Η υπόθεση της οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας εξελίσσεται σε ένα ακόμη κεφάλαιο πολιτικής αφέλειας — αν όχι συνειδητής υποχώρησης — εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης. Εδώ και χρόνια, η Αθήνα επιμένει να στηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, με αντάλλαγμα την προσδοκία μίας έντιμης διευθέτησης των θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, η πραγματικότητα την διαψεύδει ξανά και ξανά.

Τι κι αν έχουν περάσει σχεδόν 5 χρόνια από την συμφωνία των δύο χωρών για υπογραφή συνυποσχετικού για την προσφυγή στη Χάγη με σκοπό την οριοθέτηση της ΑΟΖ, τι κι αν ο Αλβανός Πρωθυπουργός Έντι Ράμα και ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας έκαναν λόγο για ειλημμένη απόφαση μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, έκτοτε δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εξέλιξη στην υπόθεση. Η συμφωνία αυτή έχει παρουσιαστεί επανειλημμένα ως «κλεισμένη υπόθεση» από Έλληνες αξιωματούχους ενώ στην πραγματικότητα παραμένει παγωμένη εξαιτίας της αλβανικής πλευράς. Η κυβέρνηση Ράμα αποφεύγει συστηματικά να προχωρήσει στη διαδικασία, καθυστερώντας ή και παγώνοντας τις απαραίτητες ενέργειες, παίζοντας με τον χρόνο και την ελληνική ανοχή.

Περίπου ενάμιση χρόνο μετά την συμφωνία, και συγκεκριμένα στις 24 Μαίου 2022, ο Νίκος Δένδιας παραχώρησε συνέντευξη στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ με αφορμή πρόσφατη επίσκεψή που είχε πραγματοποιήσει στα Τίρανα. Μεταξύ άλλων, ο τότε ΥΠΕΞ, όπως μπορείτε να ακούσετε στο 15ο λεπτό της συνέντευξης, σημείωσε χαρακτηριστικά:

«Συμφώνησε μαζί μας (ο Ράμα) να πάμε στη Χάγη υπό κανόνες Διεθνούς Δικαίου. Αυτό δεν έχει γίνει ακόμη διότι ο Πρόεδρος δεν δίνει τη σχετική εξουσιοδότηση στον Πρωθυπουργό. Ο Πρόεδρος, προφανώς θα εκλεγεί άλλος Πρόεδρος στην Αλβανία τους επόμενους δυο-τρεις μήνες. Άρα όλα αυτά είναι μετά υλοποιήσιμα.»

Με απλά λόγια ο Υπουργός Εξωτερικών της χώρας μας, μας παρουσίασε ως επίσημη θέση της ελληνικής διπλωματίας πως το αγκάθι στην υπόθεση, ήταν ο κακός ΠτΔ Ιλίρ Μέτα που δεν υπέγραφε την σχετική απόφαση, ενώ ο καλός Έντι Ράμα ήθελε η υπόθεση να προχωρήσει. Μάλιστα η συγκεκριμένη δήλωση είχε προκαλέσει την άμεση απάντηση του Μέτα ο οποίος είχε δηλώσει: «Δεν μου ζητήθηκε εξουσιοδότηση για την από κοινού προσφυγή στην Χάγη, ούτε μου κοινοποιήθηκε κάποια συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών».

Έκτοτε, πολλά τρίμηνα παρήλθαν και ανέλαβε και νέος ΠτΔ απόλυτα ελεγχόμενος από τον Ράμα και παρόλα αυτά η υπόθεση συνεχίζει να είναι στα αζήτητα και μη υλοποιήσιμη διαψεύδοντας τα όσα υποστήριζε ο Δένδιας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Αλβανία υπονομεύει συμφωνίες με την Ελλάδα. Το 2009, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, είχε υπογραφεί συμφωνία για την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών — μία συμφωνία που χαρακτηρίστηκε τότε ως ιστορική και προϊόν αμοιβαίας κατανόησης. Ωστόσο, με πρωτοβουλία του ίδιου του Ράμα, η συμφωνία ακυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας με νομικά προσχήματα και πολιτικά κίνητρα, υπό την επιρροή και πίεση της Άγκυρας.

Παρά ταύτα, η Ελλάδα συνεχίζει να παρέχει πολύτιμη στήριξη στην ευρωπαϊκή ενταξιακή πορεία της Αλβανίας, χωρίς καν να θέτει ως προϋπόθεση τον σεβασμό αυτών των συμφωνιών ή τη στοιχειώδη πρόοδο σε διμερή ζητήματα. Αντί να προτάξει τα εθνικά της συμφέροντα, η Αθήνα εμφανίζεται ως «πρόθυμος χορηγός» ευρωπαϊκής νομιμοποίησης για μία γειτονική χώρα που την περιφρονεί συστηματικά.