Δημήτρης Τζιώτης
Η αντίστροφη μέτρηση για τις εθνικές εκλογές έχει ήδη αρχίσει. Η κλεψύδρα έχει γυρίσει ανάποδα. Όμως, για το ΠΑΣΟΚ η βελόνα έχει κολλήσει και ο καιρός πέρασε. Ο δύο μήνες που δόθηκαν ως προθεσμία για την αντιστροφή των δεδομένων, που είναι γνωστά σε όλους, έγιναν ήδη τρεις και πλησιάζουν τους τέσσερις. Εάν δεν αλλάξουν όλα τώρα, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι αδύνατο να κερδίσει τις επόμενες εκλογές, έστω και με μία ψήφο, όπως υπόσχεται. Η διαφορά του με τη ΝΔ σε όλες τις μετρήσεις ξεπερνάει το double score. Εάν δεν αλλάξουν όλα – εδώ και τώρα – πολύ σύντομα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν θα καταγράφεται ούτε στη δεύτερη θέση των ερευνών.
Η Στρατηγική «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» απέτυχε. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της Real Polls, το 81,2% των ερωτηθέντων ζητάει από το ΠΑΣΟΚ να ξεκαθαρίσει οριστικά στο επικείμενο συνέδριο τη στάση του για τις μετεκλογικές του επιλογές. Τώρα είναι η ώρα των μεγάλων αποφάσεων.
Για όποιον δεν κλείνει τα μάτια στην αλήθεια, τα πράγματα είναι απλά. Σαν μία εξίσωση.
Πολιτική Αλλαγή ή ΝΔ;
Το πρώτο που οφείλουν να κάνουν άμεσα η ηγεσία και οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι να διαλέξουν πλευρά, ανάμεσα στην Πολιτική Αλλαγή ή μια οποιαδήποτε κυβέρνηση της ΝΔ. Να ξεκαθαρίσουν, πέρα από κάθε αμφιβολία, εάν συμφωνούν με το 62% των πολιτών που θέλουν την Αλλαγή ή με το μειοψηφικό 37%, όπως καταγράφεται στη δημοσκόπηση της Metron Analysis.
Αφού διασαφηνιστεί η κατεύθυνση, θα πρέπει να επιλεγεί ο προσφορότερος τρόπος για την υλοποίησή της.
Η αυτόνομη πορεία
Εάν επιβεβαιωθεί η απαίτηση για Αλλαγή, συνεχίζοντας την ιστορική αποστολή του κινήματος, τότε το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ξαναγίνει κόμμα εξουσίας. Όμως, με τα σημερινά δεδομένα, η διεκδίκηση διακυβέρνησης της χώρας με αυτόνομη πορεία δεν είναι μαθηματικά εφικτή.
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της MRB, η παράσταση νίκης του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης περιορίζεται στο ισχνό 8,1%.
Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει Στρατηγική με Πρόσωπο για τη διακυβέρνηση της χώρας, αυτό είναι το μεγάλο μειονέκτημά του. Στον δείκτη της καταλληλότητας για τη θέση του πρωθυπουργού, ο πρόεδρός του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην τέταρτη θέση ανάμεσα στους πολιτικούς αρχηγούς, μετά τη Ζωή και τον Βελόπουλο. Ενώ στη δημοτικότητά τους, που κατέγραψε πρόσφατα η Metron Analysis, βρίσκεται στην έκτη θέση, κάτω ακόμα και από τον Κουτσούμπα, τον Φάμελλο και τον Χαρίτση.
Το ΠΑΣΟΚ δεν αποτελεί επιλογή ούτε για τη δεύτερη ψήφο των πολιτών. Όπως φαίνεται από την δημοσκόπηση της Interview, ακόμα και ως δεύτερη επιλογή ψήφου, χάνει από το κόμμα της Αφροδίτης Λατινοπούλου, ενώ τα κόμματα της Ζωής και του Βαρουφάκη το ακολουθούν με μόλις μία μονάδα διαφορά.
Συνεπώς, για να διατηρηθεί η αυτόνομη πορεία του Κινήματος με στόχο την κατάκτηση της εξουσίας και αποστολή την Πολιτική Αλλαγή θα πρέπει άμεσα να αλλάξει ηγεσία.
Η έρευνα της RealPolls είναι αποκαλυπτική. Σε μια τέτοια περίπτωση το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ σχεδόν θα διπλασιαστεί, από 9,4% στην πρόθεση ψήφου σε 17,4%.
Εναλλακτικά, οφείλει να προτείνει στο συνέδριο ένα άλλο πρόσωπο ως υποψήφιο πρωθυπουργό. Όπως στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες του κόσμου.
Σε μια τέτοια περίπτωση, πρέπει να αφοσιωθεί στην επίλυση του προβλήματος με το χρέος που ανέχθηκε και δημιούργησε. Ας μη γελιόμαστε. Κανένα κόμμα δεν μπορεί να είναι πραγματικά ανεξάρτητο με χρέος μισό δισεκατομμύριο Ευρώ.
Η μεγάλη Αλλαγή θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα από μέσα. Εδώ και τώρα, χωρίς άλλες χρονοτριβές. Εάν δεν εκλεγεί άλλος αρχηγός ή δεν προταθεί κάποιος καταλληλότερος για πρωθυπουργός και το κόμμα διατηρήσει την αυτόνομη πορεία, θα είναι ηλίου φαεινότερο ότι το ΠΑΣΟΚ δεν επιδιώκει πια την Πολιτική Αλλαγή. Αυτή θα είναι η δεύτερη φορά μετά το 2023, όταν έκαψε την απλή αναλογική.
Η συνεργασία των προοδευτικών κομμάτων
Η μόνη περίπτωση να επιβεβαιώσει το ΠΑΣΟΚ την αληθινή του πρόθεση για Αλλαγή με τη σημερινή ηγεσία είναι η συνεργασία των κομμάτων της προοδευτικής παράταξης.
Οι πρωτοβουλίες, όμως, για τη συγκρότηση ενός μετώπου των προοδευτικών δυνάμεων ικανού να κερδίσει την πρωτιά από τη ΝΔ πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για τις αναγκαίες διεργασίες, την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου κυβερνητικού προγράμματος και την επιλογή από τη βάση της κοινωνίας ενός ηγέτη ικανού να αντιπαρατεθεί με τον Κυριάκο ως υποψήφιος πρωθυπουργός.
Η πιθανότητα να αναληφθεί μια αντίστοιχη πρωτοβουλία μοιάζει αμελητέα.
Και το σενάριο να συγκροτηθεί μια ολόκληρη παράταξη ανάμεσα στις πρώτες και τις δεύτερες εθνικές εκλογές δείχνει πολύ ανεμικό για να είναι εφικτό.
Δεκανίκι της ΝΔ
Εάν δεν αλλάξει ηγεσία, δεν προτείνει εναλλακτικά ένα διαφορετικό πρόσωπο ως υποψήφιο πρωθυπουργό και δεν αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση μιας μεγάλης προοδευτικής παράταξης, είναι βέβαιο ότι στις επόμενες εθνικές εκλογές το ΠΑΣΟΚ αποκλείεται να κερδίσει. Χαρίζοντας την εξουσία στη ΝΔ.
Παρότι, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της Interview, 7 στους 10 πολίτες θεωρούν ότι η κατάσταση στη χώρα είναι εκτός ελέγχου. Και όπως καταγράφεται από την
έρευνα της MRB, το 47,9% των πολιτών αισθάνεται οργή για το μέλλον της χώρας, στο 42,9% κυριαρχεί ο φόβος και στο 32,6% η παραίτηση και η απογοήτευση.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι στις προβλέψεις των στοιχηματικών εταιριών, ενώ η περίπτωση να επανεκλεγεί ο Κυριάκος πρωθυπουργός δίνει απόδοση 1,40 , το σενάριο να γίνει ο Ανδρουλάκης προσφέρει στους παίκτες 21 φορές τα λεφτά τους.
Σε μια τέτοια ήττα, είναι αυτονόητο πως ο πρόεδρός του θα πρέπει να παραιτηθεί. Όχι μόνο γιατί θα έχει χάσει, αλλά κυρίως γιατί θα έχει υποσκάψει κάθε δυνατή επιλογή για την Πολιτική Αλλαγή.
Εκτός εάν επιλέξει να συνεργαστεί με τη ΝΔ.
Οι ευθύνες της ηγεσίας και των βουλευτών
Τώρα, όμως, δεν είναι 2012. Η χώρα δεν βρίσκεται σε καθεστώς χρεοκοπίας. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για συνεργασία με τη ΝΔ. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι όπως καταγράφεται από την MRB, μόνο το 15% των πολιτών προκρίνει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Μια τέτοια επιλογή θα ισοδυναμεί με την οριστική μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να την επιχειρήσει, όταν το 62% της κοινωνίας προτάσσει την Πολιτική Αλλαγή.
Εάν κάποιοι θέλουν να αποκλείσουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα πρέπει να το αποτρέψουν από τώρα. Σε διαφορετική περίπτωση, θα τους καταλογιστούν από την Ιστορία οι ευθύνες που τους αναλογούν.
Οι περισσότεροι θα ευθύνονται από ασυνείδητη αμέλεια, Επειδή συνέχιζαν να επαναλαμβάνουν το αφήγημα της προοπτικής διακυβέρνησης, από συνήθεια, φόβο ή πολιτική ανεπάρκεια. Δεν επεξεργάστηκαν σε βάθος τα δεδομένα. Δεν αντιλήφθηκαν το μέγεθος του ελλείμματος ηγεσίας. Με αποτέλεσμα να παραπλανήσουν τα μέλη, τους φίλους και τους ψηφοφόρους του Κινήματος. Επειδή έκλεισαν τα μάτια στα στοιχεία όλων των ερευνών, όχι βάσει σχεδίου, αλλά επειδή αδυνατούσαν να συγκρουστούν με την πραγματικότητα.
Θα υπάρχουν όμως και εκείνοι που, ενώ γνώριζαν ότι το αφήγημα της πρωτιάς δεν βασιζόταν σε κανένα δεδομένο, επέλεξαν να σιωπήσουν ή να συναινέσουν σε μία κατασκευασμένη ψευδαίσθηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αμέλειά τους θα είναι συνειδητή. Τα στελέχη αυτά είχαν αίσθηση του κινδύνου της διαφαινόμενης ήττας, αλλά επέλεξαν να μην την αποτρέψουν. Υπολόγισαν ότι το κόστος της αλήθειας ήταν μεγαλύτερο από το κόστος της συνεχιζόμενης παραπληροφόρησης. Προτίμησαν να πετάξουν τη μπάλα στην εξέδρα και να κερδίσουν χρόνο για να συντηρήσουν ρόλους και ισορροπίες.
Τέλος, για μία τρίτη κατηγορία στελεχών και βουλευτών η ευθύνη θα είναι ακόμα πιο βαριά. Σε αυτούς θα ανήκουν εκείνοι που γνώριζαν με δεδομένα ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορούσε να κερδίσει. Ότι δεν διέθετε ένα ηγετικό πρόσωπο ικανό να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Ότι ένας κομματικός μηχανισμός λειτούργησε με μοναδικό σκοπό τη διατήρηση της κομματικής εξουσίας. Και παρ’ όλα αυτά συνέχιζαν την καθημερινή εξαπάτηση της κοινής γνώμης. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν θα υπάρχει η δικαιολογία ούτε της αυταπάτης ούτε της αδράνειας, αλλά ο καταλογισμός σκοπιμότητας. Γιατί μετέτρεψαν το κόμμα σε όχημα προσωπικής προβολής. Η ανάγκη για μια ανταγωνιστική πολιτική πρόταση θυσιάστηκε για τη διασφάλιση της θέσης τους, της βουλευτικής τους έδρας και όλων των σχετικών προνομίων.
Όλοι αυτοί, από αμέλεια ή από δόλο, θα αναλάβουν τις ευθύνες που τους αντιστοιχούν για την οριστική μετάλλαξη των αξιών του ΠΑΣΟΚ. Γιατί θα έχουν οδηγήσει το μεγαλύτερο Κίνημα της Μεταπολίτευσης στο σημείο της ύστατης παρακμής του. Επειδή κατασκεύασαν και ανέχτηκαν έναν παθητικό μηχανισμό εξαπάτησης των μελών και των ψηφοφόρων του. Γιατί επέλεξαν να διαγράψουν τον καταστατικό σκοπό της ύπαρξής του. Γιατί φοβήθηκαν την Αλλαγή.
(O Δημήτρης Τζιώτης είναι σύμβουλος στρατηγικής -συγγραφέας)
