του Παντελή Σαββίδη
Η δήλωση του Νίκου Δένδια για τα Ίμια δεν είναι απλώς ατυχής. Είναι αποκαλυπτική. Όταν ο υπουργός Άμυνας υπονοεί ότι «η κρίση ξεκίνησε από ιδιώτες» και μας καλεί να προσέχουμε την «επίδειξη πατριωτισμού», αυτό δεν είναι ψυχραιμία· είναι μετακύλιση ευθύνης. Το κράτος νίπτει τας χείρας του και δείχνει τον πολίτη.
Η πολιτική ανάγνωση είναι ξεκάθαρη: αν μια περιοχή ανήκει στην ελληνική επικράτεια αλλά αμφισβητείται από την Τουρκία, τότε καλύτερα να μη φαίνεται, να μη συζητιέται, να μην «προκαλεί». Όχι γιατί δεν είναι ελληνική — αλλά γιατί η Τουρκία μπορεί να θυμώσει. Κι αν θυμώσει, δεν θα φταίει η κυβέρνηση. Θα φταίνε οι Έλληνες που επιμένουν ότι ο τόπος τους τούς ανήκει.
Έτσι καλλιεργείται η ψευδαίσθηση κυριαρχίας: στα χαρτιά είμαστε κράτος, στην πράξη όμως η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων εξαρτάται από τα νεύρα της Άγκυρας. Δεν είναι νέα τακτική. Με εξαίρεση τον Ανδρέα Παπανδρέου, που όταν χρειάστηκε αντιμετώπισε την Τουρκία στο πεδίο, οι κυβερνήσεις από την εποχή Σημίτη και μετά επέλεξαν τη μόνιμη αποφυγή: κατευνασμός, διαχείριση, χαμηλοί τόνοι. Οι «κοτζαμπάσηδες» της μεταπολίτευσης έμαθαν να ζουν με τη συρρίκνωση.
Η σημερινή κυβέρνηση έχει πάει ένα βήμα παραπέρα: έχει σηκώσει τα χέρια ψηλά. Η τουρκική NAVTEX είναι πιο επικίνδυνη εξέλιξη ακόμη και από το casus belli. Το casus belli είναι απειλή. Η NAVTEX είναι πράξη. Δεν χρειάζεται νομική ισχύ για να δημιουργήσει τετελεσμένα· αρκεί παρουσία στο πεδίο και απουσία αντίδρασης. Έτσι χτίζεται έλεγχος, όχι με ανακοινώσεις αλλά με συνήθεια.
Ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει καθεστώς επιτήρησης και κυριαρχικής αμφισβήτησης. Δεν διχοτομείται απλώς το Αιγαίο. Υπονομεύεται η ίδια η Ελλάδα, με την κυβέρνηση της Αθήνας να παρακολουθεί τις εξελίξεις σαν να πρόκειται για ξένη υπόθεση.
Η απάντηση όφειλε να είναι άμεση: ακύρωση της τουρκικής NAVTEX, είτε με anti-NAVTEX είτε με έμπρακτη παραβίασή της. Και πολιτικά, ξεκάθαρο μήνυμα: ο Κυριάκος Μητσοτάκης να μη συναντήσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Τι νόημα έχει η «συνάντηση» όταν στο πεδίο παράγονται τετελεσμένα εις βάρος σου;
Αν δεν το κάνει, τότε δεν μιλάμε για αδυναμία. Μιλάμε για παράδοση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Και όσοι χειροκροτούν αυτή την πολιτική είναι συνυπεύθυνοι. Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα· είναι συνενοχή.
Μέχρι στιγμής, μόνο η Καρυστιανού μίλησε. Όλοι οι άλλοι μετρούν λέξεις για να μη «προκαλέσουν».
Το ΠΑΣΟΚ, αν θέλει να έχει σχέση με την ιστορία του πρέπει να κινητοποιήσει τον κόσμο. Δεν μπορεί η χώρα να παραδίδεται και οι γραφειοκράτες του Κινήματος να εκδίδουν, απλώς, ανακοινώσεις.
Αν δεν το κάνει το ΠΑΣΟΚ πρέπει να το κάνει η Καρυστιανού, έστω και αν δεν έχει, ακόμη, θεσμικό ρόλο. Προέχει η σωτηρία της χώρας. Είναι η μόνη που αντιδρά δυναμικά στην παράδοση.
Η Καρυστιανού καλύπτει τον χώρο που διεκδίκησε και διαμόρφωσε το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα ως λαϊκό Κίνημα.
ΥΓ1: και κάτι ακόμη. Τι εξυπηρετούσε η αφελής δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών ότι η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα; Αυτές οι ενέργειες γίνονται, δεν εξαγγέλονται σε ένα περιβάλλον που η Τουρκία αμφισβητεί και προετοιμάζεται να το αντιμετωπίσει. Με παρακάλια δεν ασκείται εξωτερική πολιτική.
ΥΓ2: μήπως οι συνεργάτες της κ. Καρυστιανού να σκεφθούν μια δήλωσή της ότι δεν αποδέχεται καμιά συμφωνία της κυβέρνησης με την Τουρκία που υπονοεύει κυριαρχικά δικαιώματα και κυριαρχία της χώρας;
