Πολλές κριτικές ασκήθηκαν στην κινηματογραφική ταινία του Σμαραγδή «Καποδίστριας».
Σε ένα θέμα ήταν ακριβής ο Σμαραγδής και για αυτό πολεμήθηκε από το πολιτικό κατεστημένο της χώρας, μέσω της απουσίας κρατικών χρηματοδοτήσεων της ταινίας.
Αυτό αφορά στην συμπεριφορά που διέκρινε τους προύχοντες της εποχής Καποδίστρια.
Και όποιος αμφισβητεί τα προαναφερθέντα, τον παραπέμπουμε στις σελίδες 565-66 του 5ου τόμου της «Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους», όπου με γλαφυρό τρόπο ο Παπαρρηγόπουλος, ο ιστορικός της εποχής εκείνης, περιγράφει, λίγο πριν την έλευση του Καποδίστρια, όσα είδαμε στο έργο του Σμαραγδή. Γράφει λοιπόν, ανάμεσα στα άλλα, ο ιστορικός.
Η επί των Εθνικών Λογαριασμών Επιτροπή που συστάθηκε για να διερευνήσει τα οικονομικά της χώρας από το 1822-1826 στην έκθεση της στις 11 Απριλίου του 1827 σημειώνει αρχικά: «Τα εθνικά κατάστιχα ήταν νοθευμένα και πλήρη από καταχρήσεις, πλαστοπαρτίδας, ελλείψεις, λάθη, ανωμαλίας»
Ακολούθως γράφει, ότι (σε παρενθέσεις δικά μας σχόλια) «επληρώθηκαν εις διαφόρους(!!!) γρόσια 388.098 δι όσα είχαν δώσει ούτοι (κάποιοι λοιπόν… φιλότιμοι δανειστές) πρότερον στην Διοίκησιν.
Πότε όμως τα χρήματα αυτά εδόθησαν από αυτούς (από τους άγνωστος ή ορθότερα ανύπαρκτους δανειστές) εις την Διοίκησιν, και πού κατόπιν εδαπανήθησαν, ουδόλως υπήρχεν σεσημασμένον εν τοις καταστίχοις».
Πρώτο συμπέρασμα ή εύλογο ερώτημα: Η επιστροφή των δανείων στους ανύπαρκτους δανειστές σε ποιες τσέπες επιτηδείων πολιτικών-διαχειριστών του δημοσίου χρήματος κατέληξαν; Και η γέννηση του πλούτου κάποιων (ποιων άραγε;) μπαίνει σε σιδηροτροχιές!
Όσον αφορά στα έσοδα, κατά την έκθεση της Επιτροπής τυπώθηκαν τότε 17.250 ομολογίες. Από το σύνολο αυτό πουλήθηκαν, 3.688 ενώ βρέθηκαν 408 ανέκδοτες. Κατά συνέπεια έλλειπαν 13.154 ομολογίες, τις οποίες η Επιτροπή ζητεί (και αν ζούσε ακόμη θα έψαχνε…) από το Υπουργείο Οικονομίας να επιστραφούν για να εξασφαλισθεί ότι δεν θα πληρωθούν οιαδήποτε ποσά στους παρανόμως κατέχοντες.
Δεύτερο συμπέρασμα: Ποιοι ήταν οι παρανόμως κατέχοντες που είχαν στα χέρια τους τις δήθεν χαμένες (ή ορθότερα κλεμμένες) ομολογίες; Πάντως εκτιμούμε, δεν τις είχαν οι κλητήρες των νεοσύστατων Υπουργείων.
Τέλος σημειώνει, ότι στα κατάστιχα εκείνης της περιόδου, ευρίσκονται παράνομες πωλήσεις εθνικών κτημάτων και ανύπαρκτες πληρωμές γι’ αυτά! Ποιοι έγιναν λοιπόν ιδιοκτήτες (ο Παπαρρηγόπουλος αναφέρεται σε έναν υπουργό, χωρίς να τον ονοματίζει) χωρίς να πληρώσουν;
Τρίτο συμπέρασμα: O κύκλος του πλούτου που αποκόμισαν τα πολιτικά τζάκια της εποχής έκλεισε και με τις εικονικές πωλήσεις της γης.
Η επί των Εθνικών Λογαριασμών Επιτροπή, έκπληκτη ή τρομοκρατημένη γιατί όλο και κάτι θα γνώριζε για τους κλέφτες της εποχής εκείνης, που τους έβλεπε και στην εθνοσυνέλευση ενδεχομένως, απέφυγε με έντεχνο τρόπο να δώσει ονόματα και να επιρρίψει άμεσες ευθύνες. Απλώς έκλεινε την έκθεσή της με ευχολόγια!
Και μετά απορούμε πώς διάφορα πολιτικά τζάκια που άνθισαν από τότε και διαπερνούν για δεκαετίες τη πολιτική ζωή της χώρας – χωρίς να είναι, είτε να ήταν, μια παρένθεση στην πολιτική της ζωή – βρέθηκαν με αμύθητη περιουσία. Και όλα αυτά χωρίς οι γόνοι τους να ασκήσουν ουδέποτε επιχειρηματική δραστηριότητα ή να μην έχουν εργαστεί για το θεαθήναι. Και η ιστορία συνεχίζεται βέβαια, όχι ως φάρσα ή κωμωδία άλλα ως δράμα…
Η έκθεση εκείνη της Επιτροπής προκάλεσε την οργή όλων των ισχυρών της 3ης Γενικής Συνέλευσης. Έτσι, καταχωρήθηκε στα αρχεία με τη σημείωση «Ανεγνώσθη»!. Όλες οι αμαρτίες, καταχρήσεις και κλοπές της περιόδου εκείνης θάφτηκαν λοιπόν κάτω από μια λέξη!
Επάνω από αυτήν την καταχωνιασμένη έκθεση τοποθετούνται στην εποχή μας τα «πόθεν έσχες» πολλών ζάμπλουτων απογόνων εκείνων των πολιτικών τζακιών ή των νέων τζακιών, έχοντας αποκτήσει πλούτο, όλως τυχαίως, κατά τη θητεία τους στη Βουλή. Δικαιολογείται βέβαια ο πλουτισμός τους κατά τα προβλεπόμενα.
Οπότε επί των «πόθεν έσχες» των ημερών μας σημειώνεται ένα νέο «Ανεγώσθη», καθώς το «πόθεν» των δωρητών ή οι φορολογικές υποχρεώσεις επί των κατά δήλωση δωρεών ή τα όποια απροσδιόριστα εισοδήματα δεν διερευνώνται διεξοδικά από τους καθ’ ύλην αρμόδιους, που είναι οι ορκωτοί λογιστές. Δεν έχουν τέτοια αρμοδιότητα!
Να υπενθυμίσουμε ότι είμαστε η 59η πιο διεφθαρμένη χώρα του πλανήτη και το ετήσιο κόστος της διαφθοράς σύμφωνα με μια παλιότερη εκτίμηση της Διεθνούς Διαφάνειας ανέρχεται σε 14 δις ευρώ, ενώ το συνολικό δημόσιο χρέος μας ανέρχεται σε 359 δις ευρώ.
*Δημήτρης Μάρδας, Καθηγητής, Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ
Π. Αν. Υπουργού Οικονομικών και Υφ/γού Εξωτερικών
