Τέσσερις είναι οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν την κυβέρνηση σε αλλαγής στάσης στο ζήτημα των κινητοποιήσεων των αγροτών, μετά από πέντε εβδομάδες στη διάρκεια των οποίων είχε προκριθεί μια πιο ήπια και διαλλακτική προσέγγιση. Ο πρώτος λόγος της υιοθέτησης μιας πιο σκληρής και αυστηρής πλέον στάσης είναι η συνεχιζόμενη επί μακρόν άρνηση των αγροτών να ορίσουν μια επιτροπή, μια ομάδα εκπροσώπησης και να προσέλθουν σε διάλογο, παρά τις επανειλημμένες προσκλήσεις που δέχθηκαν δημόσια. Σε όλο αυτό το διάστημα υπήρξαν πολλές προσπάθειες προσέγγισης στο παρασκήνιο, μεμονωμένοι αγρότες ή ομάδες αγροτών που συναντήθηκαν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας με κυβερνητικά στελέχη, ωστόσο οργανωμένος διάλογος για εκτόνωση της έντασης δεν κατέστη εφικτό να διεξαχθεί, καθώς στα περισσότερα μπλόκα φαίνεται πως επικρατούν οι απόψεις των πιο «σκληροπυρηνικών».

Ο δεύτερος παράγοντας είναι ο αυξανόμενος όγκος παραπόνων και διαμαρτυριών από οδηγούς που χρειάστηκαν πολύωρα ταξίδια για να διανύσουν αποστάσεις μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων. «Έχει εξαντληθεί η υπομονή των ανθρώπων, οι οποίοι έκαναν πολλές ώρες παραπάνω για να μεταβούν στον προορισμό τους και κάπου πρέπει να μπει ένα όριο σε όλο αυτό. Το να είσαι υπέρ του να πάρει οποιοσδήποτε συμπολίτης σου όσα παραπάνω μπορεί να πάρει και όσα στερήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, δεν σημαίνει, ότι μπορεί να ανέχεσαι για πολύ καιρό μια κατάσταση ταλαιπωρίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Ο τρίτος, σε συνέχεια του δεύτερου, είναι τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν στον τουρισμό, με ακυρώσεις κρατήσεων την περίοδο των εορτών, στις μεταφορές, με επιπλέον κόστος για τις εταιρείες και στο εμπόριο, με καθυστερημένες παραδόσεις προϊόντων και με έξτρα χρεώσεις. Τα γεγονότα αυτά δημιουργούν ήδη πρόβλημα στην οικονομία, το οποίο προς το παρόν είναι περιορισμένο, κάτι που θα ανατραπεί όμως αν τα μπλόκα στους δρόμους συνεχιστούν επ’ αόριστον.

Ο τέταρτος λόγος είναι ότι στην κυβέρνηση υπάρχει πλέον η πεποίθηση ότι ο δημοσιονομικός χώρος για παροχές προς τους αγρότες έχει εξαντληθεί, ενώ βούληση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι να αξιοποιήσει τυχόν παράθυρο για επιπλέον παροχές για άλλες κοινωνικές ομάδες. Είναι δηλαδή πιθανό να υπάρξει μια ανακοίνωση κάποιων θετικών μέτρων μετά τη Μεγάλη Εβδομάδα (η Κυριακή του Πάσχα πέφτει στις 12 Απριλίου). Κι αυτό διότι κάθε Απρίλιο, η ΕΛΣΤΑΤ και η Eurostat πιστοποιούν το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης για το περασμένο έτος, όπως και το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο. Νωρίτερα, η ΕΛΣΤΑΤ ανακοινώνει τα στοιχεία της ανάπτυξης του τέταρτου τριμήνου της περασμένης χρονιάς. Έτσι, με τα οριστικά στοιχεία για την πορεία εκτέλεσης του ετήσιου προϋπολογισμού, η κυβέρνηση μπορεί να έχει μια καθαρή εικόνα για τα δημοσιονομικά περιθώρια που υπάρχουν και ο πρωθυπουργός να παρουσιάσει νέα μέτρα στήριξης, όπως έκανε και πέρυσι, στα μέσα προς τέλη Απριλίου.

Στο τρίγωνο μεταξύ Μεγάρου Μαξίμου – αντιπροεδρίας της κυβέρνησης – Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά και του Υπουργείου Οικονομικών, οι διαβουλεύσεις ήταν διαρκείς το τελευταίο διάστημα και οι οριστικές αποφάσεις ελήφθησαν στη σύσκεψη που έγινε τη Δευτέρα το πρωί. Έτσι, αύριο, Τετάρτη, το πρωί, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι Κωστής Χατζηδάκης, Κώστας Τσιάρας, Δημήτρης Παπαστεργίου και Θάνος Πετραλιάς θα εξειδικεύσουν όλα τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για τον πρωτογενή τομέα και αυτά τα οποία δύναται να λάβει ακόμα. Θα εξηγήσουν ότι τα 20 από τα 27 αιτήματα που έχουν διατυπώσει οι αγρότες είτε έχουν υλοποιηθεί είτε βρίσκονται υπό επεξεργασία προκειμένου να υλοποιηθούν. Τα επτά εξ αυτών δεν μπορούν να επιλυθούν είτε γιατί προσκρούουν σε βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες και στη λειτουργία της ΚΑΠ είτε γιατί είναι ανέφικτα δημοσιονομικά. Ειδικά εξάλλου οι κ. Τσιάρας και Χατζηδάκης γνωρίζουν πόση προσπάθεια χρειάστηκε στο δίμηνο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου για να διαμορφωθεί το τελικό Σχέδιο Δράσης (Action Plan) για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων και να πάρει το πράσινο φως της Κομισιόν και αναμένεται να εξηγήσουν γιατί δεν πρέπει ούτε μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Όπως ήδη ανέφερε χθες ο κ. Χατζηδάκης σε σχέση με ορισμένα από τα βασικά αιτήματα των αγροτών, για χαμηλότερη τιμή στο ρεύμα, η ΔΕΗ είναι έτοιμη να καταθέσει μια ακόμα πιο θετική πρόταση, για την επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, υπάρχει έτοιμη πρόταση από το υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ για την επιστροφή του φόρου στην αντλία προκειμένου να αντιμετωπίζονται οι καθυστερήσεις και αδικίες, ενώ για τις ελληνοποιήσεις εισαγόμενων προϊόντων υπάρχει πρόταση του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων.

«Έχει περάσει πάρα πολύς χρόνος, η κυβέρνηση δεν μπορεί να παραμείνει με σταυρωμένα τα χέρια και να παριστάνει τον τροχονόμο σε μία μπλοκαρισμένη χώρα», ανέφερε ο Κωστής Χατζηδάκης, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά κυρώσεις στο εξής απέναντι σε όσους αγρότες εμποδίζουν την κυκλοφορία στους δρόμους. «Υπάρχει νομικό πλαίσιο, το οποίο πολύ απλά μπορεί να εφαρμοστεί. Δεν θέλουμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο, όμως, πλέον, τα όρια έχουν εξαντληθεί και ίσως είμαστε και στο «και πέντε». Είναι σαφές τι εννοούμε», σημείωσε ο κ. Μαρινάκης.