Δ. Τσαϊλάς: πως να συμπεριφερθεί η Ελλάδα στην αυξανόμενη επιρροή της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας στην Ευρώπη. (+English)

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στην αυξανόμενη επιρροή της αμυντικής βιομηχανίας της Τουρκίας στην Ευρώπη η Ελλάδα θα πρέπει να αξιοποιήσει τη στρατηγική της θέση εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, να ενισχύσει τις δικές της αμυντικές δυνατότητες και να διερευνήσει νέες συμμαχίες και συνεργασίες για να διαχειριστεί αυτήν την εξελισσόμενη πρόκληση. Στο παρόν θα αναφερθούμε στα πέντε βήματα για την επίτευξη αυτού του έργου.

1. Ενίσχυση των Εγχώριων Αμυντικών Δυνατοτήτων και Τεχνολογίας

Το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα είναι να ενισχύσει τον αμυντικό της τομέα. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη μια αμυντική υποδομή, αλλά πρέπει να χτίσει πάνω σε αυτή τη βάση, εστιάζοντας στην καινοτομία και την τεχνολογική πρόοδο στον αμυντικό τομέα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής -όπως προηγμένα UAV, συστήματα αεράμυνας, και επιχειρησιακή χρησιμοποίηση στον κυβερνοχώρο και κυβερνοπόλεμο- που είναι ισάξιες ή ανώτερες από αυτές που αναπτύσσει η Τουρκία.

Μια προσέγγιση θα μπορούσε να είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης εγχώριων αμυντικών συστημάτων σε συνεργασία με αμυντικά έργα της ΕΕ. Συμμετέχοντας ή ηγούμενοι κοινών αμυντικών πρωτοβουλιών της ΕΕ, η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός τεχνολογικά ανεξάρτητου ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως εναλλακτική λύση στον αυξανόμενο ρόλο της Τουρκίας σε αμυντικά έργα εντός της Ευρώπης. Για παράδειγμα, η Ελλάδα θα μπορούσε να επικεντρωθεί στην ενίσχυση των εγχώριων δυνατοτήτων κατασκευής UAV, παρόμοια με αυτό που έχει επιτύχει η Τουρκία με την Baykar. Η συνεργασία με άλλα κράτη της ΕΕ που συμμερίζονται ανησυχίες για την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας, όπως η Γαλλία και το Ισραήλ, θα μπορούσε να βοηθήσει την Ελλάδα σε αυτή την προσπάθεια.

Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να εργαστεί για τον εκσυγχρονισμό της πολεμικής αεροπορίας της, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας επιπλέον μαχητικών αεροσκαφών F-35 και της ενσωμάτωσης συστημάτων αεράμυνας επόμενης γενιάς. Αυτό θα σήμαινε τόσο στην Τουρκία όσο και στην ΕΕ ότι η Ελλάδα είναι δεσμευμένη στη διατήρηση της τεχνολογικής ισότητας και της εθνικής ασφάλειας, ανεξάρτητα από τις αυξανόμενες αμυντικές εξαγωγές της Τουρκίας.

2. Εμβάθυνση των δεσμών με τη Γαλλία και το Ισραήλ

Ένα άλλο βασικό αντίμετρο για την Ελλάδα είναι η εμβάθυνση των αμυντικών συνεργασιών της με αξιόπιστους συμμάχους, ιδίως τη Γαλλία και το Ισραήλ. Και οι δύο χώρες συμμερίζονται τις ανησυχίες της Ελλάδας σχετικά με την αυξανόμενη αμυντική επιρροή της Τουρκίας και έχουν μακροχρόνιες σχέσεις με την Αθήνα στον αμυντικό τομέα. Με την επέκταση αυτών των συνεργασιών, η Ελλάδα θα μπορούσε να εξασφαλίσει αμυντική τεχνολογία αιχμής και να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες.

Γαλλία:

Η Ελλάδα και η Γαλλία έχουν ήδη μια ισχυρή αμυντική σχέση και αυτή η συνεργασία θα πρέπει να επεκταθεί περαιτέρω. Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, συμφωνίες όπλων και κοινά ερευνητικά έργα στον τομέα της άμυνας είναι κρίσιμα για την ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας έναντι της αυξανόμενης επιρροής της Τουρκίας. Η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει την απόκτηση πρόσθετων προηγμένων γαλλικών στρατιωτικών συστημάτων, όπως τα μαχητικά αεροσκάφη Rafale, ή να διερευνήσει τη συνεργασία στον τομέα της ναυτικής τεχνολογίας, όπως προηγμένες φρεγάτες ή υποβρύχια, για να συμπληρώσει τα υπάρχοντα αμυντικά της περιουσιακά στοιχεία.

Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να ζητήσει από τη Γαλλία να μοιραστεί αμυντική τεχνολογία με ευνοϊκότερους όρους, διασφαλίζοντας ότι η Ελλάδα είναι εξοπλισμένη με συστήματα αιχμής που να αντιστοιχούν στις δυνατότητες της Τουρκίας. Επιπλέον, η αξιοποίηση του ηγετικού ρόλου της Γαλλίας στην ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει την Αθήνα να συγκεντρώσει ευρύτερη ευρωπαϊκή υποστήριξη για τον περιορισμό της συμμετοχής της Τουρκίας σε ευαίσθητα αμυντικά έργα.

Ισραήλ:

Η σχέση μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ αποτελεί έναν ακόμη ακρογωνιαίο λίθο της ελληνικής αμυντικής πολιτικής. Η υπεροχή του Ισραήλ στην κυβερνοασφάλεια, την τεχνολογία των drones και την αεράμυνα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για να αντισταθμίσει την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία. Η Ελλάδα και το Ισραήλ έχουν ήδη συνεργαστεί σε κοινά αμυντικά έργα και αυτή η συνεργασία θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει πιο προηγμένα συστήματα όπως το Iron Dome ή άλλες τεχνολογίες αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και συστήματα αντι-UAV για την εξουδετέρωση των αυξανόμενων δυνατοτήτων της Τουρκίας στον τομέα των drones.

Μέσω της συνεχιζόμενης συνεργασίας στην έρευνα στον τομέα της άμυνας, των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και των πρωτοβουλιών κυβερνοάμυνας, η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει μπροστά από την Τουρκία σε βασικούς τεχνολογικούς τομείς. Επιπλέον, η διπλωματική επιρροή του Ισραήλ σε παγκόσμια φόρουμ άμυνας θα μπορούσε να βοηθήσει την Ελλάδα να αντισταθμίσει την αυξανόμενη παρουσία της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

3. Ενίσχυση της αμυντικής ολοκλήρωσης και αυτονομίας της ΕΕ

Ένας κρίσιμος στρατηγικός στόχος για την Ελλάδα θα πρέπει να είναι η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της ΕΕ και η μετάβαση προς μια πιο ανεξάρτητη ευρωπαϊκή αμυντική δομή. Ενώ το ΝΑΤΟ παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της διατλαντικής ασφάλειας, η ΕΕ πρέπει να γίνει ισχυρότερος παράγοντας στη δική της αμυντική πολιτική, μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτους και αντιμετωπίζοντας τα τεχνολογικά κενά που επιτρέπουν στην Τουρκία να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά άμυνας.

Η Ελλάδα θα μπορούσε να υποστηρίξει αμυντικά έργα της ΕΕ που θα επικεντρώνονται σε τεχνολογίες αιχμής, ιδίως σε αυτόνομα αμυντικά συστήματα τα οποία θα ανταγωνίζονταν άμεσα τις τουρκικές προσφορές. Πιέζοντας για περισσότερη χρηματοδότηση και συνεργασία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, η Ελλάδα θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι η ΕΕ θα αναπτύξει την ικανότητα να αυτοσυντηρεί τις αμυντικές της ανάγκες χωρίς να χρειάζεται να στραφεί σε χώρες εκτός ΕΕ όπως η Τουρκία για προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες.

Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να προτείνει την ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Αμυντικής Τεχνολογίας για την παρακολούθηση και τη ρύθμιση της συμμετοχής χωρών εκτός ΕΕ, όπως η Τουρκία, σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα. Αυτός ο οργανισμός θα έχει ως καθήκον να διασφαλίζει ότι πληρούνται τα αμυντικά πρότυπα και οι ανησυχίες για την ασφάλεια της ΕΕ, αποτρέποντας την διείσδυση τεχνολογιών που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τους στρατηγικούς στόχους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

4. Άσκηση πιέσεων εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ

Παρόλο που η Ελλάδα δεν έχει επίσημο δικαίωμα βέτο για να εμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα, μπορεί να ασκήσει σημαντική επιρροή εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η άσκηση πίεσης σε βασικά κράτη μέλη της ΕΕ, ιδίως σε εκείνα που συμμερίζονται τις ανησυχίες της Ελλάδας σχετικά με την αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας -όπως η Γαλλία, η Κύπρος και τα κράτη της Βαλτικής- θα επέτρεπε στην Ελλάδα να δημιουργήσει έναν συνασπισμό χωρών με παρόμοια νοοτροπία που μπορούν να πιέσουν για αυστηρότερους κανονισμούς σχετικά με τη συμμετοχή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία.

Η Ελλάδα θα μπορούσε επίσης να απευθυνθεί απευθείας στις Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιώντας την ισχυρή της σχέση με την Ουάσινγκτον για να υποστηρίξει ότι η αυξανόμενη συμμετοχή της Τουρκίας σε ευρωπαϊκά αμυντικά έργα θα μπορούσε να δημιουργήσει διχασμούς εντός του ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα μπορεί να υπογραμμίσει ότι οι ενέργειες της Τουρκίας δεν αποτελούν μόνο πρόκληση για την Ελλάδα, αλλά και μακροπρόθεσμη απειλή για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, ειδικά καθώς η γεωπολιτική ευθυγράμμιση της Τουρκίας αποκλίνει από το δυτικό αμυντικό μπλοκ.

5. Δημόσια Διπλωματία και Ευαισθητοποίηση

Ένα κρίσιμο, αντίμετρο είναι η διπλωματία. Η Ελλάδα θα πρέπει να ευαισθητοποιήσει ενεργά σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους που θέτει η αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία, τόσο στα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης όσο και στους θεσμούς της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημοσιοποίηση των αμυντικών δεσμών της Τουρκίας με χώρες όπως η Ρωσία και τις επιπτώσεις αυτού στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Καθιστώντας το ζήτημα εξέχον θέμα συζήτησης σε διεθνή φόρα, η Ελλάδα μπορεί να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει στο επίκεντρο των συζητήσεων για την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική. Αυτό όχι μόνο θα ασκούσε πίεση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ να περιορίσουν τον ρόλο της Τουρκίας, αλλά και θα ενίσχυε τη φήμη της Ελλάδας ως υπερασπιστή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Σύμπέρασμα

Υπό το πρίσμα του αυξανόμενου ρόλου της Τουρκίας στον ευρωπαϊκό αμυντικό τομέα, η Ελλάδα πρέπει να υιοθετήσει μια πολύπλευρη στρατηγική για την προστασία των εθνικών της συμφερόντων. Η ενίσχυση των εγχώριων αμυντικών δυνατοτήτων, η εμβάθυνση των στρατηγικών συμμαχιών με τη Γαλλία και το Ισραήλ, η προώθηση της αμυντικής αυτονομίας της ΕΕ και η αξιοποίηση των διπλωματικών διαύλων θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της επιρροής της Τουρκίας. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά για να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση του μέλλοντος των ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟϊκών αμυντικών πολιτικών, αντί να παραγκωνίζεται από τη στρατηγική καταπάτηση της Τουρκίας.

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). Συγγραφέας του βιβλίου «Ο Σύγχρονος Πόλεμος» Προκλήσεις για την Ελληνική Ασφάλεια. Εκδόσεις Ινφογνώμων.

Dimitris Tsailas: How Should Greece Respond to Turkey’s Rising Defense Industry Influence in Europe?
by Dimitris Tsailas, Rear Admiral (ret.)

In a previous article, we discussed the growing influence of Turkey’s defense industry in Europe. Greece must leverage its strategic position within NATO and the EU, bolster its own defense capabilities, and explore new alliances and partnerships to address this evolving challenge. In this article, we outline five key steps toward achieving this goal.

Strengthening Domestic Defense Capabilities and Technology

The first and most critical step for Greece is to strengthen its domestic defense sector. While Greece already possesses a foundational defense infrastructure, it must build upon this by prioritizing innovation and technological advancement. This involves investing in cutting-edge technologies—such as advanced UAVs, air defense systems, and operational capacity in cyberspace and cyberwarfare—that can match or exceed those developed by Turkey.

One approach could be accelerating the development of indigenous defense systems in collaboration with EU defense initiatives. By participating in or even leading EU joint defense projects, Greece can contribute to the creation of a technologically independent European defense ecosystem—offering a viable alternative to Turkey’s increasing role in European defense programs. For example, Greece could prioritize expanding its domestic UAV manufacturing capabilities, mirroring Turkey’s success with Baykar. Cooperation with EU member states that share concerns over Turkey’s influence, such as France and Israel, could significantly support Greece’s efforts.

Additionally, Greece should pursue the modernization of its air force—potentially acquiring more F-35 fighter jets and integrating next-generation air defense systems. This would send a clear message to both Turkey and the EU that Greece is committed to maintaining technological parity and national security, despite Turkey’s growing defense exports.

Deepening Defense Ties with France and Israel

Another key countermeasure for Greece is to deepen its defense partnerships with trusted allies, particularly France and Israel. Both countries share Greece’s concerns about Turkey’s expanding influence and have long-standing defense ties with Athens. By expanding these partnerships, Greece could access cutting-edge defense technology and bolster its military capabilities.

France:
Greece and France already maintain a strong defense relationship, which should be further expanded. Joint military exercises, arms agreements, and collaborative defense research projects are vital in strengthening Greece’s position vis-à-vis Turkey’s expanding footprint. Greece could consider acquiring additional French military systems, such as Rafale fighter jets, or explore naval technology cooperation—including advanced frigates or submarines—to enhance its existing defense assets.

Athens could also negotiate preferential terms for access to French defense technologies, ensuring it is equipped with state-of-the-art systems that rival Turkish capabilities. Furthermore, leveraging France’s leadership within the EU could help Greece gather broader European support to limit Turkey’s involvement in sensitive European defense initiatives.

Israel:
The Israel-Greece relationship is a cornerstone of Athens’ defense strategy. Israel’s superiority in cybersecurity, drone technology, and air defense offers key advantages for offsetting Turkey’s growing industry. The two countries have already collaborated on joint defense projects; this cooperation could be expanded to include advanced systems like Iron Dome, missile defense technology, and anti-UAV systems designed to neutralize Turkey’s evolving drone capabilities.

Through sustained research cooperation, joint exercises, and cyber-defense initiatives, Greece can ensure it stays ahead of Turkey in critical technological fields. Additionally, Israel’s diplomatic clout in global defense forums could support Greece in counterbalancing Turkey’s growing footprint within NATO and the EU.

Advancing EU Defense Integration and Strategic Autonomy

A vital strategic objective for Greece should be the strengthening of EU defense capabilities and the pursuit of a more autonomous European defense structure. While NATO remains the cornerstone of transatlantic security, the EU must evolve into a more robust actor in its own defense policy—reducing dependence on external powers and addressing technological gaps that have allowed Turkey to increase its presence in the European defense market.

Greece could champion EU defense projects focused on advanced technologies, particularly autonomous defense systems that directly compete with Turkish offerings. By advocating for increased funding and collaboration within the European Defence Fund, Greece can help ensure the EU develops the ability to meet its defense needs independently—without turning to non-EU countries like Turkey for advanced military systems.

Additionally, Greece could propose the creation of a European Defense Technology Authority to oversee and regulate the involvement of non-EU countries, such as Turkey, in European defense projects. This body would be tasked with ensuring compliance with EU security standards and preventing the infiltration of technologies that could jeopardize NATO and EU strategic objectives.

Exercising Influence Within NATO and the EU

Although Greece does not hold a formal veto over Turkey’s involvement in European defense initiatives, it can still exert significant influence within both NATO and the EU. By lobbying key member states—especially those aligned with Greek concerns, such as France, Cyprus, and the Baltic countries—Greece could help form a coalition that advocates for stricter regulations on Turkey’s participation in the defense industry.

Greece could also engage directly with the United States, leveraging its strong relationship with Washington to argue that Turkey’s growing role in European defense projects could create fissures within NATO. Athens may emphasize that Turkey’s actions not only challenge Greece but also pose a long-term threat to NATO cohesion—particularly as Ankara’s geopolitical alignment continues to diverge from the Western defense bloc.

Public Diplomacy and Awareness

An essential countermeasure lies in diplomacy and public awareness. Greece should actively raise the alarm about the potential risks posed by Turkey’s expanding defense influence—both in European media and within EU institutions. This could include highlighting Turkey’s defense ties with countries like Russia and the implications for European security.

By bringing the issue to the forefront of discussions in international forums, Greece can ensure it remains central to conversations about European defense policy. This would not only pressure EU policymakers to curb Turkey’s role but also elevate Greece’s profile as a defender of European strategic interests.

Conclusion

Given Turkey’s growing role in Europe’s defense sector, Greece must adopt a multi-pronged strategy to safeguard its national interests. Strengthening domestic defense capabilities, deepening strategic alliances with France and Israel, promoting EU defense autonomy, and leveraging diplomatic channels will be essential in confronting Turkey’s influence. The Greek government must act swiftly and decisively to ensure that Greece remains a key player in shaping future European and NATO defense policies—rather than being sidelined by Turkey’s strategic encroachment.

Dimitris Tsailas is a retired Rear Admiral of the Hellenic Navy. He has taught Operational Planning and Strategy and Security Studies to senior officers at the Supreme Joint War College. He is currently a research associate with the Institute for National and International Security (INIS), Strategy International (SI), and the Research Institute for European and American Studies (RIEAS). He is the author of the book “Modern Warfare: Challenges for Greek Security,” published by Infognomon.