Γ΄ Σώμα Στρατού: Η σιωπηλή φρουρά της Μεταπολίτευσης

πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”

του Δημητρίου Κόντη

Πώς ο στρατηγός Ιωάννης Ντάβος και οι μετριοπαθείς αξιωματικοί της Βόρειας Ελλάδας απέτρεψαν νέο πραξικόπημα και άνοιξαν τον δρόμο για την επιστροφή στη δημοκρατική νομιμότητα το καλοκαίρι του 1974.

Πενήντα ένα χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση, ένα πρόσωπο-κλειδί παραμένει σχεδόν αθέατο στις επίσημες αφηγήσεις. Ο λόγος για τον αντιστράτηγο Ιωάννη Ντάβο, διοικητή του Γ’ Σώματος Στρατού, που τον Ιούλιο του 1974, στις δραματικές ώρες της πτώσης της Χούντας και της κυπριακής τραγωδίας, λειτούργησε ως αθόρυβος εγγυητής της δημοκρατικής μετάβασης.

Η «σιωπηλή πλειοψηφία» των μετριοπαθών στον ελληνικό στρατό.

Η πτώση της Χούντας τον Ιούλιο του 1974 δεν ήταν αποκλειστικά αποτέλεσμα της κυπριακής τραγωδίας ή των πρωτοβουλιών των «αρχηγών», όπως του ναυάρχου Αραπάκη, όπως συχνά προβάλλεται στο κυρίαρχο αφήγημα.

Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν και οι μετριοπαθείς αξιωματικοί της Βόρειας Ελλάδας, οι οποίοι, αν και δεν αμφισβήτησαν ευθέως τη Χούντα από την αρχή, αποτέλεσαν το κρίσιμο εσωτερικό αντίβαρο απέναντι στους σκληροπυρηνικούς του Ιωαννίδη – τους αποκαλούμενους «Κανταφικούς».

Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, οι τελευταίοι επεδίωκαν βίαιη κατάληψη της εξουσίας, ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ. Η απειλή ενός νέου πραξικοπήματος είχε τότε αξιολογηθεί από τη βρετανική και αμερικανική διπλωματία ως ιδιαίτερα σοβαρή.

Ντάβος-Αβέρωφ

Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1969, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε απευθυνθεί στους μετριοπαθείς με επιστολή προς το καθεστώς που δημοσιεύτηκε διεθνώς, δείχνοντας ότι πόνταρε σε αυτούς για τη μελλοντική αποκατάσταση της συνταγματικής νομιμότητας. Οι Αμερικανοί διπλωμάτες και αναλυτές γνώριζαν την ύπαρξη αυτής της «σιωπηλής πλειοψηφίας» και ανέμεναν, σε κατάλληλη συγκυρία, την ενεργοποίησή της.

Τον Απρίλιο του 1974, ο Αμερικανός πρεσβευτής Χένρι Τάσκα αξιολογούσε ότι το ενδεχόμενο συνάντησης με τον Καραμανλή θα είχε νόημα μόνο όταν η Ουάσιγκτον θα είχε λάβει την απόφαση να ενεργοποιήσει τους μετριοπαθείς αξιωματικούς στην Ελλάδα, ώστε να διευκολυνθεί η πτώση του καθεστώτος:

«Μια τέτοια συνάντηση, αν επρόκειτο να πραγματοποιηθεί, θα έπρεπε να προγραμματιστεί υπό συνθήκες στις οποίες να μπορεί να δώσει ώθηση σε εκείνα τα στοιχεία του στρατού που είναι ικανά και πρόθυμα να ενισχύσουν τη λαϊκή βάση, στο βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η σταθερότητα της ελληνικής συνεισφοράς στην ασφάλεια της Συμμαχίας.» (ATHENS 02461, 25 Απριλίου 1974)

Ο Ντάβος και η σημασία της Θεσσαλονίκης

Το Γ΄ Σώμα Στρατού, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, αποτελούσε όχι απλώς έναν σχηματισμό του ελληνικού στρατού, αλλά έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς ισχύος στην εσωτερική ισορροπία δυνάμεων της χώρας κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά σε αποχαρακτηρισμένο τηλεγράφημα του State Department, η δύναμη ενός στρατιωτικού καθεστώτος θα πρέπει να απορρέει και από τη Θεσσαλονίκη (STATE 085532, 26 Απριλίου 1974). Η φράση αυτή συμπυκνώνει την αντίληψη των Αμερικανών ότι το Γ΄ Σώμα λειτουργούσε ως κρίσιμο αντίβαρο στην ηγεμονία των Αθηνών και ότι η εσωτερική βάση ισχύος και αποδοχής ενός στρατιωτικού καθεστώτος εξαρτιόταν από τη συμπόρευση ή την ανοχή του Βορρά.

Το τηλεγράφημα του State Department σημειώνει με νόημα ότι «ο Ντάβος αρνήθηκε να επιτρέψει στον Ιωαννίδη να απευθυνθεί στους αξιωματικούς του Γ΄ Σώματος», μια στάση που εκλήφθηκε ως σαφής ένδειξη δυσαρέσκειας – αν όχι ως σιωπηρή πράξη αντίστασης. Για τον λόγο αυτό, οι κινήσεις του Ντάβου και οι ισορροπίες στη Βόρεια Ελλάδα τελούσαν υπό στενή παρακολούθηση από το αμερικανικό προξενείο Θεσσαλονίκης. Η εικόνα αυτή καταρρίπτει τη διαδεδομένη αντίληψη περί απόλυτου ελέγχου του Ιωαννίδη στις Ένοπλες Δυνάμεις. Αντιθέτως, το 1974 αποκαλύπτεται ένας στρατός βαθιά διαιρεμένος, με το Γ΄ Σώμα να αναδεικνύεται σε ρυθμιστικό πόλο, ενισχύοντας την εσωτερική σταθερότητα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο. Όπως ανέφερε ο Αμερικανός πρεσβευτής Χένρι Τάσκα, ο Ιωαννίδης είχε αρχικά εξασφαλίσει την ανοχή των μετριοπαθών αξιωματικών, όταν ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο τον Νοέμβριο του 1973, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα επανέφερε τον Καραμανλή όταν ωρίμαζαν οι συνθήκες. Όταν όμως έγινε φανερό πως δεν είχε πρόθεση να τηρήσει αυτή την υπόσχεση, οι μετριοπαθείς – με επίκεντρο τον Ντάβο – άρχισαν να λειτουργούν ως σιωπηλοί αλλά αποφασιστικοί φορείς ανατροπής.

Ο Ντάβος, φιλικός προς τις ΗΠΑ και προσηλωμένος στην εθνική ενότητα, δεν είχε ποτέ ταυτιστεί με τον Ιωαννίδη. Σε συνάντησή του με τον αμερικανό πρόξενο Brennan στη Θεσσαλονίκη, τον Δεκέμβριο του 1973, είχε εξάρει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και εξέφρασε την ελπίδα η Ουάσιγκτον να συνεχίσει να στηρίζει την Ελλάδα σε κρίσιμες στιγμές. Η φιλοδυτική στάση του ενίσχυε τη θέση του έναντι των ακραίων «Ιωαννιδικών».

Η προκήρυξη των 250 αξιωματικών: Σιωπηλό τελεσίγραφο στη Χούντα

Η δημοσίευση της ανώνυμης προκήρυξης των 250 αξιωματικών του Γ΄ Σώματος Στρατού στις 22 Ιουλίου 1974, συνιστά ένα από τα πιο δραματικά αλλά ελάχιστα γνωστά επεισόδια της Μεταπολίτευσης. Το ντοκουμέντο αυτό, που στάλθηκε ανώνυμα και μεταδόθηκε από ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, αποτελεί μια πολιτική πράξη υψηλού ρίσκου, με έντονη συμβολική και αποτρεπτική δύναμη.

Η επιστολή απευθυνόταν ρητά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Φαίδωνα Γκιζίκη και στην ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, καλώντας τους να συγκροτήσουν άμεσα «συμβούλιο εθνικής σωτηρίας» με τη συμμετοχή ανώτατων στρατιωτικών, του πρώην βασιλιά Κωνσταντίνου, των πολιτικών ηγετών των δύο μεγάλων παρατάξεων και –πρωτίστως– του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Ειδική μνεία γίνεται στον αντιστράτηγο Ιωάννη Ντάβο, ως διοικητή του Γ΄ Σώματος, που θα συμμετείχε ισότιμα μαζί με τους αρχηγούς των ενόπλων δυνάμεων του στρατού, του ναυτικού και της αεροπορίας στην κρίσιμη σύσκεψη.

«Ως πρόεδρος του συμβουλίου τούτου θα πρέπει να ορισθεί εξουσιοδοτημένος με όλας τας αρμοδιότητας αρχηγού του κράτους και πρωθυπουργού ο Κων. Καραμανλής»,
έγραφαν οι αξιωματικοί, προσδίδοντας όχι απλώς συμβολικό, αλλά εκτελεστικό ρόλο στον εξόριστο ηγέτη.

Η προκήρυξη δεν ήταν απλώς μια πολιτική παρέμβαση. Ήταν και σαφές τελεσίγραφο προς την εξουσία των Αθηνών: αν επιχειρηθεί λύση στις επικείμενες διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό στη Γενεύη που θα ισοδυναμεί με εθνική υποχώρηση, ή αν οι σκληροπυρηνικοί «Ιωαννιδικοι» επιχειρήσουν νέο πραξικόπημα, τότε οι αξιωματικοί της Βόρειας Ελλάδας «θα κατέλθουν οπλισμένοι εις τας Αθήνας διά να τους ανατρέψουν». Πρόκειται για σαφή απειλή στρατιωτικής δράσης εσωτερικής ανατροπής. Η αποτροπή δεν γίνεται από εξωτερική δύναμη αλλά ενδοστρατιωτικά, από τους νομιμόφρονες αξιωματικούς της Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα, κυκλοφορούν φήμες για «αποστασία» του Γ’ Σώματος. Η Deutsche Welle μεταδίδει πιθανή ανατροπή του καθεστώτος. Ο ίδιος ο Κίσινγκερ επισημαίνει ότι αν επικρατήσει ο Ντάβος, θα είναι θετική εξέλιξη λόγω της μετριοπάθειάς του, αν και οι Βρετανοί ανησυχούν για τη φήμη που τον συνόδευε, ότι θα είχε αντιτουρκική στάση.

Η «μη πραξικοπηματική» πίεση

Ούτε ο Ντάβος ούτε το Γ’ Σώμα Στρατού επιχείρησαν πραξικόπημα. Αντίθετα, χρησιμοποίησαν την απειλή ως στρατηγικό εργαλείο αποτροπής. Η παρουσία μιας ισχυρής στρατιωτικής δύναμης στη Θεσσαλονίκη, με διοικητή έναν μετριοπαθή και ανεξάρτητο αξιωματικό όπως ο Ντάβος, λειτουργούσε αποσταθεροποιητικά για την ηγεσία των Αθηνών. Όπως σημείωσε η υπηρεσία πληροφοριών του αμερικανικού στρατού DIA ήδη από τον Απρίλιο του 1974, το ενδεχόμενο πραξικοπήματος είχε τεθεί υπό εξέταση, ωστόσο ο Ντάβος εμφανιζόταν διστακτικός: πιθανόν φοβόταν τον κίνδυνο ενός νέου εθνικού διχασμού, ειδικά αν η στρατιωτική σύγκρουση έπαιρνε τη μορφή εμφυλίου μεταξύ Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

Η εκτίμηση των Αμερικανών καταγράφεται με χαρακτηριστικό τρόπο στο σχετικό έγγραφο της DIA:

«Ένα πραξικόπημα δια μέσου τελεσιγράφου από το Βόρειο Στρατηγείο [δηλ. το Γ΄ Σώμα] πιθανότατα θα έριχνε το καθεστώς. Οποιαδήποτε απόπειρα πραξικοπήματος στην Αθήνα, το προπύργιο του Ιωαννίδη, θα μπορούσε να προκαλέσει αιματηρή σύγκρουση μεταξύ των υποστηρικτών του και των πιο μετριοπαθών στοιχείων των Ενόπλων Δυνάμεων».

Αν και οι μετριοπαθείς αξιωματικοί της Βόρειας Ελλάδας δεν πέρασαν ποτέ σε ανοιχτή σύγκρουση, κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα κρίσιμο εσωτερικό ανάχωμα απέναντι στους σκληροπυρηνικούς του Ιωαννίδη. Το αποτέλεσμα αυτής της σιωπηρής αλλά καθοριστικής στάσης ήταν να διαμορφωθεί το απαραίτητο περιθώριο πολιτικού ελιγμού για τους στρατιωτικούς αρχηγούς στην Αθήνα, ώστε να προσεγγίσουν τον Πρόεδρο Γκιζίκη και να προχωρήσουν στη σύσκεψη της 23ης Ιουλίου 1974. Η σύσκεψη αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη μεταπολίτευση και την επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην εξουσία.

Ο Ντάβος στα παρασκήνια της Μεταπολίτευσης

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ, μιλώντας στον Τάσκα, ανέφερε ρητά ότι η πρωτοβουλία για τον σχηματισμό πολιτικής κυβέρνησης ανήκε στον Πρόεδρο Γκιζίκη, με τη στήριξη τεσσάρων κρίσιμων στρατιωτικών: του Μπονάνου, του Αραπάκη, του Παπανικολάου και του Ντάβου. Ο αντιστράτηγος Ιωάννης Ντάβος παρουσιάζεται στα αμερικανικά έγγραφα ως πυλώνας σταθερότητας και καταλύτης της πολιτικής μετάβασης. Η CIA, σε εμπιστευτικό σημείωμα της 19ης Αυγούστου 1974, εκτιμούσε ότι ο Ντάβος διαδραμάτισε «καθοριστικό ρόλο» στην αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Παρότι δεν προκρίθηκε ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων –όχι λόγω ανεπάρκειας, αλλά επειδή η γνωστή εχθρότητά του προς το καθεστώς Ιωαννίδη θα μπορούσε να πυροδοτήσει ενδοστρατιωτική ρήξη–, τοποθετήθηκε τελικά ως αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη που του έδειχναν οι μετριοπαθείς κύκλοι και οι σύμμαχοι.

Επίλογος

Παρά τον κομβικό ρόλο που διαδραμάτισε στην κρίσιμη μετάβαση του Ιουλίου 1974, ο αντιστράτηγος Ιωάννης Ντάβος παραμένει υποφωτισμένος στην ελληνική ιστοριογραφία της Μεταπολίτευσης. Ενώ οι περισσότερες αφηγήσεις επικεντρώνονται στον ρόλο της Αθήνας και των ανώτατων αρχηγών, ο σταθεροποιητικός ρόλος της Θεσσαλονίκης και η συμβολή του Γ΄ Σώματος Στρατού παραμένουν περιφερειακά αναφερόμενες, συχνά με τρόπο ελλειπτικό ή δευτερεύοντα. Η περίπτωση του Ντάβου αποκαλύπτει πως για να κατανοηθεί πλήρως η πορεία προς τη Μεταπολίτευση, απαιτείται μια προσέγγιση που υπερβαίνει το αθηνοκεντρικό πλαίσιο και αναδεικνύει τον ρόλο της συμπρωτεύουσας και των αφανών στρατιωτικών που καθόρισαν την πορεία της Ιστορίας χωρίς να πρωταγωνιστήσουν στα επίσημα αφηγήματα.

*Ο Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης είναι υποψήφιος διδάκτορας διπλωματικής ιστορίας της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. Το παρόν κείμενο βασίζεται σε ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο 44ο Πανελλήνιο Ιστορικό Συνέδριο, Θεσσαλονίκη, 30 Μαΐου 2025, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ιστορικής Εταιρείας.

spot_img

11 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Παρουσιάστηκε το κείμενο δημοσίως σε Ιστορικό Συνέδριο στις 30 Μαϊου 2025 ,αλλά κανένα ΜΜΕ ή ιστότοπος δεν το δημοσίευσε την επομένη . Και ήταν και γεγονός και είναι σπουδαίο ιστορικώς .
    Μόνο που μαζί με τον στρατηγό Ιωάννη Ντάβο σπουδαίο ρόλο ”έπαιξε” τότε και ο στρατηγός Αγαμέμνων Γκράτσιος , για τον οποίον ας ερευνήσει ο φέρελπις ιστορικός ερευνητής κ. Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης τα της συμμετοχής-συμβολής του.

  2. Και έτσι το πρωί της 24ης Ιουλίου 1974 ορκίστηκε πρωθυπουργός με το ΠΔ 517/1974(ΦΕΚ 210), βάσει “του άρθρου 43 του εν ισχύι Συντάγματος της Ελλάδος” ενώπιον του Γκιζίκη, ο Κων/νος Καραμανλής.

    Ο οποίος εν συνεχεία και βαθμηδόν συγκρότησε την αποκαλούμενη “κυβέρνηση εθνικής ενότητος”, η οποία ήταν κυβέρνηση της ΕΡΕ, της Ενώσεως Κέντρου (του Μαύρου) και ανεξαρτήτων Καραμανλικών (που προσχώρησαν αργότερα στην ΝΔ).

    Αυτή η κυβέρνηση στις 25/07/1974 προέβη στην “Διακήρυξη της Γενεύης”.

    Και την επομένη αποστράτευσε την χώρα, χωρίς να καταργήσει το Προεδρικό Διάταγμα 506/74 «Περί Γενικής Επιστρατεύσεως», το οποίο είχε τεθεί σε ισχύ στις 20 Ιουλίου 1974, αμέσως μετά την εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο. (Tο κατάργησε η κυβέρνηση Σημίτη τον Μάιο του …. 2002).

    Ρωτάω τώρα εγώ :

    Όλοι αυτοί οι στρατιωτικοί (Γκιζίκης, Μπονάνος, Αραπάκης, Παπανικολάου και Ντάβος) που (κατά τον Αβέρωφ) είχαν την πρωτοβουλία για τον σχηματισμό πολιτικής κυβέρνησης:

    1. Γιατί δεν ανέλαβαν καμία πρωτοβουλία να εμποδίσουν τον Ιωαννίδη να κάμει το πραξικόπημα στην Κύπρο;

    2. Γιατί απεδέχθησαν την ανακωχή (του Σίσκο) της 22ας Ιουλίου 1974;

    2. Γιατί δεν ανέλαβαν καμία πρωτοβουλία, έτσι ώστε να εμποδίσουν την κυβέρνηση Καραμανλή-Μαύρου να προβεί στην διακήρυξη της Γενεύης;

    3. Γιατί δεν ανέλαβαν καμία πρωτοβουλία, έτσι ώστε να εμποδίσουν την κυβέρνηση Καραμανλή-Μαύρου να αποστρατεύσει την χώρα;

    Επίσης:
    Οι 250 αξιωματικοί που απηύθυναν το σιωπηλό τελεσίγραφο στη Χούντα ότι : αν επιχειρηθεί λύση στις επικείμενες διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό στη Γενεύη που θα ισοδυναμεί με εθνική υποχώρηση, ή αν οι σκληροπυρηνικοί «Ιωαννιδικοί» επιχειρήσουν νέο πραξικόπημα, τότε οι αξιωματικοί της Βόρειας Ελλάδας «θα κατέλθουν οπλισμένοι εις τας Αθήνας διά να τους ανατρέψουν» γιατί απεδέχθησαν την διακήρυξη της Γενεύης και την από της επομένης αρξαμένη αποστράτευση της χώρας;

    (Χρειάζεται να εξηγήσω τι σήμαινε η αποστράτευση της 26ης Ιουλίου 1974, δεδομένου ότι οι Τούρκοι είχαν παραβιάσει ήδη την ανακωχή, επέκτειναν στην συνέχεια την κατοχή τους στο 12% του εδάφους της Κύπρου και ο Αττίλας 2 προετοιμαζόταν από την εκεχειρία μέχρι και της 14ης Αυγούστου 1974 οπότε εκδηλώθηκε;)

    • ΔΙΟΡΘΩΣΗ
      3. Γιατί δεν ανέλαβαν καμία πρωτοβουλία, έτσι ώστε να εμποδίσουν την κυβέρνηση Καραμανλή-Μαύρου να προβεί στην διακήρυξη της Γενεύης;

      4. Γιατί δεν ανέλαβαν καμία πρωτοβουλία, έτσι ώστε να εμποδίσουν την κυβέρνηση Καραμανλή-Μαύρου να αποστρατεύσει την χώρα;

      • Επειδή έζησα τα γεγονότα και τα παρακολουθούσα νυχθημερόν-δεν γνωρίζω αν και εσείς τα ζήσατε-και επειδή πρώτη φορά άκουσα-διάβασα για την λεγομένη ”Διακήρυξη της Γενεύης”, ανέτρεξα στον τυφλοσούρτη το google και την διάβασα στην μεταξύ των Ελληνοκυπρίων -της κυρίας Φ. Αργυρού και του κυρίου Γ. Κολοκασίδου-δημοσίας αλληλογραφίας -προς άρσιν η παρεξηγήσεώς τους -, στην οποίαν αλληλογραφία αναφέρεται αυτή η – από την κυρία Αργυρού -επονομασθείσα Διακήρυξη της Γενεύης , που είχε υπογραφεί στη Γενεύη από τους εκπροσώπους των βάσει του Κυπριακού Συντάγματος του 1960 τριών Εγγυητριών Δυνάμεων για τις πολιτικές εξελίξεις μετά την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974 , η οποία όμως Συμφωνία δεν επηρέασε δυσμενέστερα της εξελίξεις στην Κύπρο .Μήπως είστε ελληνοκύπριος κύριε Ρωμιέ;;;
        Πρέπει να πεισθούμε οι πατριώτες φιλίστορες ότι, και το καλοκαίρι του 1964 και το 1967 και το 1974 η Ελλάς ως κράτος δεν είχε σχεδιάσει καν απόβαση για σωτηρία της Κύπρου ,γιατί αυτό θα είχε τον βέβαιο Ελληνοτουρκικό πόλεμο από τις Καστανιές του Έβρου ως την Αμμόχωστο-με σοβαρότατες συνέπειες για το Πατριαρχείο και τον ελληνισμό της Πόλης-, ως συνέπεια και της συμβατικής υποχρεώσεως της Τουρκίας να επέμβει στην Κύπρο -που για να μη ξεχνάμε ”χωρίσθηκε στα δύο από τα ”μαύρα Χριστούγεννα του 1963 ,με Πράσινη Γραμμή ,που χαράχθηκε στις 30.12.1963 .
        ΤΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΟΣΟΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΟΥΝ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ 3ΕΤΙΑ 1960 -1963;;;.
        Ε..τέτοιον πόλεμο μετά την Μικρασιατική καταστροφή καμιά ελληνική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία δεν θα τον αποφασίσει πρώτη για να μη κινδυνεύσουμε να έχουμε νέο 1453, έστω και στην Θράκη μου .
        Θα αποφασίσει όμως ΟΛΟΙ ΟΙ ΕΛΛΛΗΝΕΣ -γιατί δεν θα έχουμε άλλη επιλογή -αν μας επιτεθεί η Τουρκία , η οποία γιαυτό και από το 1922 μας φοβερίζει με τα λόγια και δεν επιτίθεται στην ελλαδική επικράτεια.
        Την ”πατήσαμε” με τον Ιωαννίδη στην Κύπρο το 1974 και με τον Σημίτη στα Ίμια το 1996 ,αλλά από τότε ”φοβάται ο Γιάννης το0 θεριό και το θεριό τον Γιάννη” .
        Υ.Γ Η Τουρκία ΜΑΛΙΣΤΑ φοβάται περισσότερο γιατί ενδέχεται να επωφεληθούν και άλλοι ”φίλοι” της από ένα ελληνοτουρκικό πόλεμο .

        • Ολόκληρο το κείμενο της διακηρύξεως της Γενεύης μπορείτε να το βρείτε στο Αρχείο Κωνσταντίνου Καραμανλή, Γεγονότα και Κείμενα, Όγδοος τόμος σελ. 44.

          Και βέβαια η διάσκεψη (α΄φάση) ξεκίνησε την 25η Ιουλίου 1974, ενώ επί του εδάφους συνεχιζόταν η προέλαση του Αττίλα κατά παράβαση της ανακωχής (του Σίσκο) και κατέληξε στην διακήρυξη της 30ης Ιουλίου 1974.
          Εσκεμμένως έγραψα λανθασμένη ημερομηνία (26/07/1974) για να διαπιστώσω αν αυτοί που όταν διαβάζουν αυτά που σχολιάζω λιποθυμούν και μετά βίας συγκρατούν την αναγούλα τους, θα έσπευδαν να με … καταχεριάσουν.
          Αλλά… άκρα του τάφου σιωπή.

          Με την διακήρυξη αυτή η κυβέρνηση Καραμανλή-Μαύρου απεδέχθη:

          α. τα στρατεύματα κατοχής (παράγραφος 4)

          β. Την υποχώρηση της ΕΦ από τους τουρκοκυπριακούς θύλακες (παράγραφος 3β)

          γ. Την γραμμή της διχοτομήσεως (παράγραφος 3, παράγραφος 3α)

          δ. «…την ύπαρξιν εν Κύπρω, εν τη πράξει δύο αυτόνομων διοικήσεων, της ελληνικής κοινότητος και της τουρκικής κοινότητος»(τμήμα παραγράφου 4) .

          Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος από το Λονδίνο σε δήλωση του σχολίασε:
          “Εις το κυριώτερον αυτής τμήμα, που είναι εκείνο που αφορά την αποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων εκ Κύπρου, η συμφωνία είναι πολύ αόριστος.” Κώστας Βενιζέλος “Οι εγγυήτριες αναγνώρισαν τετελεσμένα από το 1974”. Φιλελεύθερος Κύπρου 23 Αυγούστου 2020

          Το ότι για πρώτη φορά ακούτε για την διακήρυξη της Γενεύης (30.07.1974) δεν αποτελεί δικό σας σφάλμα, ούτε δική σας παράληψη.

          Αν αρχίσετε να προβληματίζεστε για ποιους λόγους αγνοούσατε (ακουσίως) μέχρι σήμερα το σημαντικό αυτό έγγραφο, παρότι ζήσατε τα γεγονότα, θα θεωρήσω πως πέτυχα κάτι με το σχόλιό μου.

          • Χαίρομαι (και σας ευχαριστώ που με ακούσατε) γιατί μιλούμε και γράφουμε κατανοητά-δεν μου απαντήσατε αν είστε Ελληνοκύπριος-αλλά σας σημείωσα και είναι γεγονός ότι η ”Διακήρυξη ” αυτή δεν επηρέασε δυσμενώς επί του πεδίου μέχρι της 14 Αυγούστου 1974 την δύσκολη κατάσταση στην Κύπρο , η δε διαχωριστική γραμμή-το αποσιωπάτε- είχε επιβληθεί και λειτουργούσε με τους Κυανόκρανους από την 4 Μαρτίου 1964 .
            Η Κύπρος -πιστεύω (και με γεγονότα επιβεβαιώνεται )- ότι μόνη της ”έβγαλε τα μάτια της” με δύο επιστολές του Μακαρίου.
            Μία με τα 13 Σημεία για το Σύνταγμα το 1963 (μετά την αναχώρηση του Καραμανλή από την Ελλάδα , με κυβέρνηση μειοψηφίας του Γ. Παπανδρέου ) , με την οποίαν απελευθέρωσε το τουρκικό ”χουντίνι” από το 1964-1974 και μία στις αρχές Ιουλίου του 1974 προς τον Πρόεδρο της Ελλάδος στρατηγό Γκιζίκη με ανεπίκαιρες και ”προσβλητικές ”απαιτήσεις .
            ΔΕΝ ΕΣΒΗΝΕ ,φίλε, Η ΦΩΤΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΨΕ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ”ΕΚΔΙΚΗΤΙΚΉ” ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΥΟ ΙΩΑΝΝΙΔΗ (και όταν μαλώνουν δυο ,φταίνε και οι δυο) .
            Ο Καραμανλής είναι στην περίπτωση αυτή οι ”χατζηπετρής” (φταίμε και μείς ,φταίτε και σείς ,φταίει και ο χατζηπετρής , μας τραγούδησε ο αλησμόνητος Κηλαηδόνης) .
            Υ.Γ Είδα στο κανάλι της Βουλής στις 20 Ιουλίου 2025 την συνέντευξη του Μακαρίου στην Μελίνα Μερκούρη στην οποίαν παραδέχθηκε ότι από τα αποτελέσματα των ενεργειών του βιάστηκε σε δύο περιπτώσεις (χωρίς να αναφέρει τις επιστολές).
            Δεν σας καταμετρώ στις δύο κατηγορίες των βαθιά αντιΚαραμανλικών Ελλήνων (στρατιωτικοί της εποχής που κατανικήθηκαν στην Κύπρο το 1974 και ΑνδρεοΠασόκοι , που ήθελαν τότε να στρέψουν τους στρατιωτικούς εκείνους εναντίον του δεξιού Καραμανλή για να τους προσεταιριστούν και τα κατάφεραν μέχρι τα Ίμια). ΝΑ ΤΑ ΛΕΜΕ, χαίρετε.

  3. Δεν αναφέρομαι στην πράσινη γραμμή, που χώριζε από το 1964 την Λευκωσία, αλλά σε (κατά παράγραφο 3α):
    “Μιά ζώνη ασφαλείας, αι διαστάσεις της οποίας θα καθοριστούν από ….., θα έδει να χαραχθή εις το όριον των περιοχών των κατεχομένων υπό των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων κατά τον χρόνον όστις ορίζεται εις την ανωτέρω παράγραφον 2.”
    Παράγραφος 2
    “Οι τρεις υπουργοί Εξωτερικών εδήλωσαν, ότι ……. αι περιοχαί της Δημοκρατίας της Κύπρου, αι ελεγχόμενοι υπό των αντιμαχομένων δυνάμεων την 30ην Ιουλίου 1974 και την 22αν ώραν της Γενεύης, δεν θα επεκταθούν.”
    Πολλά θα ξεκαθαρίσετε αν αποκτήσετε το αρχείο Καραμανλή.
    Αν δεν κατορθώσετε να το αποκτήσετε ολόκληρο τουλάχιστον προσπαθήστε να βρείτε τον 8ο τόμο της έκδοσης της Καθημερινής του 2005.
    Τώρα το τι έγινε στην Κύπρο δεν μπορεί να εκτεθεί σε μια απάντηση σε ένα σχόλιο.
    Ευχαριστώ και εγώ για την προσοχή σας

    • Παρουσιάζετε τον Καραμανλή σε ένα άνθρωπο , που έχει όλα τα βιβλία του Καραμανλή ,αλλά ”δεν κολλάει” για να του επιτεθεί -όπως εσείς- σε δύο γραμμές στις οποίες ούτε το όνομά του αναφέρεται .
      Κρατήστε τα προσωπικά σας δεδομένα ,αν είστε Ελληνοκύπριος ή ”φιλοκαρανλικός” στρατιωτικός της εποχής του Κυπριακού , ή πρασινοφρουρός του Ανδρέα , ο οποίος το 1985 εξαπάτησε και ”έδιωξε τον Πατριάρχη της Δεξιάς ” μοναδικό Καραμανλή ,προς τον οποίον για την 24η Ιουλίου 1974 όλοι οι Έλληνες έπρεπε να τον ευγνωμονούν .
      Υ.Γ Στην Κύπρο εκ του αποτελέσματος -για τα οποία κρίνονται οι πολιτικοί- γνωρίζουμε πολύ καλά τι έγινε , ιδιαίτερα όσοι ζήσαμε -όπως εγώ-όλα τα γεγονότα από τα ”μαύρα Χριστούγεννα ” του 1963 ,καληνύχτα.

        • Ισχύει -το ρητό -και για εσάς , που ασχολείστε με τα ανύπαρκτα ή επουσιώδη του ΟΓΚΟΛΙΘΟΥ Καραμανλή, ο οποίος επί 40 χρόνια δεν έβλαψε την Ελλάδα , ο δε άλλος Καραμανλής το 2008 στο Βουκουρέστι μας έκανε υπερήφανους.
          Ακολουθείτε μια ”παράδοση” μισού αιώνος από ”φιλοκαραμανλικούς” Έλληνες των τριών κατηγοριών , που σας ανέφερα .
          Διαβάστε τα ηχογραφημένα και τα βιβλία του μακαρίτη Ψυχάρη και του κ. Παπαχελά.
          Υ.Γ Έγραψα- όσα έγραψα- για τους άλλους αναγνώστες και για τον λεγόμενο ιστορικό του μέλλοντος , ο οποίος από το διαδίκτυο θα αναζητεί στοιχεία για την ιστορία ή την μυθιστορία του.
          ΤΟ ΙΔΙΟ ΕΚΑΝΕ ΚΑΙ Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ Κ. ΚΟΝΤΗΣ, που μας έδωσε την αφορμή για πολιτισμένο διάλογο. (τίτλοι τέλους από εμένα ).

          • Επειδή ,φίλε κύριε Ρωμιέ και άλλοι συνΑνιχνευτές ,αναφέρθηκα στον ιστορικό του μέλλοντος , -που θα διαβάσει το άρθρο και τα σχόλια μας -”ΣΠΑΩ ΤΗΝ ΣΙΩΠΗ ΜΟΥ ” με τη ν παράθεση της πρώτης παραγράφου του Υπομνήματος του Κωνσταντίνου Καραμανλή προς τον Πρόεδρο της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου , βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Χρήστο Μπασαγιάννη (που το έχω ).
            ” Κύριο
            Χρήσατο Μπασαγιάννη
            Πρόεδρο της Εξεταστικής Επιτροπής
            για τον ”Φάκελλο της Κύπρου”
            Βουλή των Ελλήνων
            Αθήνα 30 Μαϊου 1987
            Κύριε Πρόεδρε
            Έλαβα την από 8 Μαϊου επιστολή σας και εξετίμησα το γεγονός ότι η Επιτροπή σας θεώρησε χρήσιμο να έχει τις απόψεις μου για τα γεγονότα που οδήγησαν στην τραγωδία της Κύπρου το καλοκαίρι του 1974”
            Υ.Γ Αφού έχετε το αρχείο του Καραμανλή , κύριε Ρωμιέ ,θα το έχετε και θα το διαβάσατε ολόκληρο ,αλλά ούτε καν αναφερθήκατε σαυτό ,ίσως γιατί θα ακύρωνε πολλές και πολλών-μεταξύ των οποίων και του συγγραφέως του βιβλίου ”το Μελάνωμα της Κύπρου” κ. Φούσκα -ιδεοληψίες .
            Άλλος το είπε -για τα Σκόπια το 2009- αλλά το επαναλαμβάνω ”η Ιστορία δεν διαγράφεται ,δεν παραγράφεται και δεν ξαναγράφεται”.
            Καλή συνέχεια και δροσιά-λόγω καύσωνος-σε όλους .

Comments are closed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,767ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
48,300ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής

Τελευταία Άρθρα