του Αντώνη Σαμαρά, πρώην Πρωθυπουργού

Αυτή δεν είναι πια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Είναι κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη.

Οι εξελίξεις στο διεθνές στερέωμα είναι ραγδαίες. Και ανησυχητικές. Το διεθνές σύστημα μεταβάλλεται, με δύο βασικά χαρακτηριστικά να το προσδιορίζουν. Πρώτον, οδηγούμαστε σε μία εάν όχι de jure, τουλάχιστον σε μία de facto αλλαγή συνόρων. Δεύτερον, το αναδυόμενο διεθνές σύστημα θα είναι ένα υβρίδιο διπολισμού (ΗΠΑ – Κίνα) με χαρακτηριστικά τριπολισμού (Ρωσία). Παράλληλα, σημαντικοί περιφερειακοί και τοπικοί γεωπολιτικοί παίκτες (π.χ. Ινδία, Πακιστάν, Ινδονησία, Βραζιλία, Ιράν, Τουρκία, Ισραήλ) κινούνται με όλο και μεγαλύτερους βαθμούς «ελευθερίας» από ό,τι στο παρελθόν.

Τέτοιοι συνδυασμοί δημιουργούν ένα ασταθές, ακραία ανταγωνιστικό περιβάλλον με τεράστιες ευκαιρίες αλλά και μεγάλους κινδύνους.

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο της ιστορίας όπου οι αναθεωρητικές δυνάμεις, μικρές και μεγάλες, βλέποντας «παράθυρα ευκαιρίας» προσπαθούν να υλοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους.

Ποια είναι η θέση της πατρίδας μας μέσα σε αυτή τη γεωπολιτική «τέλεια καταιγίδα»; Ποιο είναι το δόγμα της εξωτερικής πολιτικής σήμερα; Τι ζητάει η Ελλάδα σε έναν κόσμο που αλλάζει;

Η Ελλάδα βρίσκεται στο περιθώριο. Παντελώς απούσα. Ο Ελληνισμός είναι υπό πίεση. Σε όλα τα μέτωπα. Υποχωρούμε ή λείπουμε από παντού. Σαν να έχουμε εγκαταλείψει την εθνική μας εξωτερική πολιτική, τα εθνικά μας θέματα. Παρότι μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τις συγκυρίες, δεν το κάνουμε. Αντιθέτως!

Μόλις προ ημερών ο πρωθυπουργός επισκέφθηκε τη Γερμανία. Τον νεοεκλεγέντα, αλλά βαθιά τραυματισμένο πολιτικά στην ίδια του την πατρίδα, καγκελάριο Μερτς. Ο Μερτς, παρότι η ίδια η Γερμανία έχει κατηγορήσει την Τουρκία για πλείστα όσα, εξέφρασε με «πολιτικό κυνισμό» δημοσίως τη βούλησή του για αμυντική συνεργασία ΕΕ – Τουρκίας. Στην οποία Τουρκία η Γερμανία παρέχει, βεβαίως με το «αζημίωτο», εξοπλισμούς. Με άλλα λόγια, η Γερμανία, ως κατεξοχήν μέλος της ΕΕ, πρεσβεύει τη συνεργασία της Ευρώπης με μια χώρα η οποία όχι μόνο είναι εκτός Ευρώπης, αλλά είναι κι αντίθετη με την ευρωπαϊκή πολιτική σε σειρά ζητημάτων! Οπως το Ουκρανικό…

Και πάνω απ’ όλα ζητάει συνεργασία με την Τουρκία που κατέχει παράνομα το 40% του εδάφους μιας άλλης ευρωπαϊκής χώρας, της Κύπρου! Και η οποία, ενάντια σε κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, απειλεί με πόλεμο ακόμα μία άλλη χώρα, την Ελλάδα, στην περίπτωση άσκησης του νόμιμου δικαιώματός μας, της επέκτασης δηλαδή των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ.!

Αντί λοιπόν η Ελλάδα να αδράξει την ευκαιρία και να απαντήσει δημοσίως στη Γερμανία ότι αυτά αντίκεινται σε κάθε έννοια αρχών, ηθικής αλλά και πολιτικής λογικής, ο Ελληνας πρωθυπουργός ήταν συγκαταβατικός, ζητώντας απλώς… να τεθούν κάποιοι νέοι κανόνες!

Αλλά δεν φτάνει μόνον αυτό. Οταν ο καγκελάριος Μερτς, και πάλι δημοσίως, ζήτησε να δεχθεί η Ελλάδα την επανεισδοχή χιλιάδων παράνομων μεταναστών από τη Γερμανία, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την «κατανόησή του» στο γερμανικό πρόβλημα! «Ο,τι πείτε»…

Ο πρωθυπουργός μετέβη και στην Ιταλία. Η Ιταλία προ ολίγων εβδομάδων υπέγραψε κι εκείνη αμυντικές συμφωνίες με την Τουρκία. Κι αντί η Ελλάδα να εκφράσει δυναμικά τις αντιρρήσεις και τους ενδοιασμούς της, σιώπησε. Παρότι η Ιταλία ήταν σε δυσχερή θέση, μετά την εμπλοκή της ιταλικής Hellenic Train στην τραγωδία των Τεμπών. Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα της συνάντησης; Νέες εμπορικές συμφωνίες για τα τρένα, με την ίδια εταιρεία, για την οποία ο ίδιος ο πρωθυπουργός σε δηλώσεις του έλεγε ότι θα ερευνηθούν οι όποιες ευθύνες της…! «Ο,τι πείτε» και στην Ιταλία…

Στη γειτονιά μας, τα ίδια και χειρότερα. Ο Σκοπιανός πρωθυπουργός δηλώνει σε όλα τα διεθνή φόρα ότι το «Μακεδονικό» δεν έχει λυθεί κι ότι θα τεθεί εξαρχής ώστε να δικαιωθούν τα Σκόπια ιστορικά. Υπονοεί βεβαίως τη «δικαίωση» του αλυτρωτισμού των Σκοπίων. Κι εμείς τι κάνουμε; Παρακολουθούμε άλαλοι! «Ο,τι πείτε» κι εδώ…

Ο Αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα, ο οποίος φυλάκισε παρανόμως τον Μπελέρη, διώκει την ελληνική μειονότητα. Και δηλώνει τις ανιστόρητες θέσεις του για τους Τσάμηδες κάνοντας απερίσπαστος την προεκλογική του εκστρατεία στην Ελλάδα. Κι όχι μόνο δεν τον «ενόχλησε» κανείς, αλλά πρωτοστατεί κιόλας η ελληνική κυβέρνηση στην είσοδο της Αλβανίας στην ΕΕ. «Ο,τι πείτε» και πάλι…

Η ενεργειακή συμφωνία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ εγκαταλείφθηκε, «προσωρινά». Και φθάσαμε στον εξευτελισμό να υπογράφεται συμφωνία μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, δίχως καν λέξη για την πατρίδα μας! Εμείς είμαστε απόντες, για να μη διαταράξουμε τα «Ηρεμα Νερά» και τη «Φιλία» μας, που πρόσφατα υπογράψαμε με την Τουρκία… Το είδαμε και στην Κάσο!

Ο Ταγίπ Ερντογάν επισκέφθηκε την κατεχόμενη Κύπρο για να εγκαινιάσει το «προεδρικό» του ψευδοκράτους και δήλωσε ανερυθρίαστα πως η Τουρκία δεν θα φύγει ποτέ από την Κύπρο. Κι η Ελλάδα; Η μητέρα – πατρίδα κι εγγυήτρια δύναμη πώς απάντησε στην πρόκληση; Απλώς, δεν απάντησε! Γιατί δεν διανοούμαι ότι ένα ανυπόγραφο σχόλιο «διπλωματικών κύκλων» του ΥΠΕΞ μπορεί να θεωρείται απάντηση σοβαρής χώρας…

Απόντες από το Αιγαίο, απόντες από την Ανατολική Μεσόγειο. Ούτε καν τον χάρτη για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό – που αφορά μόνον την ΕΕ – δεν τολμήσαμε να καταθέσουμε πλήρη, κάτι το οποίο εκμεταλλεύεται η Αγκυρα καταλλήλως.

Απόντες όμως και από τις εξελίξεις στη Συρία, αντί να έχουμε «κατασκηνώσει» στο Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Κι έτσι δίνουμε το περιθώριο στις ΗΠΑ να αναγνωρίζουν την Τουρκία ως μέρος της λύσεως στη Μ. Ανατολή…

Απόντες και στο Κυπριακό. Καμία πρωτοβουλία δεν υπάρχει, καμία επαναχάραξη εξωτερικής πολιτικής, τίποτε απολύτως. «Ο,τι πείτε» παντού και με όλους…

Προφανώς, αυτή δεν είναι σοβαρή εξωτερική πολιτική. Και δείχνει μια μη σοβαρή χώρα. Που κανείς δεν την παίρνει στα σοβαρά.

Φαίνεται άλλωστε.

Γιατί μεταξύ όλων των άλλων πετύχαμε και το ακατόρθωτο: να μη μιλάμε με τη Ρωσία αλλά ούτε και με τη νέα διοίκηση των ΗΠΑ…!

Παρ’ όλα αυτά, εμείς δεν «ανησυχούμε». Και δεν ασχολούμαστε. Μόνον «επικοινωνία».

Αλλά το πρόβλημα είναι ότι και κανείς δεν ασχολείται μαζί μας! Δεν μας προσκαλούν ούτε καν σε συζητήσεις για θέματα που άπτονται της περιοχής και των συμφερόντων μας. Παρά το γεγονός πως η Ελλάδα είναι γεωπολιτικά μία σημαντικότατη περιοχή στο κέντρο των παγκόσμιων εξελίξεων. Η αντίφαση αυτή δεν απασχολεί κανέναν «αρμόδιο»;

Είμαστε οι «Απόντες». Εκτός… από τις παρουσίες στην Τουρκία της ηγεσίας του ΥΠΕΞ. Ο ένας, ο υπουργός τού «ας με πουν και μειοδότη», όπου σταθεί υμνεί την Τουρκία και τον εξυμνούν οι Τούρκοι! Και ο άλλος, ο νέος υφυπουργός, μιλάει σε επίσημη εκδήλωση στα… τούρκικα!

Είναι αυτό, άραγε, το νέο δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής; «Ο,τι πείτε» και «ήρεμα νερά»;

Συγγνώμη, αλλά ποιος το καθόρισε και πότε; Ποιος αποφάσισε πως η πατρίδα μας θα ακολουθήσει μία πολιτική άκρατου κατευνασμού; Ποιος έχει δώσει την έγκρισή του για τη διεθνή απουσία κι απαξίωση της χώρας μας; Η Βουλή; Ο ελληνικός λαός; Βεβαίως και όχι! Αλλα λέγαμε το 2023, προεκλογικά.

Αυτή η πολιτική δεν εκφράζει τις ιδέες και τις αγωνίες του ελληνικού λαού, συνολικά!

Και πάντως, τέτοια εντολή δεν έχει δώσει ποτέ η εκλογική βάση της Νέας Δημοκρατίας στην κυβέρνηση.

Αλλά, θα μου πείτε, αυτή δεν είναι πια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Είναι κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη.

Antonis Samaras in “TA NEA”: Where Are We Going?

By Antonis Samaras, former Prime Minister of Greece

This is no longer a government of New Democracy. It is the government of Kyriakos Mitsotakis.

Prime Minister Kyriakos Mitsotakis and the leadership of the Ministry of Foreign Affairs—Giorgos Gerapetritis, Alexandra Papadopoulou, and Tasos Chatzivasileiou—have, by most accounts, failed in foreign policy. The doctrine of the “Yes Men.”

Global developments are rapid and alarming. The international system is undergoing transformation, marked by two main characteristics. First, we are heading toward a change of borders—if not de jure, then certainly de facto. Second, the emerging global order is becoming a hybrid of bipolarity (U.S.–China) with elements of tripolarity (Russia). At the same time, significant regional and local geopolitical actors (such as India, Pakistan, Indonesia, Brazil, Iran, Turkey, Israel) are operating with much greater degrees of freedom than in the past.

Such combinations create an unstable, highly competitive environment filled with both vast opportunities and enormous risks.

We are living through a period in history when revisionist powers, large and small, sensing “windows of opportunity,” are attempting to realize their ambitions.

What is our homeland’s position within this geopolitical “perfect storm”? What is the doctrine of our current foreign policy? What does Greece seek in a world that is changing?

Greece is on the sidelines. Entirely absent. Hellenism is under pressure—on all fronts. We are retreating or simply not present. As if we’ve abandoned our national foreign policy, our national issues. Although we could take advantage of current circumstances, we don’t. On the contrary!

Just days ago, the Prime Minister visited Germany. He met with the newly elected, but deeply politically wounded at home, Chancellor Merz. Merz, despite Germany’s own extensive criticisms of Turkey, publicly expressed—with “political cynicism”—his desire for EU–Turkey defense cooperation. Germany, of course, supplies Turkey with arms—not without benefit, naturally. In other words, Germany, a core EU member, advocates cooperation with a country that is not only outside the EU but often directly opposed to European policy on several fronts, such as the Ukraine issue.

Above all, Germany is calling for cooperation with Turkey, a country that illegally occupies 40% of the territory of another EU member state, Cyprus! A country that, in defiance of international law, threatens war against yet another EU country, Greece, should we exercise our legal right to extend our territorial waters to 12 nautical miles.

Instead of seizing the opportunity and publicly responding to Germany that such positions contradict every principle of morality and political logic, the Greek Prime Minister reacted with appeasement—merely requesting… new rules be considered.

But it didn’t stop there. When Chancellor Merz publicly asked that Greece accept the readmission of thousands of illegal migrants from Germany, the Prime Minister expressed his “understanding” of Germany’s problem. “Whatever you say…”

The Prime Minister also traveled to Italy. A few weeks prior, Italy had signed defense agreements with Turkey. Yet instead of expressing firm objections or concerns, Greece remained silent—even though Italy was in a vulnerable position following the involvement of the Italian-owned Hellenic Train in the Tempi train tragedy. And what was the outcome of the meeting? New commercial agreements regarding trains—with the same company whose responsibilities, the Prime Minister himself had said, would be investigated. “Whatever you say…” in Italy too.

In our neighborhood, it’s the same—or worse. The Prime Minister of North Macedonia declares at every international forum that the “Macedonian issue” remains unresolved and must be reopened to deliver “historical justice” to Skopje. Clearly implying vindication of Skopjan irredentism. And what do we do? We watch silently. “Whatever you say…”

Albanian Prime Minister Edi Rama, who illegally imprisoned Beleri and persecutes the Greek minority, makes ahistorical claims about the Chams while campaigning freely in Greece. Not only was he not disturbed by anyone, but the Greek government is leading the push for Albania’s accession to the EU. “Whatever you say…” again.

The Greece–Cyprus–Israel energy agreement has been “temporarily” abandoned. To the point where a bilateral agreement between Cyprus and Israel was signed without even a mention of Greece! We were absent—so as not to disturb the “Calm Waters” and the “Friendship” recently signed with Turkey… We saw it even in Kasos!

Recep Tayyip Erdoğan visited occupied Cyprus to inaugurate the “presidential palace” of the pseudo-state and brazenly declared that Turkey would never leave the island. And Greece? The motherland and guarantor power—how did it respond? It simply didn’t! Because I cannot accept that an unsigned comment by “diplomatic sources” of the Foreign Ministry counts as a serious country’s response…

Absent in the Aegean, absent in the Eastern Mediterranean. We didn’t even dare submit a complete map for Marine Spatial Planning—something that concerns only the EU—a gap that Ankara is now exploiting.

Absent too from developments in Syria, where we should have been deeply engaged with Israel, Egypt, Saudi Arabia, Jordan, India, and the UAE. Instead, we leave room for the U.S. to recognize Turkey as part of the solution in the Middle East…

Absent on the Cyprus issue as well. No initiatives. No foreign policy realignment. Absolutely nothing. “Whatever you say…” everywhere and with everyone.

Obviously, this is not a serious foreign policy. And it reflects a country that is not taken seriously by anyone.

And it shows.

And among everything else, we managed the impossible: to have no dialogue with Russia—but also none with the new U.S. administration…!

Despite this, we are not “concerned.” And we do not engage. We only focus on “communication.”

But the real problem is that no one engages with us either! We are not even invited to discussions on matters directly related to our region and our interests. Even though Greece is geopolitically one of the most important areas at the crossroads of global developments. Does this contradiction trouble any of the “competent” authorities?

We are the “Absent Ones.” Except… for the Foreign Ministry leadership’s presence in Turkey. One, the minister of “let them call me a traitor,” endlessly praises Turkey and receives accolades from the Turks wherever he goes! And the other, the new deputy minister, delivers official speeches… in Turkish!

Is this, then, the new doctrine of our foreign policy? “Whatever you say” and “calm waters”?

Excuse me, but who decided this, and when? Who determined that our homeland would follow a policy of utter appeasement? Who has given approval for Greece’s international absence and devaluation? Parliament? The Greek people? Certainly not! We said different things in 2023, before the elections.

This policy does not reflect the ideas or concerns of the Greek people as a whole!

And in any case, such a mandate was never given to the government by New Democracy’s electoral base.

But then again, as I said before, this is no longer a New Democracy government.

It is a government of Kyriakos Mitsotakis.