Μια ακόμη πρωτοβουλία περιφερειακού διαλόγου στα Βαλκάνια επιχειρεί να εδραιώσει η Άγκυρα, προβάλλοντας τον ρόλο της ως συντονιστή εξελίξεων σε μια περιοχή με χρόνιες εντάσεις και ανοιχτά μέτωπα. Στο επίκεντρο βρέθηκε συνάντηση υπουργών Εξωτερικών χωρών της Δυτικής και Κεντρικής Βαλκανικής, με οικοδεσπότη τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν.
Στη συνάντηση συμμετείχαν οι επικεφαλής της διπλωματίας της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Μαυροβουνίου, του Κοσόβου, της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας, στο πλαίσιο ενός σχήματος που έχει συγκροτηθεί πρόσφατα και συνεδριάζει για δεύτερη φορά μετά την πρώτη του εμφάνιση το καλοκαίρι του 2025.
Παράλληλα με τις πολυμερείς επαφές, ο Τούρκος υπουργός πραγματοποίησε ξεχωριστές διμερείς συναντήσεις με κάθε αντιπροσωπεία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τις απευθείας πολιτικές και διπλωματικές γραμμές επικοινωνίας της Τουρκίας με τα βαλκανικά κράτη.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η τουρκική πλευρά έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη λογική ότι τα ίδια τα βαλκανικά κράτη οφείλουν να έχουν τον πρώτο λόγο στη διαχείριση των περιφερειακών προβλημάτων. Η προσέγγιση αυτή, που περιγράφεται ως «ιδιοκτησία της περιοχής», παρουσιάστηκε όχι ως υποκατάστατο διεθνών μηχανισμών, αλλά ως εργαλείο που λειτουργεί παράλληλα και συμπληρωματικά προς αυτούς.
Σε αντίθεση με την πρώτη συνάντηση, η οποία είχε περισσότερο διερευνητικό χαρακτήρα και στόχο τη θεμελίωση ενός καναλιού διαλόγου, η φετινή ατζέντα κινήθηκε σε πιο πρακτικό επίπεδο. Στο τραπέζι τέθηκαν ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, ψηφιακού μετασχηματισμού, διασυνδεσιμότητας μεταφορών και τεχνολογικής συνεργασίας, με έμφαση σε συγκεκριμένα έργα και όχι γενικές διακηρύξεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε επίσης στη διαχείριση συνόρων και στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, θέμα που εξακολουθεί να προκαλεί πιέσεις κατά μήκος της λεγόμενης βαλκανικής οδού προς την Ευρώπη και να επηρεάζει τόσο τις διμερείς σχέσεις όσο και τη συνεργασία με την ΕΕ.
Σε ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, η τουρκική διπλωματία φέρεται να υποστήριξε ότι η πολιτική διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρειάζεται μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες κάθε χώρας, αποφεύγοντας οριζόντιες προσεγγίσεις που αγνοούν τις διαφορετικές πολιτικές και κοινωνικές πραγματικότητες των υποψήφιων κρατών.
Η πρωτοβουλία της Άγκυρας αποτυπώνει την προσπάθειά της να διατηρήσει ενεργό ρόλο στα Βαλκάνια, επενδύοντας σε φόρουμ συνεργασίας που, αν και δεν αμφισβητούν ανοιχτά τους υφιστάμενους διεθνείς θεσμούς, ενισχύουν την τουρκική παρουσία σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη γειτονιά της Ελλάδας.
Διπλωματικό άνοιγμα της Τουρκίας στα Βαλκάνια με φόντο την ευρωπαϊκή προοπτική
