11.02.2026 • 21:05
Γιάννης Παναγιωτακόπουλος
Έχει σπουδάσει δημοσιογραφία, βυζαντινή – παραδοσιακή μουσική, ειδική αγωγή και τώρα κάνει κινηματογραφικές σπουδές αφού θα «γηράσκει αεί διδασκόμενος». Έχει εργαστεί σε ξένα Μέσα Ενημέρωσης, σε ελληνικούς ειδησεογραφικούς ιστοτόπους και στο ραδιόφωνο. Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί του στο gpanagiotakopoulos@newsbreak.gr.
Έμπλεξε η Μαρία Καρυστιανού… Θέλησε να ασχοληθεί με την πολιτική για να μιλήσει για ανάγκες, όμως ο ελλαδικός πολιτικός χώρος έχει μάθει να μιλάει για σύμβολα και συνθήματα. Η γλώσσα που έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε “πολιτική”, δεν είναι η κοινή γλώσσα των ανθρώπων. Πρέπει να περιστρέφεται γύρω από ιδεολογικά πλαίσια, ιερούς συμβολισμούς, εμβληματικά συνθήματα και απαράβατους κανόνες. Αυτά που οι πολίτες συζητάμε μεταξύ μας, οι ανεκπλήρωτες ανάγκες μας, οι προβληματισμοί μας για το μέλλον, οι ηθικοί μας διχασμοί, δεν είναι “πολιτική”. Θα πρέπει να λάβουν κάποια ιδεολογική ταμπέλα, να τοποθετηθούν δεξιά ή αριστερά στον πολιτικό χάρτη, και, κυρίως, να εξασφαλίσουν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων «πολιτικής ορθότητας», για να μπορούν να χαρακτηριστούν “πολιτικά”.
Έτσι, αφού αυτή δεν το καταλαβαίνει και συνεχίζει να κάνει πολιτικές παρεμβάσεις, μιλώντας σαν κανονικός άνθρωπος, χωρίς επικοινωνιολόγους, πολιτικούς συμβούλους και… από το ιατρείο της όπου εργάζεται καθημερινά (tre banal!), θα φροντίσουμε εμείς να της βάλουμε ταμπέλα, τοποθέτηση και σφραγίδα στο πιστοποιητικό: “επικίνδυνη”. Θέλει δεν θέλει…
Η ανάγκη περιχαράκωσης των κομμάτων
Η αλήθεια είναι πως πράγματι είναι επικίνδυνη για το πολιτικό σύστημα. Οι δημοσκοπήσεις μας δίνουν μια φιλτραρισμένη ένδειξη. Η μητέρα της Μάρθης, που υπήρξε η ψυχή των μαζικότερων κινητοποιήσεων της μεταπολίτευσης, χτυπάει εδώ και τρία σχεδόν χρόνια την κυβερνώσα δεξιά παράταξη, όσο κανείς άλλος. Και πλέον φαίνεται να είναι το μοναδικό, εν δυνάμει, αντίπαλο δέος που μπορεί να ρίξει τον Μητσοτάκη.
Το πιο επικίνδυνο είναι ότι φαίνεται να κινητοποιεί μάζες που βρίσκονται στον χώρο του μεγαλύτερου σε ποσοστά “κόμματος”των τελευταίων 15 ετών: Της αποχής. Ανθρώπους που έχουν σιχαθεί την κομματοκρατία, έχουν προδοθεί στις προσδοκίες τους, έχουν σιχαθεί το στημένο παιχνίδι της ολιγαρχίας.
Τα Αριστερά κόμματα έκαναν “κρα” για να την βάλλουν στα ψηφοδέλτιά τους. Αν κάποια στιγμή μιλήσει για τις προτάσεις που δέχθηκε, πολλοί θ’ αρχίσουν να κλαίνε. Όμως από τη στιγμή που ανακοίνωσε ότι θα κάνει ένα ανεξάρτητο πολιτικό κίνημα πολιτών, στο οποίο δεν θα έχει θέση κανείς από τους υπάρχοντες επαγγελματίες πολιτικούς, τα πράγματα άλλαξαν. Καλή η πολιτική εκμετάλλευση και οι φωτογραφίες στα συλλαλητήρια, όμως εδώ μιλάμε για τις ψήφους που απειλούνται, για βουλευτικές έδρες που μειώνονται, για κρατικές επιχορηγήσεις που ελαττώνονται. Δεν είναι αστεία πράγματα… Όλοι, αντί να δουν την ευκαιρία μίας νέας πολιτικοποίησης των μαζών, το άνοιγμα του αντιπολιτευτικού χώρου σε νέο κοινό, το μόνο που κατάλαβαν είναι ότι απειλείται η έδρα τους.
Από την άλλη, τα σχέδια επανόδου του Αλέξη Τσίπρα, με όλο τον μηχανισμό που τα στηρίζει, φαίνεται να πηγαίνουν στράφι. Το βολικό για όλους δίπολο Μητσοτάκης – Τσίπρας, πού ετοιμαζόταν για τις επόμενες εκλογές, φαίνεται να γίνεται Μητσοτάκης – Καρυστιανού, κάτι που δεν ευχαριστεί κανέναν.
Έτσι, η συγκράτηση των ψήφων έγινε πρώτιστη προτεραιότητα, που προϋποθέτει περιχαράκωση, κατάδειξη ιδεολογικού αντίπαλου και για τη σύγχρονη Αριστερά αυτό είναι γνωστό παιχνίδι. Το οπλοστάσιο της «πολιτικής ορθότητας» προσφέρεται να συνδράμει, είναι πλούσιο και δεν σηκώνει πολλές κουβέντες.
Το να ξεφύγει ένας φυσιολογικός άνθρωπος, που δεν έχει κρύψει τις συντηρητικές της καταβολές, από το ασφυκτικό πλαίσιο των «πολιτικά ορθών» όρων και συμβολισμών, είναι το πλέον αναμενόμενο. Το σκηνικό προκειμένου να παρουσιαστεί μια κανονική γυναίκα ως ακροδεξιά μέγαιρα ήταν έτοιμο από τον επικοινωνιακό μηχανισμό, όπως είχαμε επισημάνει πολύ πριν τις δηλώσεις για τις αμβλώσεις ή τις «παράνομες εισβολές». Από τους δεξιούς Καραχάλιο και Άδωνι, μέχρι τους αριστερούς ιεροεξεταστές της πολιτικής ορθότητας και τα τρολ του Τσίπρα (πρώτοι διδάξαντες το επάγγελμα), είχαν παραταχθεί σε κοινό μέτωπο, ρίχνοντας προειδοποιητικές βολές, προκειμένου να ανασχεθεί ο εισβολέας Καρυστιανού.
Η απαγορευμένη ηθική αμφιβολία
«Η άμβλωση είναι ένα πολύ δύσκολο ζήτημα, είναι το κλασικό πρόβλημα στο οποίο βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια σύγκρουση δικαιωμάτων και καθηκόντων. Πρώτα απ’ όλα, το θεμελιώδες δικαίωμα του εμβρύου, το δικαίωμα στη γέννηση, το οποίο, κατά τη γνώμη μου, δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση. Από τη στιγμή της σύλληψης, το δικαίωμα του εμβρύου μπορεί να διασφαλιστεί μόνο αφήνοντάς το να γεννηθεί. Το γεγονός ότι η έκτρωση είναι διαδεδομένη είναι ένα πολύ αδύναμο επιχείρημα από νομική και ηθική άποψη. Και με εκπλήσσει το γεγονός ότι χρησιμοποιείται τόσο συχνά»…
Με όρους πολιτικής ορθότητας, η παραπάνω άποψη δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ξεκάθαρα “ακροδεξιά”. Όχι, δεν την είπε η Μαρία Καρυστιανού, παρά το ότι κάτι αντίστοιχο τόλμησε να ψελλίσει, εκφράζοντας τον ηθικό της διχασμό για το θέμα, ως παιδίατρος. Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Νορμπέρτο Μπόμπιο, πολιτικό φιλόσοφο, καθηγητή και εμβληματική μορφή του αντιφασιστικού κινήματος και της Αριστεράς στην Ιταλία. Κανείς από αυτούς που έπεσαν να κατασπαράξουν την Καρυστιανού, δεν θα τολμούσε να πει ότι ο Μπόμπιο έχει ακροδεξιές ιδέες. Προτιμούν να κρύβουν κείμενά του σαν το παραπάνω, που μας το θύμισε πρόσφατα ο φίλος Θόδωρος Παντούλας σε ένα άρθρο του.
Το 65% των νοσοκομειακών γυναικολόγων στην Ιταλία, αρνούνται να αναλάβουν αμβλώσεις, για ηθικούς λόγους συνείδησης. Προφανώς ούτε αυτοί είναι “ακροδεξιοί”, αλλά επιστήμονες με ηθικές αναστολές, χωρίς απαραίτητα να σημαίνει ότι οι υπόλοιποι είναι ανήθικοι. Σε μία δημοκρατία συνηθίζεται ο καθένας να μπορεί να έχει τις απόψεις του, πόσο μάλλον τις αμφιβολίες του, χωρίς να κινδυνεύει να στιγματιστεί.
Εδώ, που θεωρείται βλασφημία να αμφισβητείς τα σύμβολα της «πολιτικής ορθότητας», σύσσωμο το πολιτικό σύστημα προτίμησε να εκθέσει ως… αδιανόητο τον ηθικό διχασμό της Καρυστιανού. Είναι σαφώς πιο βολικό, από το να αρχίζουμε να συζητάμε για την κοινωνική ανάγκη στήριξης της μητρότητας, σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των εφήβων, κινήτρων προκειμένου μια νέα μητέρα να κρατήσει το παιδί της, ταμείου ανάσχεσης της δημογραφικής κατάρρευσης.
Τα «ανοιχτά σύνορα» ως κόκκινη γραμμή
«Κοιτάξτε, κανείς δεν πιστεύει ότι η παράνομη μετανάστευση είναι ορθή. Τυχαίνει να πιστεύω ότι χρειαζόμαστε ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση της μεταναστευτικής πολιτικής, αλλά δεν νομίζω ότι είναι σωστό οι άνθρωποι να περνούν παράνομα τα σύνορα». «Όσο υπάρχουν εθνικά κράτη, πρέπει να υπάρχουν σύνορα. Αν δεν έχεις σύνορα, τότε δεν έχεις και έθνος»…
Κι αυτά δεν είναι λόγια της Καρυστιανού. Τα δήλωσε ο -μοναδικός ίσως- Αριστερός Γερουσιαστής των ΗΠΑ Μπέρνι Σάντερς, σε πρόσφατη εμφάνισή του στην εκπομπή The Tim Dillon Show. Δεν είναι κάποια όψιμη μεταστροφή του. Σταθερή του θέση είναι ότι η πολιτική των «ανοιχτών συνόρων», είναι μία βλακώδης θεώρηση της φιλελεύθερης Αριστεράς, πού μετατρέπει τη χώρα σε χώρο, με μόνους κερδισμένους το μεγάλο κεφάλαιο και την ακροδεξιά. Όλα αυτά, χωρίς φυσικά να θεωρεί ότι οι μετανάστες θα πρέπει να εκτελούνται ή να βυθίζονται…
Πολύ πριν τις τελευταίες εκλογές, προειδοποιούσε ότι η εμμονή των Δημοκρατικών σε χαλαρές πολιτικές για το μεταναστευτικό, θα έφερνε ξανά τον Τραμπ στην εξουσία. Δεν εισακούστηκε και επιβεβαιώθηκε.
Στην περίπτωση της Καρυστιανού, για να εξυπηρετηθεί πλήρως το αφήγημα της ακροδεξιάς ταμπέλας, δεν δίστασαν να διαστρεβλώσουν μια δήλωση συμπόνιας για το περιστατικό της Χίου και ξεκάθαρης απαίτησης για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ζωής των μεταναστών. Το ότι ανάμεσα σε αυτά, ζήτησε και την αποτελεσματική αποτροπή των παράνομων εισβολών από τους λαθροδιακινητές, χτύπησε κόκκινο συναγερμό στους ορθοπολιτικούς ιεροεξεταστές. Για να δοθεί έμφαση μετέτρεψαν και το «παράνομες εισβολές» σε «παράνομους εισβολείς», που δήθεν αναφερόταν στους νεκρούς και τα θύματα, και τα υπόλοιπα τα ανέλαβε ο έτοιμος μηχανισμός δολοφονίας χαρακτήρων.
Όπως έχουμε ξαναπεί, ουδείς δικαιούται να εξηγήσει τι εννοεί και τι πιστεύει, αν λάβει το στίγμα του «ακροδεξιού». Εδώ το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού δεν ισχύει…
Επιλογές ήττας
Το να θέλουν κάποια κόμματα και οι επικοινωνιακοί μηχανισμοί που τα στηρίζουν, να περισώσουν την εκλογική τους κατάρρευση είναι μάλλον θεμιτό. Το αθέμιτο είναι ότι αυτό γίνεται με όρους ξεδιαντροπιάς και διαστρέβλωσης. Όμως δεν μυρίσαμε σήμερα την δυσοσμία του ελλαδικού πολιτικού βούρκου.
Το πιο στενάχωρο είναι ότι ένα μεγάλο μέρος του κόσμου της Αριστεράς έχει εκπαιδευτεί να συμμετέχει σε ένα τέτοιο κυνήγι μαγισσών, χωρίς να σκέφτεται ότι όσο ψάχνει την μπάλα στην εξέδρα, στο γήπεδο περνούν 13ωρα, φτωχοποίηση, πλειστηριασμοί εκατοντάδων χιλιάδων σπιτιών, θεσμοθέτηση του αυταρχισμού, στραγγαλισμός της δικαιοσύνης, γιγάντωση της ολιγαρχίας, ξεπούλημα των κεκτημένων.
Την ώρα που η δεξιά διακυβέρνηση κλείνει επταετία, καταγράφοντας ιστορικά χαμηλά δημοκοπικά ποσοστά, υπό το βάρος ενός σορού σκανδάλων, όλα τα κόμματα που βρίσκονται στα Αριστερά της, έχουν αποτύχει οικτρά να την πλησιάσουν έστω και στο ήμισυ των ποσοστών της. Όμως αυτό δεν δείχνει να προβληματίζει κανέναν, αφού το πρόβλημά μας είναι η Καρυστιανού…
Αντί ο χώρος των κοινωνικών κινημάτων να αδράξει την ιστορική στιγμή που η συντριπτική πλειοψηφία του λαού ενώνεται, υπό το βάρος των συνεχόμενων τραγωδιών και ακυρώσεων, κατανοώντας ότι δεν του αξίζει αυτό που ζει, επιλέγει να συμμετέχει στην επιχείρηση διχασμού του, μόνο και μόνο για να περισώσει τα μίζερα ποσοστά του. Αντί να προτάξει τα πραγματικά προβλήματα, προτιμάει να περιχαρακωθεί πίσω από ορθοπολιτικά συνθήματα. Αντί να αντιληφθεί ότι για να μιλήσεις σε έναν κόσμο που τώρα σηκώνεται από την πολιτική αδράνεια, πρέπει να υπερβείς τις ιδεοληψίες σου, θέτει κόκκινες ιδεολογικές γραμμές που αφορούν σε σύμβολα και όχι σε ανάγκες. Αντί να κατανοήσει, εκτιμά πως είναι πιο βολικό να στιγματίσει.
Δεν χρειάζεται, πιστεύω, να εξηγήσω ότι αυτό είναι άλλη μια επιλογή ήττας. Το μόνο που μπορώ να επισημάνω, είναι ότι τούτη η ιστορική ευκαιρία κοινωνικής αφύπνισης, δεν έχει την πολυτέλεια να ασχοληθεί με τις πολιτικές αποτυχίες και τα κολλήματα κανενός…
