Η νέα χρονιά στην Αλβανία άνοιξε με μια έντονη σύγκρουση ανάμεσα στην πολιτική εξουσία και τα μέσα ενημέρωσης, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα των ορίων της δημόσιας κριτικής και της ελευθερίας του Τύπου. Δηλώσεις και παρεμβάσεις του πρωθυπουργού Edi Rama προς δημοσιογράφους προκάλεσαν ευρεία ανησυχία, όχι τόσο για το περιεχόμενό τους, όσο για το κλίμα που διαμορφώνουν στη δημόσια σφαίρα.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η αντιπαράθεση με τη δημοσιογράφο Klodiana Lala, η οποία, με αφορμή τις πρόσφατες πλημμύρες, έθεσε δημόσια ερωτήματα για την τύχη του αποτεφρωτήρα απορριμμάτων στα Τίρανα. Το έργο, που είχε παρουσιαστεί ως βασικός πυλώνας της περιβαλλοντικής πολιτικής της κυβέρνησης, παραμένει ανενεργό και βρίσκεται υπό δικαστική διερεύνηση για πιθανή διαφθορά. Αντί για τεχνικές ή πολιτικές απαντήσεις, ο πρωθυπουργός επέλεξε να απαντήσει με προσωπικούς χαρακτηρισμούς, αποδίδοντας στη δημοσιογράφο άγνοια και σκοπιμότητα.

Η συγκεκριμένη αντίδραση δεν θεωρείται μεμονωμένη. Παρατηρητές της αλβανικής πολιτικής ζωής επισημαίνουν ότι το τελευταίο διάστημα ο Rama υιοθετεί συχνά μια συγκρουσιακή τακτική απέναντι σε επικριτικές φωνές των ΜΜΕ, μετατρέποντας την κριτική σε προσωπική αντιπαράθεση. Λίγες ημέρες νωρίτερα, είχε προηγηθεί δημόσια αντιδικία με τον παρουσιαστή Blendi Fevziu, με τον πρωθυπουργό να απαντά σε τηλεοπτική κριτική μέσω κοινωνικών δικτύων, χρησιμοποιώντας ειρωνικά σχόλια και οπτικό υλικό.

Οι πρακτικές αυτές κινητοποίησαν δημοσιογραφικές ενώσεις και οργανώσεις που παρακολουθούν την κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στη χώρα. Η Ένωση Αλβανών Δημοσιογράφων, σε ανακοίνωσή της, τόνισε ότι η επιθετική ρητορική από κυβερνητικά χείλη δεν αποτελεί απλώς ζήτημα ύφους, αλλά μορφή έμμεσης πίεσης που υπονομεύει τον ρόλο της δημοσιογραφίας ως μηχανισμού ελέγχου της εξουσίας. Όπως επισημαίνεται, η δημόσια αντιπαράθεση δεν μπορεί να αντικαθιστά τη θεσμική λογοδοσία.

Ανάλογες επισημάνσεις έκανε και το Δίκτυο για την Ασφαλή Δημοσιογραφία, το οποίο προειδοποίησε ότι η μετατόπιση της συζήτησης από τα πολιτικά ερωτήματα στις προσωπικές επιθέσεις αποδυναμώνει τον δημόσιο διάλογο. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον αυξημένο κίνδυνο στοχοποίησης γυναικών δημοσιογράφων, όταν η κριτική απαντάται με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς αντί με τεκμηριωμένες θέσεις.

Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η ένταση αυτή δεν είναι άσχετη με το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο. Υποθέσεις που ερευνώνται από τη Δικαιοσύνη, ζητήματα διαχείρισης κρίσεων και η πίεση της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης πολιτικής φθοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκρουση με τα μέσα ενημέρωσης εκλαμβάνεται από πολλούς ως απόπειρα αλλαγής της ατζέντας.

Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν αφορά μόνο τη συμπεριφορά ενός πρωθυπουργού, αλλά τη συνολική ανθεκτικότητα των θεσμών. Η σχέση πολιτικής εξουσίας και δημοσιογραφίας στην Αλβανία δείχνει να δοκιμάζεται σε μια περίοδο που η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη δημοκρατική λειτουργία και τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας.

Αντιδράσεις στην Αλβανία μετά τη λεκτική επίθεση του Ράμα σε δημοσιογράφο