Ηρ. Γωνιάδης: εκτός από πολιτικούς η  χώρα χρειάζεται και επιχειρηματίες «νέας κοπής»

του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη

Η επαυξημένη πραγματικότητα την οποία δημιουργεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέχει μακράν εκείνης που ταλανίζει τη χώρα, τόσο σε επίπεδο οικονομίας όσο και κοινωνίας η οποία φαίνεται παραιτημένη μέχρι και συμβιβασμένη με το καθεστώς του. Το οικονομικοπολιτικό μπλοκ το οποίο τον στηρίζει και διαφεντεύει τη χώρα υπό την έγκριση, βέβαια, φίλεχθρων των οποίων τα γεωπολιτικά συμφέροντα προτάσσονται όλων, δεν δέχεται εύκολα Έλληνες της διασποράς οικονομικά εύρωστους, περισσότερο ευαισθητοποιημένους και διατεθειμένους να υποστηρίξουν πολιτικούς και πολιτικές άρσης των χρόνιων παθογενειών της τις οποίες θυμάται ο Μητσοτάκης κάθε φορά που κατακτούν νέες κορυφές υπό τη διακυβέρνησή του.

Η εγχώρια νομενκλατούρα έχει συνηθίσει να διαχειρίζεται τα κάθε είδους εισερχόμενα κεφάλαια (δάνεια, χρηματοδοτήσεις Ε. Ένωσης, δωρεές κλπ.) για την αύξηση του πλούτου της τον οποίο διοχετεύει εκτός της χώρας, αλλά και για τη διατήρηση της εξουσίας της βασιζόμενη στο δίπτυχο: δικός μας και υπάκουος, συνάμα.

Ειδικά μετά την απόπειρα του Καποδίστρια ο οποίος, εμφορούμενος από ιδέες δόμησης κράτους για τον ελληνισμό παρακάμπτοντας προύχοντες και κοτζαμπάσηδες χάρη στους οποίους πήρε μάκρος η σκλαβιά του, δολοφονήθηκε από ελληνικό χέρι για λογαριασμό των «φίλων» οι οποίοι-έκτοτε- μεθοδεύουν την ανάδειξη κυβερνήσεων-ακόλουθων του στρατηγικού τους σχεδιασμού εντός του οποίου η Ελλάδα λειτουργεί ως πειραματόζωο ή αναλώσιμο περιουσιακό τους στοιχείο.

Ένεκα τούτου, κάθε εν δυνάμει πρωθυπουργός εκπαιδεύεται/καταρτίζεται στα δικά τους κέντρα προκειμένου να πάρει το χρίσμα της υποψηφιότητας διασφαλίζοντας, παράλληλα, το μηχανισμό όδευσης της ψήφου των υπηκόων προς τον «καταλληλότερο» ποδηγέτη. Κατά συνέπεια, αποτελεί αυταπάτη η προσδοκία ότι θα αναδυθούν από το υφιστάμενο σύστημα πολιτικές προσωπικότητες ικανές να ανακόψουν τη πορεία προς τον εκφυλισμό και την ανυπαρξία της χώρας μετατρέποντας τους Έλληνες σε μουσειακό είδος χάριν της πρότερης-εξαργυρωμένης ήδη- ιστορίας τους. Είναι δύσκολο ως ανέφικτο να προκύψουν πολιτικοί «νέας κοπής» μέσω της ανακύκλωσης η επανάληψη της οποίας αποδομεί ακόμη περισσότερο τα μόρια της ύλης στη φύση αλλά και, όπως διαπιστώνουμε τις τελευταίες δεκαετίες, στην πολιτική αποδίδοντας ολοένα και μετριότερες πολιτικές οντότητες διεκδικητές της ψήφου μας η οποία υπέχει πλέον θέση «ανώμαλης παρακαταθήκης» καθώς οι ελπίδες μας δεν συμπίπτουν ποτέ με τα συμφέροντά τους!

Αντιθέτως, πέρα από την αδημονούσα διασπορά που δεν παραιτείται-ευτυχώς- από τον ιστορικό της ρόλο- σημαντικό ρόλο στην ανάταξη και ανάταση της χώρας θα μπορούσαν να διαδραματίσουν επιχειρηματίες «νέας κοπής» οι οποίοι δεν θα παρασιτοζωούν σε βάρος του κράτους, αρνούμενοι να υπηρετούν ένα σύστημα με σαφή στρατηγική τη συγκέντρωση της αγοράς σε συγκεκριμένες ομάδες και αλυσίδες συμφερόντων οι οποίες τους εκτοπίζουν σταδιακά από το επιχειρηματικό στερέωμα. Η δυσκολία εκείνων να ξεμάθουν, ακόμα κι όταν διαπιστώνουν ότι βρίσκονται στη «λάθος πλευρά της ιστορίας», τους αποκλείει από τη διαδικασία αυτή παύοντας να μαθαίνουν επαναπαυμένοι και παγιδευμένοι σε μια «εμπειρία» ανυποψίαστοι για το διαφορετικό του προσδοκώμενου αποτελέσματός της.

Ο εν εξελίξει έλεγχος της ελληνικής αγοράς από ξένους με τη συνδρομή των εγχώριων τοποτηρητών-είδος σε επάρκεια- των συμφερόντων τους, ήδη τους εξωθεί σε μεταπρατικές δράσεις και αυτοαπασχόληση (δείκτης υπανάπτυξης) περιορισμένης προστιθέμενης αξίας στο χώρο των υπηρεσιών, κυρίως, συρρικνώνοντας την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή της οποίας τα προϊόντα αντικαθίστανται από ανεξέλεγκτες (σε ποιότητα, όγκο και τιμή) εισαγωγές.

Η διαμορφωθείσα ολιγαρχία, κάτοχος του συνόλου των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας (οσονούπω και αυτών των υδάτινων), δραστηριοποιείται με όρους «παλιάς οικονομίας» χαρακτηριστικό της οποίας είναι μια μικρή προστιθέμενη αξία αδύνατη να συγκρατήσει τα υψηλών προσόντων άτομα των οποίων, επί της ουσίας, διευκολύνει την «εκροή» προς νέες ελπιδοφόρες πατρίδες.

Θέτοντάς το διαφορετικά, η «από καθέδρας» λήψη αποφάσεων μιας διοικητικής ή κομματικής νομενκλατούρας όχι μόνο δεν αντανακλά την περιβάλλουσα πραγματικότητα, αλλά και δεν διαθέτει την απαραίτητη ευελιξία προσαρμογής και ανταπόκρισης στις ταχύτητες των αέναων αλλαγών. Οι «πεφωτισμένοι» σπάνιας ή πολύ περιορισμένης ευθύνης για τις αποφάσεις τις οποίες λαμβάνουν στη βάση του πολιτικού κόστους, των σκοπιμοτήτων και των «δυσκοίλιων αλγόριθμων», αδρανοποιώντας το διανοητικό κεφάλαιο των εργαζομένων τους μετατρέπουν από «φύσει έξυπνα» άτομα σε «θέσει βλάκες» αναδεικνύοντας τη «γλώσσα» μοναδικό μέσο αναρρίχησης στην ιεραρχία. Μέσα σε ένα τέτοιο εργασιακό περιβάλλον κάθε ιδέα, πόσο μάλλον πρωτοβουλία, «θνήσκει εν τη γενέσει της» εκθέτοντας εκείνον που χρησιμοποίησε το νου αμφισβητώντας τους.

Κατά συνέπεια, συνθήκη εκ των ων ουκ άνευ συνιστά η «νέα κοπή» επιχειρηματιών επενδύοντας στις δεξιότητες και την τεχνογνωσία τους προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναχαίτηση και η προσέλκυση των ελληνοπαίδων (και καθόλου οπεκεπέδων) για παραμονή στον τόπο τους συνεργαζόμενοι με ανθρώπους το ίδιο έξυπνους, αν όχι εξυπνότερους, και δεκτικούς στη μάθηση. Επένδυση, με άλλα λόγια, δημιουργίας μιας εύρωστης επιχειρηματικής κοινότητας ικανής να αμφισβητήσει, εν τοις πράγμασι, τα καρτέλ και κάθε είδους συντεχνίες επιμερίζοντας την οικονομική ισχύ σε περισσότερους κοινωνικούς εταίρους διευρύνοντας, ως συνέπεια, τη δημοκρατική βάση της κοινωνίας.

Στο πλαίσιο, λοιπόν, της κουτσουρεμένης και προς τον αυταρχισμό τείνουσας δημοκρατίας στην «Ελλάδα του Μητσοτάκη»[1], με όση ελευθερία έχει απομείνει επιβάλλεται η εκπαίδευση στην Επιχειρηματικότητα του διεθνώς θεωρούμενου τέταρτου συντελεστή παραγωγής μέσω του οποίου οι τρεις λοιποί συντελεστές Γη, Κεφάλαιο και Εργασία, αποκτούν νέες και ποικίλες διαστάσεις συνδυαζόμενοι κατά τρόπους ικανούς να πολλαπλασιάζουν τον πλούτο ατόμων και κοινωνιών. Ένας συντελεστής, παρά ταύτα, καχύποπτα αντιμετωπιζόμενος στη χώρα μας αποδιδόμενος στο γονίδιο(!) κάποιων «φύσει και όχι θέσει χαρισματικών», ή ως θεωρούμενος διαβρωτικός του κρατικού/συγκεντρωτικού συστήματος παραγωγής και διάθεσης.

Η επιχειρηματικότητα είναι μιμίδιο^[2] και όχι γονίδιο αποτελώντας «προϊόν μιας κουλτούρας η οποία δημιουργείται από την ίδια την κοινωνία, στην ποιότητα και στο βαθμό που η τελευταία πιστεύει στην αναγκαιότητά της θεωρώντας τη ως παράγοντα δημιουργίας ατομικού και κοινωνικού πλούτου»[3]. Μια αλήθεια υποστηριζόμενη από τη διεθνή εμπειρία και έρευνα διαψεύδοντας, παράλληλα, τους κρατικιστές καθώς η ανάπτυξη (θεσμική, οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική), όπως δείχνει και η κομμουνιστική Κίνα, μόνο μέσα από την ατομική πρωτοβουλία και δράση καθίσταται εφικτή με το ρόλο της πολιτείας να περιορίζεται στη διαμόρφωση και εποπτεία μιας γόνιμης για τούτο αγοράς που δεν θα ελέγχεται από τους οικονομικά ισχυρότερους.

Η μέχρι τώρα διεθνής εμπειρία και πρακτική συνηγορεί υπέρ της εκπαίδευσης καθώς τα έως τώρα αποτελέσματα δείχνουν τη βελτίωση που επήλθε στις χώρες εκείνες οι οποίες ενέταξαν την επιχειρηματικότητα στα προγράμματα σπουδών τους (οι σκανδιναβικές σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης!). Η εκ μέρους τους δημιουργία ενός πλαισίου αναφοράς και μιας δεξαμενής τεχνογνωσίας, τόσο σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα όσο και τη σύνθεση του κατάλληλου προγράμματος-σε προπτυχιακό ή μεταπτυχιακό επίπεδο σπουδών, διευκολύνει τα μέγιστα τη διαμόρφωση μιας περισσότερο εστιασμένης και σαφούς πρότασης προσαρμοσμένης στο σύστημα εκπαίδευσης και τις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, έξω από κομματικές ρεπλίκες και χειραγωγούμενα.

Τα αποτελέσματα στις χώρες που πρωτοστάτησαν και συνεχίζουν την εκπαίδευση δεν περιορίστηκαν μόνο στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και των ηγετικών ικανοτήτων, την αλλαγή νοοτροπίας και την ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης και της εξωστρέφειας κλπ., αλλά βελτίωσαν και την ικανότητα διάγνωσης/αξιολόγησης της επιχειρηματικής ευκαιρίας και, κατά συνέπεια, ενίσχυσης της «ροπής» προς την επιχειρηματικότητα και την προώθηση της καινοτομίας ως προϋπόθεση ανθεκτικότητας και προσαρμογής των οικονομιών τους. Ακόμη κι αν δεν εξελιχθεί σε επιχειρηματία ο συμμετέχων βελτιώνει τον μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων της καθημερινότητάς του, αποκτά οικονομική παιδεία και μια πολυπρισματική θεώρηση του περιβάλλοντός του.

Όσον αφορά στη χώρα μας, η ευθύνη και ο λόγος για τούτο ανήκει στις τοπικές κοινότητες και στις οργανώσεις των κάθε είδους επιχειρήσεων με τη συνεργασία ιδρυμάτων και εκπαιδευτικών φορέων για την πρόταση προγραμμάτων σπουδών υλοποιήσιμων από δασκάλους της εκπαιδευτικής/ακαδημαϊκής κοινότητας και, σίγουρα, τη συμμετοχή «μπαρουτοκαπνισμένων» επιχειρηματιών και στελεχών τους. Με την εμπειρία που αποκτήθηκε από τα μέχρι τώρα μεταπτυχιακά προγράμματα των ΑΕΙ, είναι δυνατή η ένταξη της Επιχειρηματικότητας και στις προπτυχιακές σπουδές περισσότερων σχολών (όχι μόνο οικονομικών ή διοίκησης) προκειμένου, επιπλέον, να απαλλαγούν οι εκπαιδευόμενοι από τη μυωπική αντίληψη του πτυχίου τους.

Οι καιροί ου μενετοί καθώς αποδεικνύεται αυτοκαταστροφική η προσδοκία για μια διαφορετική πολιτική πολιτευτών που αντιμετωπίζουν τη χώρα ως ζωτικό οικονομικό τους χώρο λειτουργώντας όπως οι προύχοντες και κοτζαμπάσηδες της οθωμανικής περιόδου. Αυτοί δεν πρόκειται να κάνουν κάτι καλύτερο για μας, εμείς οφείλουμε να αναζωογονήσουμε την ελπίδα και τη δυναμική εξοστρακισμού τους μαζί με το εγκαθιδρυμένο-βοηθεία τρίτων-νοσηρό σύστημα εξουσίας που εκποιεί την πατρίδα. Νυν υπέρ πάντων αγών!

[1] Φράση δηλωτική της κτητικής του αντίληψης στη διακυβέρνηση της χώρας.

[2] «Πολιτιστικό ισοδύναμο του γονιδίου που κληροδοτείται μέσω της επικοινωνίας, της γλώσσας, των εθίμων και γενικότερα, μέσω της κουλτούρας», R. Dawkins, «Το εγωιστικό γονίδιο», εκδόσεις Κάτοπτρο, 1988.

[3] Βλ. Επιχειρηματικότητα, οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία, Εκδόσεις Διπλογραφία, Αθήνα 2016.