Το Ισραήλ εισήγαγε αγαθά από την Τουρκία αξίας 924,1 εκατομμυρίων δολαρίων το 2025, σύμφωνα με επίσημα ισραηλινά στοιχεία, παρόλο που η Άγκυρα ανακοίνωσε τον Μάιο του 2024 ότι διέκοπτε κάθε εμπόριο με το Ισραήλ λόγω του πολέμου στη Γάζα.
Το ποσό είναι σημαντικά χαμηλότερο από τα 2,019 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024.
Στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία του Ισραήλ δείχνουν επίσης ότι οι ισραηλινές εξαγωγές προς την Τουρκία μειώθηκαν στα 10,9 εκατομμύρια δολάρια το 2025 από 598,6 εκατομμύρια δολάρια ένα χρόνο νωρίτερα.
Η στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα, η οποία ξεκίνησε μετά από επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, έχει οδηγήσει σε σοβαρές πολιτικές εντάσεις. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο ένθερμους επικριτές του Ισραήλ, εν μέσω αυξανόμενης εσωτερικής πίεσης στην Τουρκία για τους εμπορικούς δεσμούς που συνεχίστηκαν για μήνες μετά την έναρξη της επίθεσης.
Το Υπουργείο Εμπορίου της Τουρκίας ανακοίνωσε στις 2 Μαΐου 2024 ότι ανέστειλε όλες τις εξαγωγές και εισαγωγές από και προς το Ισραήλ, επικαλούμενο την «επιδεινούμενη ανθρωπιστική τραγωδία» στα παλαιστινιακά εδάφη.
Τον Απρίλιο του 2024, η Άγκυρα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές σε 54 κατηγορίες προϊόντων και δήλωσε ότι τα μέτρα θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός και να παρασχεθεί ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα.
Παρά τους ισχυρισμούς για πλήρες εμπάργκο, η παρακολούθηση του εμπορίου και οι έρευνες των μέσων ενημέρωσης περιγράφουν πώς συνεχίστηκαν οι προμήθειες μέσω αναδρομολόγησης.
Ένα από τα κανάλια περνούσε από ελληνικά λιμάνια, όπου στοιχεία από την Ένωση Τούρκων Εξαγωγέων δείχνουν ότι οι τουρκικές εξαγωγές προς την Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 71% τον Μάιο του 2024 σε ετήσια βάση στα 375 εκατομμύρια δολάρια, μετά τα οποία τα αγαθά επανεξήχθησαν στο Ισραήλ.
Μια άλλη διαδρομή αφορούσε τα παλαιστινιακά εδάφη, όπου οι τουρκικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 423% τους πρώτους οκτώ μήνες του 2024.
Οι παρατηρητές λένε ότι έγγραφα που αναφέρουν την Παλαιστίνη ως τον τελικό προορισμό χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά εμπορευμάτων σε ισραηλινά λιμάνια.
Τα αποθέματα πετρελαίου παρέμειναν επίσης μέρος της εικόνας.
Μια έκθεση που υποστηρίχθηκε από την εκστρατεία Stop Fueling Genocide αναφέρει ότι 10 αποστολές αργού πετρελαίου από την Τουρκία στο Ισραήλ πραγματοποιήθηκαν το 2024 παρά το εμπάργκο, το οποίο έχει τροφοδοτήσει κατηγορίες ότι οι τουρκικές υποδομές και τα λιμάνια συνεχίζουν να διευκολύνουν τις ροές που υποστηρίζουν τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Προηγούμενα στοιχεία από τη Βάση Δεδομένων Στατιστικών Διεθνούς Εμπορίου των Ηνωμένων Εθνών έδειξαν ότι η Τουρκία ήταν ο πέμπτος μεγαλύτερος προμηθευτής του Ισραήλ το 2024, με εξαγωγές αξίας 2,86 δισεκατομμυρίων δολαρίων, παρά τη δημόσια στάση της Άγκυρας.
Από τον Οκτώβριο του 2023, εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαστήρια έχουν προειδοποιήσει ότι η πολιορκία, ο βομβαρδισμός και ο αναγκαστικός εκτοπισμός Παλαιστινίων στη Γάζα εμπίπτουν στον ορισμό της γενοκτονίας.
Το Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη εξέδωσε τρία σύνολα προσωρινών μέτρων, διατάσσοντας το Ισραήλ να αποτρέψει τη γενοκτονία, να επιτρέψει την ανθρωπιστική βοήθεια και να σταματήσει τις επιχειρήσεις στη Ράφα.
Η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch κατέληξαν τον Δεκέμβριο του 2024 στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διέπραττε γενοκτονία. Οι ισραηλινές οργανώσεις B’Tselem και Physicians for Human Rights Israel κατέγραψαν συστηματικές επιθέσεις σε νοσοκομεία και άρνηση ιατρικής περίθαλψης το 2025, και δήλωσαν επίσης ότι οι ισραηλινές αρχές διέπρατταν γενοκτονία στη Γάζα.
Στις 31 Αυγούστου, η Διεθνής Ένωση Ερευνητών Γενοκτονιών ενέκρινε ψήφισμα που όριζε ότι οι ενέργειες του Ισραήλ πληρούσαν τον νομικό ορισμό της γενοκτονίας. Στις 16 Σεπτεμβρίου, έρευνα του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ είχε διαπράξει γενοκτονία στη Γάζα, επικαλούμενη δολοφονίες, συνθήκες διαβίωσης που είχαν σχεδιαστεί για να προκαλέσουν καταστροφή και δηλώσεις ανώτερων Ισραηλινών αξιωματούχων.
Το εμπάργκο στο Ισραήλ παρακάμπτεται μέσω της Ελλάδας. Υποστηρίζεται ότι ορισμένες εταιρείες στην Τουρκία συνεχίζουν τις εξαγωγές τους προς το Ισραήλ μέσω τρίτων χωρών, όπως η Ελλάδα, γράφει σε παλαιότερο δημοσίευμά της η τουρκική Aydinlik.
Η Γάζα παραμένει σε σοβαρή κρίση μετά την ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία που ακολούθησε την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Οι τοπικές υγειονομικές αρχές αναφέρουν πάνω από 71.000 θανάτους.
Η εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου, δεν τερμάτισε τις φονικές ισραηλινές επιδρομές στη Λωρίδα.
Μια έκθεση του ΟΗΕ τον Οκτώβριο κατονόμασε την Τουρκία μεταξύ των χωρών που διευκόλυναν τη γενοκτονία του Ισραήλ, επικαλούμενη εμπορικά δεδομένα που δείχνουν συνεχιζόμενες αποστολές πετρελαίου και μεταφορτώσεις φορτίων από τουρκικά λιμάνια στο Ισραήλ μέσω μεσαζόντων, παρά το επίσημο πάγωμα του εμπορίου.
(πρακτορεία)
