Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ*– Φιλελεύθερος – Λευκωσία

Ρωσική ρουλέτα παίζει ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, λειτουργώντας πιεστικά προς όσους δεν προσαρμόζονται στις επιδιώξεις τους. Η διεθνής αβεβαιότητα, που  διαμορφώνεται ως αποτέλεσμα της ρευστότητας αλλά και της ανατροπής του διεθνούς συστήματος, δημιουργεί νέα δεδομένα, που πολύ πιθανόν να επηρεάσουν όλα τα ανοικτά διεθνή μέτωπα, στα οποία περιλαμβάνονται και το Κυπριακό.

Είναι σαφές πως όλες οι συζητήσεις στις οποίες εμπλέκεται ο Αμερικανός Πρόεδρος είναι εκτός του κουτιού. Κι αυτό σημαίνει πως λειτουργεί η λογική της επιβολής διά της ισχύος και εκτός Ηνωμένων Εθνών. Αυτά τα δεδομένα προκαλούν προφανώς ανησυχία και φόβο, κυρίως για τις πρακτικές που υιοθετούνται.

Τι μπορεί να σημαίνει τούτο για το Κυπριακό, το οποίο παρά την κινητικότητα που υπάρχει εσχάτως, παραμένει σε αδιέξοδο; Είναι προφανές πως στην  παρούσα φάση το Κυπριακό δεν είναι στο κάδρο του Λευκού Οίκου. Είναι στο κάδρο η Κυπριακή Δημοκρατία σε σχέση με σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον στην περιοχή.

Αυτή την αναγνώριση του ρόλου και της σημασίας της επιχειρεί η Λευκωσία να αξιοποιήσει ώστε διά της αναβάθμισης της να ενισχύσει τις θέσεις της στο Κυπριακό. Να ενισχύσει τη θέση της ώστε να αποφευχθεί η όποια αρνητική εξέλιξη. Η κυπριακή πλευρά έχοντας όλα αυτά υπόψη λειτουργεί πολύ προσεκτικά έναντι των Αμερικανών. Ωστόσο, στη διεθνή πολιτική, κυρίως αυτή που ασκείται από τον ένοικο του Λευκού Οίκου, τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο. Κανείς να προβεί με σιγουριά για το πως θα λειτουργήσει.

Κοντά την Τουρκία

Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος  Τραμπ, παρά τις όποιες επιφυλάξεις του, θέλει κοντά του  την Τουρκία και τον Ερντογάν, καθώς γνωρίζει πως η Άγκυρα είναι πρόθυμη να κάνει την όποια βρωμοδουλειά. Η στάση των ΗΠΑ απέναντι σε όσα γίνονται σε βάρος των Κούρδων στη Συρία, μπορεί να αποτελέσει προπομπό για τα όσα ακολουθήσουν.

Είναι προφανές πως στην Ουάσιγκτον επενδύουν στην Τουρκία και το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στην περιοχή ως δεύτερος ( ή παράλληλος) χωροφύλακας, μετά το Ισραήλ. Η Τουρκία, όμως, μπορεί να χρειασθεί να διαδραματίσει ένα ιδιαίτερο ρόλο- για τις ΗΠΑ- εάν συνεχισθεί και κλιμακωθεί η κρίση στους κόλπους του ΝΑΤΟ. Κι αυτό είναι ένα θέμα, που μπορεί να μην είναι άμεσο, αλλά μπορεί να προκύψει.

Όταν, λοιπόν, ο Αμερικανός   Πρόεδρος βλέπει ως προνομιούχα φιλέτα τη Γάζα , τη Γροιλανδία και είναι έτοιμος να θυσιάσει την Ουκρανία, όλα μπορούν να συμβούν για οποιοδήποτε ανοικτό διεθνές πρόβλημα. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις συγκυρίες και την προσέγγιση. Στην περίπτωση της Κύπρου τι μπορεί να συμβεί;

Εξυπηρετεί την Ουάσιγκτον να λυθεί τώρα το Κυπριακό ώστε να κλείσει μια ανοικτή πληγή και να αξιοποιήσει τούτο στους ευρύτερους σχεδιασμούς στην περιοχή; Αυτό θα εξαρτηθεί από πολλούς άλλους παράγοντες όπως και τις προτεραιότητές, σε αυτή τη φάση,  των Ηνωμένων Πολιτειών. Θα είναι μια λύση με ρόλο και εμπλοκή της Τουρκίας την επόμενη ημέρα; Αυτό μπορεί να μην απασχολεί τόσο τις ΗΠΑ, αφορά όμως κι άλλους συμμάχους τους, όπως είναι το Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ για δικούς του γεωπολιτικούς λόγους δεν θέλει τον έλεγχο της Κύπρου από την Τουρκία, μέσα από μια συμφωνία. Θέλει προφανώς να έχει το ίδιο λόγο.

Στην εξίσωση θα πρέπει να μπουν και τα ελληνοτουρκικά. Η Αθήνα θεωρεί πως έχει δημιουργήσει διαχρονικά ισχυρά κανάλια επικοινωνίας με τις ΗΠΑ, αλλά αυτό στη συγκεκριμένη συγκυρία μπορεί να σημαίνει πολλά, μπορεί όμως και όχι.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης»

Η δημιουργία από τον Πρόεδρο Τραμπ του «Συμβουλίου Ειρήνης», στοχεύει να δώσει μια κατ΄επίφαση συλλογικότητα στις αποφάσεις του. Προφανώς στο πλαίσιο του ΟΗΕ θα αντιμετώπιζε κάποιες θεσμικές δυσκολίες να προωθήσει τις πολιτικές του. Γι’ αυτό και θέλει να λειτουργήσει εκτός και πέραν του Διεθνούς Οργανισμού.

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαπίστωσαν, κατά τη συζήτηση το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης», είναι προβληματικό και προκύπτουν και νομικά ζητήματα. Ταυτόχρονα υπάρχουν παράμετροι που πρέπει να διευκρινισθούν σε σχέση και με τη λειτουργία του και την εφαρμογή των αποφάσεων του. Ως εκ τούτου, η πλειοψηφική τάση, που διαμορφώνεται μεταξύ των κρατών-μελών είναι όπως τύχει στήριξης η πρωτοβουλία για τη Γάζα, η οποία καλύπτεται και από ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας (2803).

Στο Νταβός, δόθηκε η εντύπωση ότι ο Ντόναλτ Τραμπ έκανε πίσω στο θέμα της Γροιλανδίας και στο θέμα των νέων δασμών. Στην πραγματικότητα, μέσα από τις υπερβολές του ότι θα αγόραζε ή θα κατακτούσε στρατιωτικά τη Γροιλανδία, διασφάλισε την εσαεί παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή. Ενίσχυση- αναβάθμιση της στρατιωτικής παρουσίας ως πρώτο βήμα. Δεν χρειάσθηκε να προσπαθήσει πολλά, καθώς οι Ευρωπαίοι, το ΝΑΤΟ, λειτούργησαν κατευναστικά έναντι του.

Είναι σαφές πως στην παρούσα φάση, η Ουάσιγκτον προτάσσει το θέμα της Γάζας, έχουν παρουσιασθεί στο Νταβός και τα σχέδια της… Ριβιέρας και προφανώς η επένδυση αυτή χρειάζεται και περιφερειακή σταθερότητα για να αποδώσει και οικονομικά. Παράλληλα, παρεμβαίνει και στο Ουκρανικό, στο οποίο κινείται για να κλείσει το συντομότερο, έχοντας ανοικτή γραμμή με το Κρεμλίνο.

Είναι προφανές πως θέλει να ανατρέψει το διεθνές σύστημα και να δημιουργήσει ένα διαφορετικό με όρους δικούς του. Ό,τι και να λέγεται για τη συμπεριφορά του- δυστυχώς- δεν κτίζει πολιτικές μέχρι τη λήξη της θητείας του αλλά για τις επόμενες δεκαετίες.

* Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου.

https://hellasjournal.com/2026/01/i-rosiki-rouleta-pou-paizei-o-proedros-trab-o-rolos-tis-kyprou-alla-kai-tis-tourkias-stin-periochi-oi-politikes-tis-ouasigkton-epireazoun-ola-ta-anoikta-metopa-perilamvanomenou-kai-tou-kypria/