Οι κάτοικοι της 6ης Περιφέρειας της Καμπούλ ξύπνησαν απότομα το βράδυ της Πέμπτης από τον ήχο μιας έκρηξης που συγκλόνισε τα σπίτια τους. Βγήκαν έντρομοι στον δρόμο και άκουσαν μαχητικά αεροσκάφη να πετούν από πάνω τους.

Σύμφωνα με το BBC ήταν μια νύχτα που σημαδεύτηκε από σοβαρή κλιμάκωση της βίας ανάμεσα στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, με το Πακιστάν να εξαπολύει αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν — συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, Καμπούλ. Πλήγματα σημειώθηκαν επίσης στις επαρχίες Πακτία και Κανταχάρ, με την τελευταία να αποτελεί προπύργιο και γενέτειρα του κινήματος των Ταλιμπάν.

Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν δήλωσε ότι η χώρα βρίσκεται σε «ανοιχτό πόλεμο» με το Αφγανιστάν, μετά τις αεροπορικές επιδρομές που εξαπέλυσε η Ισλαμαμπάντ στην Καμπούλ, στο πλαίσιο ενός κύματος επιθέσεων σε ολόκληρη τη χώρα.

«Η υπομονή μας πλέον εξαντλήθηκε», ανέφερε ο Χαουάζα Μοχάμεντ Άσιφ μετά τις επιθέσεις.

Οι εχθροπραξίες μεταξύ των δύο πλευρών διαρκούν εδώ και μήνες, ωστόσο το ποιος ξεκίνησε την επιθετικότητα εξαρτάται από το ποιον ρωτά κανείς σχολιάζει το βρετανικό μέσο.

Νωρίτερα μέσα στη νύχτα, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε μεγάλη χερσαία επιχείρηση εναντίον πακιστανικών στρατιωτικών θέσεων κοντά στα σύνορα, υποστηρίζοντας ότι κατέλαβε αρκετά φυλάκια, καθώς και ότι συνέλαβε και σκότωσε Πακιστανούς στρατιώτες.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν κάνει λόγο για «ανταποδοτικές επιχειρήσεις» — ως απάντηση, όπως αναφέρει, αφού «πακιστανικά στρατιωτικά στοιχεία πραγματοποίησαν εισβολή σε αφγανικό έδαφος, παραβίασαν την κυριαρχία του Αφγανιστάν και προκάλεσαν τον θάνατο αρκετών αμάχων, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών».

Αναφερόταν σε προηγούμενο κύμα πακιστανικών αεροπορικών επιδρομών που πραγματοποιήθηκαν πριν από λιγότερο από μία εβδομάδα — τη νύχτα της 21ης Φεβρουαρίου — με στόχο τις ανατολικές επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πακτίκα. Τα Ηνωμένα Έθνη δήλωσαν ότι διαθέτουν αξιόπιστες αναφορές σύμφωνα με τις οποίες 13 Αφγανοί άμαχοι σκοτώθηκαν σε εκείνα τα πλήγματα.

Η Ισλαμαμπάντ έχει διαφορετική άποψη. Υποστηρίζει ότι οι αεροπορικές της επιδρομές δεν στοχοποίησαν αμάχους, αλλά κρησφύγετα ενόπλων στο Αφγανιστάν, συγκεκριμένα εκείνα του Κινήματος των Ταλιμπάν του Πακιστάν, το οποίο η πακιστανική κυβέρνηση αποκαλεί «Ανταρσία των Αποστατών».

Το Πακιστάν δηλώνει ότι διαθέτει «αδιάσειστα στοιχεία» πως το Κίνημα των Ταλιμπάν του Πακιστάν βρίσκεται πίσω από σειρά επιθέσεων στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης επίθεσης αυτοκτονίας σε σιιτικό τέμενος στην Ισλαμαμπάντ, όπου σκοτώθηκαν περισσότεροι από 30 άνθρωποι. Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση στην Ισλαμαμπάντ, ωστόσο το Πακιστάν επιμένει ότι έχει «αδιάσειστα στοιχεία» πως πίσω από αυτήν βρίσκεται το Κίνημα των Ταλιμπάν του Πακιστάν.

Το Πακιστάν κατηγορεί επίσης ότι οι επιθέσεις πραγματοποιούνται κατ’ εντολή της ηγεσίας και των καθοδηγητών του Κινήματος των Ταλιμπάν του Πακιστάν που βρίσκονται στο Αφγανιστάν και οι οποίοι, όπως υποστηρίζει, υποστηρίζονται από την κυβέρνηση των Ταλιμπάν.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν επαναλαμβάνει ότι το έδαφός της δεν χρησιμοποιείται για να απειλείται η ασφάλεια οποιασδήποτε χώρας και ότι οι ενέργειες του Πακιστάν στο Αφγανιστάν είναι «απρόκλητες».

Η τελευταία σοβαρή ανάφλεξη μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών σημειώθηκε τον Οκτώβριο του 2025, με ημέρες διασυνοριακών πληγμάτων και με το Πακιστάν να εξαπολύει αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν.

Το Κατάρ και η Τουρκία μεσολάβησαν μεταξύ των δύο πλευρών, με συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στη Ντόχα και την Κωνσταντινούπολη. Ακολούθησε μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις δεν κατάφεραν να επιφέρουν τον τερματισμό των εχθροπραξιών.

Και οι δύο χώρες κατηγόρησαν η μία την άλλη ότι δεν προσήλθε σοβαρά στη διπλωματία.

Ξεκάθαρη η πακιστανική υπεροχή

Σε στρατιωτικό επίπεδο, το Πακιστάν υπερέχει ξεκάθαρα. Αποτελεί σημαντική στρατιωτική δύναμη, διαθέτοντας εκατοντάδες άρματα μάχης και αεροσκάφη, καθώς και προηγμένη αμυντική τεχνολογία.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν διαθέτει στρατιωτικό εξοπλισμό που εγκαταλείφθηκε από τις πρώην αφγανικές και ξένες δυνάμεις. Παρά τις κυρώσεις, αναφορές υποστηρίζουν ότι έχει καταφέρει να προμηθευτεί και επιπλέον στρατιωτικό υλικό μέσω της μαύρης αγοράς.

Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι διαθέτει αεροσκάφη ή την ικανότητα να εξαπολύει αεροπορικές επιδρομές βαθιά μέσα στο Πακιστάν.

Ωστόσο, ως οργάνωση, οι Ταλιμπάν διεξήγαγαν για περισσότερα από 20 χρόνια πόλεμο εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, γεγονός που αποδεικνύει την ικανότητά τους να διεξάγουν ανορθόδοξο και ανταρτοπόλεμο.

Στην τελευταία αντιπαράθεση, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν χρησιμοποίησε μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να πλήξει στόχους στο Πακιστάν. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που είναι φθηνά, μικρά και εύκολα στη χρήση, αναμφίβολα αλλάζουν τη φύση αυτής της σύγκρουσης, όπως έχουν ήδη αλλάξει τα πεδία των μαχών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η δυσκολία στην εκτίμηση του μέχρι πού μπορεί να φτάσει η τελευταία κλιμάκωση οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη επιβεβαιωμένων πληροφοριών από οποιαδήποτε πλευρά.

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν δεν επιτρέπει εύκολη πρόσβαση σε ξένους δημοσιογράφους, ενώ η επαλήθευση πληροφοριών, ιδίως από τις παραμεθόριες περιοχές, είναι ακόμη πιο δύσκολη.

Και στο Πακιστάν, η ανεξάρτητη συλλογή επιβεβαιωμένων πληροφοριών από τις συνοριακές περιοχές δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών έχει διακοπεί από τον Οκτώβριο του 2025 — η μεγαλύτερη διακοπή εδώ και δεκαετίες — γεγονός που επηρεάζει τις μικρές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν και τη διαθεσιμότητα βασικών αγαθών, συμπεριλαμβανομένων κρίσιμων φαρμάκων.

Για τους απλούς Αφγανούς, που δοκιμάζονται από σοβαρή κρίση πείνας και φτώχειας και ζουν υπό τους αυστηρούς περιορισμούς της κυβέρνησης των Ταλιμπάν, το μοναδικό θετικό στοιχείο από το 2021 ήταν ότι, ύστερα από τέσσερις δεκαετίες πολέμου, δεν χρειάζονταν να ανησυχούν για βόμβες που πέφτουν πάνω στους ίδιους και τις οικογένειές τους.

Αυτό το αίσθημα σχετικής ασφάλειας έχει πλέον διαρραγεί από τη βία των τελευταίων έξι μηνών.

Η επίδραση των εχθροπραξιών

Οι Αφγανοί Ταλιμπάν ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα σε αρκετούς στόχους εντός του Πακιστάν το πρωί της Παρασκευής. Πηγές της κυβέρνησης των Ταλιμπάν δήλωσαν στο Βρετανικό Ραδιοτηλεοπτικό Δίκτυο ότι οι επιθέσεις έγιναν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από το Αφγανιστάν.

Αξιωματικός του πακιστανικού στρατού επιβεβαίωσε ότι μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Αφγανών Ταλιμπάν έπληξαν τρεις τοποθεσίες — τη σχολή πυροβολικού του στρατού στη Νόουσερα, μία περιοχή κοντά σε στρατιωτική ακαδημία στο Άμποταμπαντ και ένα σημείο κοντά σε δημοτικό σχολείο στη Σουάμπι — υποστηρίζοντας ωστόσο ότι όλα καταστράφηκαν.

Οι επιθέσεις αυτές θεωρούνται άνευ προηγουμένου. Οι μαχητές των Ταλιμπάν εκτιμάται ότι βασίζονται κυρίως σε εμπορικά διαθέσιμα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που φέρουν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, γεγονός που περιορίζει την εμβέλεια και την ακρίβεια στόχευσής τους.

Εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού δήλωσε ότι οι δυνάμεις του έπληξαν 22 στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλο το Αφγανιστάν, συμπεριλαμβανομένων της Καμπούλ και της Κανταχάρ, και ότι καταβλήθηκε «μεγάλη προσοχή» ώστε να αποφευχθούν απώλειες αμάχων.

Υποστήριξε ότι τουλάχιστον 274 μαχητές των Αφγανών Ταλιμπάν σκοτώθηκαν, ενώ 73 φυλάκια εντός του Αφγανιστάν καταστράφηκαν και 18 καταλήφθηκαν. Σύμφωνα με τον ίδιο, καταστράφηκαν επίσης περίπου 115 άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα και συστήματα πυροβολικού.

Δώδεκα Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, 27 τραυματίστηκαν και ένας αγνοείται, πρόσθεσε.

Ο εκπρόσωπος των Αφγανών Ταλιμπάν, Μουτζαχίντ, δήλωσε ότι 13 μαχητές των Ταλιμπάν σκοτώθηκαν και 22 τραυματίστηκαν, ενώ 13 άμαχοι τραυματίστηκαν και άγνωστος αριθμός σκοτώθηκε.

Ανέφερε συγκεκριμένα ότι βομβαρδίστηκε το σπίτι ενός αγρότη στην Τζαλαλαμπάντ και σκοτώθηκε η πλειονότητα της οικογένειάς του, ενώ στόχος επίθεσης έγινε και θρησκευτική σχολή στην Πακτίκα.

Ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν υποστήριξε ακόμη ότι 55 Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, εκ των οποίων οι σοροί 23 μεταφέρθηκαν στο Αφγανιστάν. Πρόσθεσε επίσης ότι άλλοι συνελήφθησαν ζωντανοί, ενώ 19 βάσεις καταστράφηκαν.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Οι αεροπορικές επιδρομές ακολουθούν μήνες εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών. Η τελευταία σοβαρή κλιμάκωση σημειώθηκε τον Οκτώβριο, μετά την οποία επιτεύχθηκε μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση της Τουρκίας και του Κατάρ.

Το Πακιστάν κατηγορεί την κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ότι υποστηρίζει «αντιπακιστανούς τρομοκράτες», τους οποίους θεωρεί υπεύθυνους για επιθέσεις αυτοκτονίας στο Πακιστάν, συμπεριλαμβανομένης μιας πρόσφατης σε τέμενος στην Ισλαμαμπάντ.

Πρόκειται για κατηγορία που απορρίπτει η κυβέρνηση των Ταλιμπάν, η οποία επαναλαμβάνει ότι το αφγανικό έδαφος δεν χρησιμοποιείται για να απειλείται η ασφάλεια άλλων χωρών.

Από την πλευρά της, κατηγορεί το Πακιστάν για απρόκλητες επιθέσεις κατά τις οποίες έχουν σκοτωθεί άμαχοι. Το Πακιστάν απαντά ότι στοχοποιεί αποκλειστικά ενόπλους.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το Πακιστάν πραγματοποίησε πολλαπλές νυχτερινές αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν, οι οποίες, σύμφωνα με τους Ταλιμπάν, στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 18 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά.

Τι διαφοροποιεί αυτή τη φορά την κατάσταση;

Καθώς υστερούν στρατιωτικά έναντι του πυρηνικά εξοπλισμένου Πακιστάν, αναλυτές εκτιμούν ότι είναι απίθανο οι Ταλιμπάν να εμπλακούν σε συμβατικό πόλεμο με το Πακιστάν. Ωστόσο, οι Αφγανοί Ταλιμπάν διαθέτουν εκτενή εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο.

Αυτό που καθιστά τον τελευταίο γύρο πακιστανικών επιδρομών ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι στοχοποίησαν εγκαταστάσεις της κυβέρνησης των Ταλιμπάν και όχι απλώς τρομοκρατικούς στόχους στο Αφγανιστάν, δήλωσε  ο Μάικλ Κούγκελμαν, ανώτερος ερευνητής για τη Νότια Ασία στο Ατλαντικό Συμβούλιο.

«Πλέον στοχοποιείται το ίδιο το καθεστώς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, η ρητορική των Ταλιμπάν δείχνει ότι είναι αποφασισμένοι να εξαπολύσουν «αδιάκοπες επιθέσεις» κατά του Πακιστάν — μια «επισφαλής κατάσταση» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση.

Ο στρατιωτικός επικεφαλής των Αφγανών Ταλιμπάν, Καρί Μοχάμεντ Φασιχουντίν, δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Παρασκευή ότι το Πακιστάν μπορεί να αναμένει «ακόμη πιο αποφασιστική απάντηση» στο μέλλον.

Οι επιθέσεις σε περιοχές όπως το Άμποταμπαντ και η Σουάμπι δείχνουν ότι οι Ταλιμπάν μπορούν να πλήξουν βαθύτερα στο πακιστανικό έδαφος απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι πρότινος.