Οι Ανιχνεύσεις θα εισάγουν κατά καιρούς στον δημόσιο προβληματισμό έννοιες που δεν είναι οικείες στον ελληνικό δημόσιο λόγο. Αυτό δεν σημαίνει ότι συμμερίζονται τα σχετικά άρθρα.
Είναι η έννοια του «ετερόδοξου φιλελεύθερου» μια μορφή Διαφωτιστικού Κεντρισμού;
Κάποιες φορές έχω ακούσει να χρησιμοποιείται ο όρος «ετερόδοξος φιλελεύθερος» και αναρωτιέμαι αν εντάσσεται στο πνεύμα του να είσαι ένας Διαφωτισμένος Κεντρώος.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του φαινομένου του Διαφωτιστικού Κεντρισμού (Enlightened Centrism) είναι τα άτομα που έχουν συντηρητικές απόψεις αλλά επιμένουν ότι δεν είναι συντηρητικοί. Το αν αυτό συμβαίνει από ενοχή, πλήρη έλλειψη αυτογνωσίας ή ως πολιτική στρατηγική για τη μετατόπιση του Παραθύρου του Όβερτον (δηλαδή, να επιμένουν ότι οι δεξιές πολιτικές είναι κεντρώες, ώστε οι ακροδεξιές πολιτικές να μη φαίνονται τόσο άσχημες και οι αριστερές να φαίνονται ακραίες) εξαρτάται από το κάθε άτομο, αλλά είναι όσο πιο βασικός Διαφωτιστικός Κεντρισμός γίνεται.
Ο όρος «ετερόδοξος φιλελεύθερος» φαίνεται να ταιριάζει αρκετά καλά σε αυτό. Ένας «ετερόδοξος φιλελεύθερος» δεν είναι απλώς κάποιος που διαφωνεί με κάποιες φιλελεύθερες ιδέες, αλλά κάποιος που ορίζει τον εαυτό του μέσα από τη διαφωνία του με τις φιλελεύθερες ιδέες. Δηλαδή, βασίζει την πολιτική του ταυτότητα στις συντηρητικές του απόψεις, αλλά εξακολουθεί να θέλει να παρουσιάζεται ως μη συντηρητικός. Δεν είναι κάποιος που απλώς αυτοπροσδιορίζεται ως «φιλελεύθερος» και τυχαίνει να έχει κάποιες συντηρητικές απόψεις, αλλά κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται σε αντίθεση με άλλους φιλελεύθερους και δίνει έμφαση στις συντηρητικές του θέσεις.
Επιπλέον, η ιδέα του «ετερόδοξου» φιλελεύθερου λειτουργεί ως μια έμμεση προσωπική επίθεση (ad hominem) κατά άλλων φιλελεύθερων, υπονοώντας ότι αποτελούν μέρος κάποιας καταπιεστικής, άκριτης «ορθοδοξίας». Υιοθετεί επίσης διακριτικά το δεξιό αφήγημα ότι οι φιλελεύθερες και προοδευτικές ιδέες έχουν υπερβολική ισχύ στην κοινωνία. Βασικά, όταν λες ότι η «διαφωνία» σου για τα ζητήματα των τρανς είναι «ετερόδοξη», αυτό συνεπάγεται ότι τα τρανς άτομα είναι οι κυρίαρχοι μιας «ορθοδοξίας». Προϋποθέτει όχι μόνο ότι το τρανς κίνημα έχει ήδη νικήσει (δεν έχει), αλλά ότι έχει πάει πολύ μακριά και τώρα είναι δύναμη καταπίεσης.
Συνολικά, η ιδέα του «ετερόδοξου φιλελεύθερου» φαίνεται απλώς σαν ένας τρόπος να περαστούν αντιδραστικές ιδέες μέσα στον «κανονικό» δημόσιο λόγο. Είναι ουσιαστικά το επιχείρημα: «Δεν μπορείς να με αποκαλέσεις τρανσφοβικό. Στηρίζω τα δικαιώματα των γκέι!» ή «Ναι, ξέρω ότι το 90% των άρθρων μου είναι επιθέσεις στα τρανς άτομα, αλλά δεν μπορείς να με αποκαλέσεις συντηρητικό εκτός αν επιτίθεμαι και στους γκέι.» ή «Δεν είμαι συντηρητικός. Απλώς λέω ότι οι φιλελεύθεροι δεν πρέπει να έχουν εξουσία και ότι οι πολιτικές τους δεν πρέπει να εφαρμόζονται.»
Για παράδειγμα, ιδού πώς θα αυτοπαρουσιάζονταν ένας «φιλελεύθερος» και ένας «ετερόδοξος φιλελεύθερος».
Ας πούμε ότι το Άτομο Α υποστηρίζει τον γάμο των ομοφυλόφιλων αλλά δεν είναι τόσο σίγουρο για τους αναστολείς της ήβης για τρανς εφήβους. Εκφράζει τις ανησυχίες του σε συζητήσεις με άλλους φιλελεύθερους, αλλά δεν αντιτίθεται ενεργά στα δικαιώματα των τρανς με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο. Έχει μια συντηρητική και μια φιλελεύθερη άποψη, αλλά η κύρια ακτιβιστική του δράση είναι υπέρ των φιλελεύθερων θέσεων. Είναι ένας φιλελεύθερος που απλώς δεν συμμερίζεται όλες τις φιλελεύθερες απόψεις.
Το Άτομο Β υποστηρίζει τον γάμο των ομοφυλόφιλων αλλά δεν συμπαθεί καθόλου τα τρανς άτομα και γράφει συνεχώς άρθρα γνώμης που σπέρνουν πανικό για αυτά. Όταν κατηγορείται για τρανσφοβία, επιμένει ότι δεν είναι συντηρητικός επειδή υποστηρίζει τον γάμο των γκέι, τον έλεγχο όπλων, τα ανοιχτά σύνορα, κ.λπ. Αισθάνεται ότι τον εκφοβίζουν και αυτοπροσδιορίζεται ως «ετερόδοξος φιλελεύθερος» σε αντιπαράθεση με την «τρανς ορθοδοξία», επιμένοντας ότι δεν είναι δεξιός, παρότι ουσιαστικά το 90% του λόγου και της δράσης του ευθυγραμμίζεται ή υποστηρίζει δεξιές θέσεις.
