Eldad Shavit, Chuck Freilich — 14 Ιουνίου 2025
Περισσότερο από ένα εικοσιτετράωρο αφότου το Ισραήλ ξεκίνησε την Επιχείρηση «Ανατέλλων Λέων», οι εκπρόσωποι της αμερικανικής κυβέρνησης εξακολουθούν να εκφράζουν την υποστήριξή τους στην απόφαση του Ισραήλ, υπογραμμίζοντας το δικαίωμά του στην αυτοάμυνα.
Ο Πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε ότι το Ιράν προκάλεσε την ισραηλινή ενέργεια, υιοθετώντας σκληρή γραμμή κατά τους διαδοχικούς γύρους διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, τόνισε ότι «δεν είναι ακόμη αργά» για την Τεχεράνη να καταλήξει σε συμφωνία που θα αναχαιτίσει την κλιμάκωση. Ο Τραμπ σημείωσε μάλιστα ότι η ισραηλινή επιχείρηση ενδέχεται να συμβάλει στην προώθηση μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Κατά τη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο Αμερικανός αντιπρόσωπος υπογράμμισε πως «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να επιδιώκουν μια διπλωματική λύση που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα ούτε θα απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής». Πρόσθεσε δε ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ εξελέγη με σαφή εντολή να προωθήσει την ειρήνη και να αποφύγει τα λάθη προηγούμενων κυβερνήσεων που οδήγησαν σε ατελείωτους πολέμους».
Από την αρχή της επιχείρησης, ο Τραμπ στηρίζει ανοιχτά το Ισραήλ και δεν χάνει ευκαιρία να επιδείξει την επιτυχία των αμερικανικών τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται. Ωστόσο, η κυβέρνηση επαναλαμβάνει διαρκώς ότι πρόκειται για μονομερή ισραηλινή ενέργεια, χωρίς άμεση αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή. Αμερικανοί αξιωματούχοι διευκρίνισαν ότι, μολονότι το Ισραήλ ενημέρωσε εκ των προτέρων την Ουάσιγκτον για την πρόθεσή του, η επιχείρηση χαρακτηρίστηκε απαραίτητη για την αυτοάμυνά του.
Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, σε συνομιλία με τον δημοσιογράφο Μπαράκ Ράβιντ, διέψευσε ισχυρισμούς προερχόμενους από την Ιερουσαλήμ ότι ο Τραμπ «στήριξε πλήρως» την επιχείρηση, διευκρινίζοντας πως ο πρόεδρος είχε επιφυλάξεις για τον χρόνο έναρξής της. Επιπλέον, τόνισε ότι «σε αυτή τη φάση» οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να συμμετάσχουν στις επιθετικές επιχειρήσεις. Παρότι η εσωτερική αντίδραση στους κύκλους MAGA παραμένει μέχρι στιγμής περιορισμένη, ακούγονται ήδη φωνές κατά της διεύρυνσης της αμερικανικής εμπλοκής.
Στρατηγικό δίλημμα για την Ουάσιγκτον
Η αμερικανική κυβέρνηση θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπη με μια κρίσιμη απόφαση ως προς τη μελλοντική της στάση:
- Αποφυγή άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής, περιοριζόμενη στην παροχή συνδρομής για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και ρουκετών που εκτοξεύονται εναντίον του Ισραήλ.
- Άσκηση άμεσης στρατιωτικής πίεσης — ή, ακόμη καλύτερα, συμμετοχή στον πόλεμο — προκειμένου να εξαναγκαστεί η Τεχεράνη να αποδεχθεί μια συμφωνία, σύμφωνη με τον βασικό στόχο του Προέδρου Τραμπ.
Παράγοντες που μπορεί να ανατρέψουν τη στάση των ΗΠΑ
- Άμεσο πλήγμα στα αμερικανικά συμφέροντα: «Απόλυτη προτεραιότητα» παραμένει, κατά την κυβέρνηση, «η προστασία Αμερικανών πολιτών, προσωπικού και δυνάμεων» στην περιοχή.
- Βαρύ πλήγμα σε ισραηλινό έδαφος ή ιρανικό χτύπημα εναντίον στρατηγικών στόχων σε φιλικές προς τις ΗΠΑ χώρες.
- Συνεχιζόμενη αδυναμία του Ισραήλ να επιφέρει σημαντική ζημιά στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα παρά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Ο Γενικός Διευθυντής της ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι η υπέργεια εγκατάσταση στο Νατάνζ, όπου γινόταν εμπλουτισμός ουρανίου 60 %, έχει καταστραφεί. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ζημιάς στις υπόγειες συστοιχίες φυγοκέντρησης, αν και η βλάβη στην ηλεκτροδότηση ενδέχεται να έχει επηρεάσει τη λειτουργία τους. Ο Γκρόσι πρόσθεσε ότι στόχοι επλήγησαν επίσης στο Φορντό και στο Ισφαχάν, χωρίς ακόμη να υπάρχουν λεπτομέρειες για το εύρος των ζημιών.
- Απόφαση της Τεχεράνης να τερματίσει την επιτήρηση της ΔΟΑΕ, ιδίως αν ανακοινώσει αποχώρηση από τη Συνθήκη Μη Διάδοσης (NPT) — εξέλιξη που θα θεωρηθεί «κόκκινη γραμμή» διεθνώς.
Τι θα ακολουθήσει;
Σε κάθε σενάριο κατάπαυσης του πυρός, η έκβαση της σύγκρουσης θα απαιτήσει διπλωματική πρωτοβουλία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ηγετικό ρόλο. Το κατά πόσο η Ουάσιγκτον θα επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από:
- Τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν θα εκτιμήσει την έκταση της ζημιάς στο πυρηνικό του πρόγραμμα·
- Την προθυμία της αμερικανικής κυβέρνησης να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο — ακόμη και στρατιωτικά — στην εξέλιξη της επιχείρησης.
