Η αναβίωση μιας διαμάχης του 19ου αιώνα: Τράμπ εναντίον Μάσκ, όπως Φόρντ εναντίον Έντισον

Η αναμενόμενη ρήξη και η αναβίωση μιας αντιπαλότητας του 18^ου αιώνα

Του Παντελή Σαββίδη

Φωτογραφία: Τόμας Έντισον, Χένρυ Φόρντ, Ντόναλντ τράμπ, ¨Ελον Μάσκ

Η ρήξη Τράμπ και Μάσκ ήταν αναμενόμενη. Ήταν αδύνατον να συνυπάρξουν δύο ιδιόρρυθμοι χαρακτήρες. Οι διαφορές τους θα ήταν πολλές αλλά επιγραμματικά εστιάζονται σε ζητήματα φορολόγησης και ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Ανταλλάσσουν σκληρές εκφράσεις και είναι θλιβερή η εικόνα της Αμερικής που παρουσιάζουν. Αυτό το πράγμα δεν μπορεί να είναι υπερδύναμη που ηγείται του λεγόμενου δυτικού κόσμου.

Υπάρχουν μερικά εντυπωσιακά στοιχεία που αφορούν στην διαμάχη αυτή.

Το πρώτο είναι η δήλωση Μάσκ ότι ο Τράμπ βρίσκεται στην λίστα Επστάιν και αυτός είναι ο λόγος που η λίστα δεν δίνεται στη δημοσιότητα.

O Τζέφρι Έντουαρντ Επστάιν ήταν Αμερικανός καταδικασμένος δράστης σεξουαλικών εγκλημάτων και πρώην χρηματοοικονομικός σύμβουλος.

Το δεύτερο είναι μια εντυπωσιακή σύμπτωση. Εδώ και καιρό στο Netflix υπάρχει μια σειρά που λέγεται Designated Survivor (o Επιζών της Επόμενης Ημέρας).

Ο “ορισμένος επιζών” (designated survivor) είναι ένα πραγματικό πρόσωπο στην πολιτική ζωή των ΗΠΑ από την προεδρική γραμμή διαδοχής, το οποίο απομακρύνεται μυστικά και με ασφάλεια κατά τη διάρκεια σημαντικών εθνικών συγκεντρώσεων ώστε να αναλάβει την προεδρία σε περίπτωση μαζικού ατυχήματος και εξάλειψης της ηγεσίας.

Στην δεύτερη σεζόν της σειράς αντιμετωπίζεται μια κρίση με αστροναύτες που έχουν παγιδευτεί στο διάστημα λόγω κυβερνοεπίθεσης που παρεμβαίνει σε αποστολή ανεφοδιασμού. Η Εκτελεστική Διευθύντρια μιας υψηλών τεχνολογικών προδιαγραφών αμερικανικής εταιρείας παρακαλείται να παρέμβει και να σώσει τους αστροναύτες. Και οι αστροναύτες σώζονται.

Στην περίπτωση Τραμπ και Μάσκ, ο Μάσκ στέλνει το διαστημόπλοιό του να φέρει στη γη αστροναύτες της NASA που έμειναν στον διαστημικό σταθμό 9 μήνες! Και τους έσωσε. Ο Μάσκ δήλωσε πως θα αποσύρει το διαστημόπλοιό του από κυβερνητικές εξυπηρετήσεις.

Το τρίτο και σημαντικότερο, όμως, είναι ότι Τράμπ και Μάσκ επαναφέρουν γύρω από τα αυτοκίνητα μια διαμάχη που ξεκίνησε στα μέσα του 19^ου αιώνα μεταξύ Τόμας Έντισον και Χένρυ Φόρντ.

Ιδού πως περιγράφει την διαμάχη αυτή ο Μίκιο Κάκου στο βιβλίο του «Κβαντική Υπεροχή»:

“Εκ πρώτης όψεως, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι οι τιτάνες της βιομηχανίας του 20ού αιώνα, Τόμας Έντισον και Χένρι Φορντ, ήταν σφοδροί αντίπαλοι. Ο Έντισον ήταν η ακατάβλητη κινητήρια δύναμη πίσω από τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας και της κοινωνίας. Κατέχοντας 1.093 πατέντες, έφερε επανάσταση στον τρόπο ζωής μας με πάμπολλες εφευρέσεις που σήμερα θεωρούμε δεδομένες, όλες τους με κινητήριο δύναμη τον ηλεκτρισμό. Από την άλλη πλευρά, όμως, ο Φορντ απέκτησε τα εκατομμύριά του με το αυτοκίνητο Ford Model T, που κινούνταν με ορυκτά καύσιμα. Επίσης, συνέβαλε στη δημιουργία της σύγχρονης βιομηχανικής υποδομής που βασίζεται στο πετρέλαιο. Για εκείνον, η καύση πετρελαίου και βενζίνης θα έδινε κίνηση στο μέλλον.

Στην πραγματικότητα, ο Έντισον και ο Φορντ ήταν στενοί φίλοι. Για την ακρίβεια, ο Φορντ, όταν ήταν νέος, είχε ως είδωλο τον Έντισον. Για χρόνια, πήγαιναν μαζί διακοπές και απολάμβαναν ο ένας τη συντροφιά του άλλου. Ίσως βρέθηκαν τόσο κοντά επειδή και οι δύο δημιούργησαν εταιρείες παγκόσμιας εμβέλειας μόνο με την καθαρή δύναμη της θέλησης.

Ο Έντισον και ο Φορντ περνούσαν τον χρόνο τους βάζοντας στοιχήματα, προσπαθώντας να μαντέψουν ποια θα ήταν η πηγή ενέργειας του μέλλοντος. Ο Έντισον ήταν υπέρ της ηλεκτρικής μπαταρίας, ενώ ο Φορντ πίστευε στη βενζίνη. Αν κάποιος άκουγε αυτό το στοίχημα, θα έλεγε ότι ήταν παιχνιδάκι και, αναμφίβολα, θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο Έντισον θα κέρδιζε άνετα. Οι ηλεκτρικές μπαταρίες ήταν αθόρυβες και ασφαλείς. Το πετρέλαιο, από την άλλη, ήταν θορυβώδες, βλαβερό, ή ακόμη και επικίνδυνο. Η ιδέα να υπάρχουν αμέτρητα πρατήρια καυσίμων, το ένα σε κοντινή απόσταση από το άλλο, θεωρούνταν εξωφρενική.

Από πολλές απόψεις, όλες οι επικρίσεις για το πετρέλαιο ήταν σωστές. Τα καυσαέρια που εκπέμπονται από τις μηχανές εσωτερικής καύσης μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα και να επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη. Επίσης, τα βενζινοκίνητα οχήματα εξακολουθούν να είναι αρκετά θορυβώδη.

Εντούτοις, ο Φορντ, τελικά, κέρδισε το στοίχημα. Γιατί συνέβη αυτό;

Κυρίως επειδή η ενέργεια που αποθηκεύεται σε μια μπαταρία είναι ένα ελάχιστο κλάσμα της ενέργειας ενός λίτρου βενζίνης. (Οι καλύτερες μπαταρίες αποθηκεύουν περίπου 200 Wh/kg, ενώ η βενζίνη προσφέρει 12.000).

Και όταν ανακαλύφθηκαν τεράστιες πετρελαιοφόρες περιοχές στη Μέση Ανατολή, στο Τέξας και αλλού, η τιμή της βενζίνης κατακρημνίστηκε, κάνοντάς το αυτοκίνητο προσιτό στους Αμερικανούς της εργατικής τάξης.

Οι άνθρωποι άρχισαν να ξεχνούν το όνειρο του Έντισον. Η ηλεκτρική μπαταρία, μη αποδοτική, κακοφτιαγμένη και ακριβή, δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί το φτηνό, υψηλών οκτανίων καύσιμο, σχεδιασμένο για έναν πληθυσμό που πεινούσε για ενέργεια.

Επειδή ο νόμος του Μουρ έφερε επανάσταση στην παγκόσμια οικονομία με τη φτηνή υπολογιστική ισχύ, υπάρχει μια τάση να θεωρούμε ότι τα πάντα υπακούουν σ’ αυτόν τον νόμο. Έτσι, μας προβληματίζει το γεγονός ότι η απόδοση ισχύος της μπαταρίας έχει μείνει πίσω για τόσες δεκαετίες. Ξεχνάμε ότι ο νόμος του Μουρ εφαρμόζεται μόνο σε τσιπ υπολογιστών και ότι οι χημικές αντιδράσεις όπως εκείνες που παρέχουν ισχύ στις μπαταρίες είναι πασίγνωστες για τις δυσκολίες στην πρόβλεψή τους. Η πρόβλεψη νέων χημικών αντιδράσεων που θα οδηγήσουν στην αύξηση της αποδοτικότητας μιας μπαταρίας είναι ένα μείζον εγχείρημα.

Στο μέλλον, αντί για τον πληκτικό έλεγχο εκατοντάδων διαφορετικών χημικών ουσιών με σκοπό να διαπιστωθεί η συμπεριφορά τους σε μια μπαταρία, θα υπάρχει μια πολύ πιο γρήγορη και φτηνή μέθοδος, η προσομοίωση της συμπεριφοράς τους μ’ έναν κβαντικό υπολογιστή. Όπως και οι υπολογισμοί που μπορεί να βοηθήσουν στην αποκάλυψη των μυστικών της φωτοσύνθεσης ή της φυσικής αζωτοδέσμευσης, η εικονική χημεία ίσως κάποτε αντικαταστήσει την κοπιώδη διαδικασία της δοκιμής και του σφάλματος στα χημικά εργαστήρια».

Τότε κέρδισε ο Φόρντ. Στις ημέρες μας το πεδίο είναι ανοικτό για τον Έντισον. Αλλά θέλει δουλειά. Θέλει άλλες μπαταρίες. Αυτό είναι το πρόβλημα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η απομάκρυνση του Μάσκ απο την αμερικανική κυβέρνηση πιθανόν να έχει και ένα καλό για εμάς εδώ στη Θεσσαλονίκη. Το υπουργείο του Μάσκ έκρινε ότι 18 αμερικανικές διπλωματικές αποστολές στο εξωτερικό πρέπει να κλείσουν. Μεταξύ αυτών ήταν και το Αμερικανικό Προξενείο. Οι Αμερικανοί έχουν χίλιους λόγους να διατηρήσουν το προξενείο τους αλλά συνήθως σκέφτονται ανώριμα.

Με τη απομάκρυνση Μάσκ ίσως η αμερική γλυτώσει απο σοβαρά διπλωματικά λάθη. όλα δεν μετριώνται σε dollars.