώκει να εξασφαλίσει λαϊκή υποστήριξη με τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 25 Οκτωβρίου.
Ο Ντόντικ αγνόησε τις αποφάσεις του δικαστηρίου και της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής που τον απομάκρυναν από τη θέση του προέδρου της Δημοκρατίας Σέρπσκα στις 6 Αυγούστου. Συνέχισε να υπηρετεί τα καθήκοντά του, διορίζοντας νέο πρωθυπουργό για την οντότητα το Σάββατο, πέντε ημέρες μετά την παραίτηση του Ράντοβαν Βίσκοβιτς από τη θέση.
Μια δήλωση που εκδόθηκε από το γραφείο του επιβεβαίωσε ότι είχε αναθέσει σε ένα εξέχον μέλος του κόμματός του, τον απερχόμενο υπουργό Γεωργίας και Δασοκομίας Σάβο Μίνιτς, τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, εν μέσω μιας σοβαρής πολιτικής κρίσης που συγκλονίζει τη Βοσνία εδώ και μήνες.
Ο Ράντοβαν Βίσκοβιτς παραιτήθηκε, ανοίγοντας και επίσημα το δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης «εθνικής ενότητας» στην οποία η αντιπολίτευση αρνήθηκε να συμμετάσχει.
Την Παρασκευή το βράδυ, το κοινοβούλιο της Δημοκρατίας Σέρπσκα, της σερβικής οντότητας στη Βοσνία, στη Μπάνια Λούκα (βόρεια), ενέκρινε, στο τέλος έκτακτης συνεδρίασης, την απόφαση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 25 Οκτωβρίου σχετικά με την ετυμηγορία εναντίον του 66χρονου Ντόντικ, μιας εξέχουσας προσωπικότητας στην τοπική πολιτική σκηνή που ηγείται της σερβικής οντότητας από το 2006.
Τον Φεβρουάριο, το Κρατικό Δικαστήριο στο Σεράγεβο καταδίκασε τον εθνικιστή και αυτονομιστή πρόεδρο της σερβικής οντότητας για μη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του διεθνούς ύπατου εκπροσώπου που ήταν επιφορτισμένος με την επίβλεψη της εφαρμογής της ειρηνευτικής συμφωνίας που συνήφθη πριν από σχεδόν 30 χρόνια στο Ντέιτον των ΗΠΑ.
Η ετυμηγορία επικυρώθηκε κατόπιν έφεσης την 1η Αυγούστου.
Ο Ντόντικ καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους και του απαγορεύτηκε να θέσει υποψηφιότητα για εκλογές για έξι χρόνια.
Απέφυγε να εκτίσει την ποινή φυλάκισης πληρώνοντας πρόστιμο σχεδόν 19.000 ευρώ.
Η δίκη στοχεύει στον «αποκλεισμό του από την πολιτική ζωή»
Ο Ντόντικ αρνείται να εγκαταλείψει τη θέση του, καταγγέλλοντας τη δίκη ότι στοχεύει στον «αποκλεισμό του από την πολιτική ζωή» και θεωρώντας τον Ύπατο Εκπρόσωπο του ΟΗΕ Κρίστιαν Σμιτ, πρώην Γερμανό υπουργό που υπηρετεί στη Βοσνία από το 2021, «ηθοποιό».
Στο πλαίσιο του δημοψηφίσματος, οι κάτοικοι της Δημοκρατίας Σέρπσκα καλούνται να απαντήσουν σε διάφορες ερωτήσεις για να διαπιστώσουν εάν αποδέχονται τις αποφάσεις του «ξένου, μη εκλεγμένου» Ύπατου Εκπροσώπου, όπως δήλωσε το κοινοβούλιο, τις «αντισυνταγματικές» αποφάσεις του Κρατικού Δικαστηρίου κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας Σέρπσκα και την απόφαση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής στις 6 Αυγούστου να απολύσει τον Ντόντικ.
Οι βουλευτές του κυβερνώντος συνασπισμού ψήφισαν υπέρ του δημοψηφίσματος, ενώ οι βουλευτές της αντιπολίτευσης, ορισμένοι από τους οποίους ήταν παρόντες στη συνεδρίαση, απείχαν.
«Δεν θα σας ενοχλήσω… αλλά περπατάτε σε ναρκοπέδιο», δήλωσε ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Νεμπόισα Βουκάνοβιτς, σφοδρός επικριτής του Ντόντικ, καταγγέλλοντας την «τυχοδιωκτική πολιτική».
Η Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία επιβεβαίωσε το Σάββατο στην πλατφόρμα της στο Twitter ότι η απόφαση του τοπικού δικαστηρίου είναι «τελική και δεσμευτική» και πρέπει να «τηρηθεί». Πρόσθεσε ότι «η παραπομπή μιας δικαστικής απόφασης σε λαϊκή ψηφοφορία είναι αντίθετη με το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας».
Ο Βρετανός πρέσβης στη Βοσνία, Τζούλιαν Ράιλι, δήλωσε ότι η απόφαση πρέπει να «γίνει σεβαστή», προσθέτοντας ότι η διεξαγωγή δημοψηφίσματος για δικαστική απόφαση ήταν «παράνομη».
Μετά το τέλος του πολέμου το 1995, η Βοσνία χωρίστηκε σε δύο αυτόνομες οντότητες, τη Δημοκρατία Σέρπσκα και την Κροατική Ομοσπονδία, οι οποίες συνδέονταν με μια κεντρική κυβέρνηση.
Επί 30 χρόνια, οι πολιτικές και νομοθετικές υποθέσεις εποπτεύονται από έναν Ύπατο Εκπρόσωπο για την Εφαρμογή της Συμφωνίας του Ντέιτον. Ο Γερμανός Σμιτ κατείχε τη θέση αυτή επί τέσσερα χρόνια.
Ο Ντόντικ, ο οποίος είναι πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρπσκα από το 2006, δεν κρύβει την αντίθεσή του στον Σμιτ.
Καταδικάστηκε σε φυλάκιση αφού καταδικάστηκε για την ψήφιση δύο νόμων τον Ιούλιο του 2024 που απαγόρευαν την εφαρμογή των αποφάσεων του Ύπατου Εκπροσώπου και των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βοσνίας στη σερβική οντότητα.
Ο Σμιτ τροποποίησε τον ποινικό κώδικα ώστε να περιλαμβάνει ποινές φυλάκισης και απαγόρευση πολιτικών δραστηριοτήτων για αξιωματούχους που παραβίαζαν τις εντολές του, επιτρέποντας τη δίωξη του Ντόντικ.
Το Κοινοβούλιο της Δημοκρατίας Σέρπσκα υιοθέτησε μια σειρά από «συμπεράσματα», συμπεριλαμβανομένης της απόρριψης της εξουσίας του Ύπατου Εκπροσώπου, των «αποφάσεών» του και των «συνεπειών αυτών των αποφάσεων».
Απαίτησε επίσης από τον Ντόντικ «να παραμείνει στη θέση του ως πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρπσκα», ενώ «απορρίπτει την ιδέα» της διεξαγωγής πρόωρων προεδρικών εκλογών για την εκλογή του διαδόχου του.
Το νέο δημοψήφισμα θα δοκιμάσει την ικανότητα του κεντρικού κράτους να επεκτείνει την εξουσία του σε όλη τη χώρα.
Η Εκλογική Επιτροπή αναμένεται να προκηρύξει πρόωρες εκλογές για την προεδρία της Δημοκρατίας Σέρπσκα εντός 90 ημερών.
Ο Ντόντικ είχε προηγουμένως εκφράσει την πρόθεσή του να μποϊκοτάρει αυτές τις εκλογές και να διεξάγει μια σειρά δημοψηφισμάτων, το πρώτο από τα οποία ανακοίνωσε την Παρασκευή.
(Πρακτορεία)
—
ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ – Echedoros.blog
