του Γεώργιου Κουβίδη*
Το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι ο επανεξοπλισμός της. Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι η γεωστρατηγική της αφέλεια.
Δουλεύοντας για σχεδόν είκοσι χρόνια σε αυτό που ονομάζεται Κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας, είχα τη δυνατότητα να αντιληφθώ από πρώτο χέρι την αδιέξοδη πολιτική της Ένωσης αλλά και της Ευρώπης συνολικά στον συγκεκριμένο τομέα. Η Ευρώπη εδώ και δεκαετίες κολυμπάει σε μια θάλασσα γεωστρατηγικής αφέλειας, ή μάλλον ορθότερα, γεωστρατηγικής ανοησίας.
Έχει καταφέρει να πείσει τον εαυτό της ότι τα δικά της γεωστρατηγικά συμφέροντα ταυτίζονται πλήρως με αυτά των ΗΠΑ. Ακόμη περισσότερο, έχει πειστεί ότι οι ΗΠΑ θα προασπίσουν τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ακόμη και όταν δεν ταυτίζονται απόλυτα με τα αμερικανικά. Έχει εθιστεί σε έναν ιδιότυπο αμερικανικό πατερναλισμό. Αυτή τη σχέση του Αμερικανού προστάτη-κηδεμόνα την έχει ωραιοποιήσει υπό τον αόριστο γενικό τίτλο “κοινές δυτικές αξίες”.
Το Ηνωμένο Βασίλειο ειδικά έχει προσθέσει και τον επιπλέον τίτλο “ειδική σχέση” με τις ΗΠΑ, λησμονώντας με εντυπωσιακή ευκολία ότι η πρώτη κίνηση των Αμερικανών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν να αποτελειώσουν τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες τόσο των Βρετανών όσο και των Γάλλων.
Οι “κοινές δυτικές αξίες”, εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης, εκτοπίζονται στο περιθώριο. Αδιαμφισβήτητα, δεν εξυπηρετούν πλέον τις ΗΠΑ, οπότε δεν υπάρχει και λόγος για προσχήματα. Ο Τραμπ είναι άκομψος και εφαρμόζει αυτή την πολιτική με αντίστοιχα άκομψο τρόπο. Αλλά οι τεκτονικές πλάκες της γεωπολιτικής έχουν μετακινηθεί εδώ και καιρό.
Επιπλέον, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με τον τρόπο που εξελίχθηκε, κατέδειξε ότι η Ρωσία δεν αποτελεί πλέον ουσιαστική απειλή για τις ΗΠΑ. Ενδεχομένως να συνιστά απειλή για ορισμένες χώρες της Ευρώπης, αλλά αυτό προφανώς δεν απασχολεί πια την Ουάσιγκτον. Αυτό που την απασχολεί είναι η παγκόσμια πρωτοκαθεδρία και, συνεπώς, η Κίνα. Με απλά λόγια: Realpolitik.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι καθόλου τυχαίο που οι συναντήσεις για την Ουκρανία διεξάγονται στη Σαουδική Αραβία. Οι ΗΠΑ, χωρίς πλέον προσχήματα, αναδιαμορφώνουν τη νέα παγκόσμια τάξη που εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, με βάση το ειδικό βάρος κάθε νέου γεωστρατηγικού τους εταίρου.
Η Ευρώπη είναι αναγκασμένη να βγάλει το κεφάλι της από την άμμο και να αντικρίσει κατάματα την πραγματικότητα. Έχει απεμπολήσει το δικαίωμα να λειτουργεί ως ανεξάρτητος γεωστρατηγικός παίκτης. Ως εκ τούτου, οι όποιες σπασμωδικές κινήσεις της αντιμετωπίζονται με ειρωνεία, και μάλιστα όχι από τον πρόεδρο, αλλά από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ.
Πρέπει να ανακτήσει αυτό το δικαίωμα; Αναμφίβολα ναι, αλλά δυστυχώς δεν θα το πράξει. Στερείται τεχνογνωσίας παραγωγής κοινής γεωστρατηγικής πολιτικής και, επιπλέον, αδυνατεί να επωμιστεί το βάρος της προάσπισης των γεωστρατηγικών της συμφερόντων. Μια τέτοια στροφή θα προϋπέθετε τη στενότερη συνεργασία με την Κίνα και, αν όχι τη διάλυση του ΝΑΤΟ, τουλάχιστον την αξιόπιστη απειλή διάλυσής του.
Αυτό που θα κάνει τελικά είναι απλώς να διαθέσει περισσότερους πόρους για την Άμυνα, εξορκίζοντας ως εφιάλτη τον Τραμπ και την πολιτική του, την οποία ελπίζει κάποια στιγμή να ξεφορτωθεί, προσδοκώντας ότι ο επόμενος Αμερικανός πρόεδρος θα αναλάβει εκ νέου τον ρόλο του προστάτη-κηδεμόνα.
*Απο την σελίδα του κ. Γεώργιου Κουβίδη στο fb
Η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης έχει κτιστεί πάνω στο ΝΑΤΟ και στον πατερναλισμό των ΗΠΑ. Αυτό είναι το δόγμα της Νορμανδίας και δεν αλλάζει.
Για την ευρωπαϊκή άμυνα ισχύει το δόγμα Μαλτίν Ολμπράιτ: non decoupling, non duplication και non descrimination (Καναδάς, Νορβηγία, Τουρκία, Μεγάλη Βρετανία) σε σχέση με το ΝΑΤΟ.
Η Ευρώπη υποστηρίζει το δόγμα Ολμπράιτ από φόβο αυτογνωσία ανασφάλεια και βόλεμα.