Η ανακοίνωση ολοκλήρωσης της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου (FTA) ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ινδία, στις 27 Ιανουαρίου 2026 στο Νέο Δελχί, δεν είναι ένα ακόμα τεχνικό εμπορικό κείμενο. Είναι μια απόφαση στρατηγικής κατεύθυνσης. Σε μια περίοδο όπου οι δασμοί επιστρέφουν ως «όπλο» ισχύος (σ.σ. από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ) και ο παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας γίνεται αντικείμενο αντιπαράθεσης, η σύγκλιση Βρυξελλών–Νέου Δελχί δημιουργεί έναν οικονομικό χώρο κλίμακας δύο δισ. ανθρώπων και στέλνει μήνυμα: η Ευρώπη και η Ινδία επιλέγουν κανόνες, προβλεψιμότητα και θεσμική συνεργασία, όχι εμπορικό κατακερματισμό.
Παράλληλα, η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (Free Trade Agreement) πρέπει να ιδωθεί ως «άγκυρα σταθερότητας» για αλυσίδες εφοδιασμού, επενδύσεις και τεχνολογική συνεργασία. Δεν είναι τυχαίο ότι χαιρετίστηκε από τον πρωθυπουργό της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, ως «η μητέρα όλων των συμφωνιών» και ότι συνδέθηκε πολιτικά με την ανάγκη σταθερότητας σε ένα ταραγμένο διεθνές περιβάλλον.
Καθαρό οικονομικό όφελος: Δασμοί, κλίμακα, προβλεψιμότητα
Ο πρώτος, προφανής πυλώνας οφέλους είναι η μείωση δασμών και διοικητικών εμποδίων. Σύμφωνα με όσα δημοσιοποιήθηκαν, το πλαίσιο οδηγεί σε κατάργηση ή μείωση δασμών στο 96,6% των εμπορευμάτων που διακινούνται (σε αξία), με εκτιμώμενη εξοικονόμηση δασμών περίπου €4 δισ. ετησίως για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και στόχο διπλασιασμού των εξαγωγών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032.
Αυτή η «λογιστική» διάσταση μεταφράζεται σε τρία πρακτικά αποτελέσματα:
-
Ανταγωνιστικότητα: χαμηλότερο κόστος εισόδου στην ινδική αγορά για ευρωπαϊκά προϊόντα (και αντίστροφα για ινδικές εξαγωγές προς ΕΕ).
-
Επενδυτική ορατότητα: όταν οι κανόνες τιμολόγησης και πρόσβασης παγιώνονται, τα επενδυτικά σχέδια αποκτούν χρονικό ορίζοντα.
-
Απορρόφηση σοκ: σε περιόδους δασμολογικών «κραδασμών» από τρίτες αγορές, η ύπαρξη μιας μεγάλης, σταθερής ζώνης προτιμησιακού εμπορίου λειτουργεί ως «μαξιλάρι» για εξαγωγείς και παραγωγικές αλυσίδες.
Κλάδοι-κλειδιά: Αυτοκινητοβιομηχανία, φαρμακοβιομηχανία
Οι κλάδοι που επηρεάζονται περισσότερο είναι αυτοί όπου η Ευρώπη έχει ισχυρό τεχνολογικό αποτύπωμα και η Ινδία διαθέτει μεγάλη αγορά και παραγωγική δυναμική.
Αυτοκινητοβιομηχανία: Προβλέπεται σταδιακή μείωση ινδικών δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα έως 10% σε ορίζοντα πενταετίας, από επίπεδα έως 110%. Αυτό δημιουργεί χώρο για ευρωπαϊκούς ομίλους να «κλιμακώσουν» παρουσία σε μια αγορά-ήπειρο, είτε μέσω εξαγωγών είτε μέσω τοπικής συναρμολόγησης/συμπαραγωγής.
Μηχανήματα, χημικά, φαρμακευτικά: Ο σχεδόν πλήρης περιορισμός δασμών σε κρίσιμα βιομηχανικά προϊόντα μειώνει το κόστος ενδιάμεσων εισροών και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα τόσο της ευρωπαϊκής μεταποίησης όσο και της ινδικής παραγωγής που στηρίζεται σε ευρωπαϊκή τεχνολογία.
Οινοπνευματώδη: Η μείωση δασμών από εξαιρετικά υψηλά επίπεδα σε σημαντικά χαμηλότερα (με εύρος που έχει δημοσιοποιηθεί ως περίπου 20–30% για οίνους/ποτά) είναι κλασικό παράδειγμα «πολιτικά δύσκολου» ανοίγματος της ινδικής αγοράς, με άμεσο όφελος για μεσογειακές οικονομίες και ευρωπαϊκές εξαγωγικές αλυσίδες.
Για την Ινδία, το αντάλλαγμα αφορά ευκολότερη πρόσβαση για εξαγωγές όπως κλωστοϋφαντουργία, πολύτιμοι λίθοι-κοσμήματα και φαρμακευτικά, με σαφή στόχο διαφοροποίησης αγορών και αύξησης προστιθέμενης αξίας.
Διαβάστε τη συνέχεια στο International Institute of Strategy
