του Αλέξη Λεκάκη Κερκυραίου
Μεγάλο σάλο προκάλεσαν στο εσωτερικό του Ιράν οι δηλώσεις του Μοχαμάντ Σαντρ, ο οποίος είναι –διορισμένο από τον Ανώτατο Ηγέτη– μέλος του Συμβουλίου Διάκρισης του Συμφέροντος του Συστήματος κι έχει υπάρξει πρώην Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών για Αραβικές κι Αφρικανικές Υποθέσεις επί προεδρίας Χαταμί αλλά και σύμβουλος του πρώην Υπουργού Εξωτερικών Τζαβάντ Ζαρίφ.
Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι ο θάνατος του Εμπραχίμ Ραϊσί «ήταν μια δολοφονία… που διαπράχθηκε από το Ισραήλ». Υπενθυμίζεται ότι το Ιράν έχει αποδώσει επισήμως τον χαμό του πρώην Ιρανού προέδρου σε κακές καιρικές συνθήκες, οι οποίες προκάλεσαν τη συντριβή του ελικοπτέρου του.
Επιπλέον, ο Σαντρ προέβη σε βαρύτατες κατηγορίες εναντίον της Μόσχας. Επισήμανε ότι «η Ρωσία παρείχε στο Ισραήλ πληροφορίες σχετικά με τις εγκαταστάσεις αεράμυνας του Ιράν».
Μάλιστα, τόνισε ότι «η Ρωσία έχει μια ιδιαίτερη προτίμηση προς το Ισραήλ».
Πέραν τούτων, καυτηρίασε τη ρωσική υποτονική στάση κατά τη διάρκεια της ισραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν, συμπεραίνοντας ότι «αυτός ο πόλεμος απέδειξε ότι η στρατηγική συμμαχία με τη Μόσχα είναι άχρηστη».
Συνέχισε την κριτική του προς το Κρεμλίνο, λέγοντας ότι «η Ρωσία πούλησε το σύστημα S-400 στην Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά όχι στο Ιράν. Δεν ήταν καν πρόθυμη να μας πουλήσει τα μαχητικά αεροσκάφη Su-35 μέχρι τώρα. Δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι η Ρωσία θα σπεύσει να βοηθήσει το Ιράν, όταν έρθει η ώρα».
Τέλος, ξεκαθάρισε ότι «πρέπει να έχουμε σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα δεν μπορούμε να την εμπιστευτούμε».
Οφείλεται να επισημανθεί ότι ο Μοχαμάντ Σαντρ ανήκει στο μεταρρυθμιστικό πολιτικό στρατόπεδο, το οποίο εκφράζει συχνά τις επιφυλάξεις του για τη Ρωσία.
Οι δηλώσεις του Σαντρ έχουν προκαλέσει την έντονη αντίδραση της συντηρητικής πολιτικής πτέρυγας, η οποία προκρίνει έναν διπλωματικό προσανατολισμό προς την Ανατολή, ήτοι ανάπτυξη στρατηγικών σχέσεων με τη Ρωσία κι η Κίνα ως μέσω άμβλυνσης κι απόκρουσης των δυτικών πιέσεων.
Ερωτηθείς για τις αναφορές του Σαντρ, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών επισήμανε ότι αποτελούν προσωπικές απόψεις του βετεράνου Ιρανού διπλωμάτη κι ότι δεν είναι έγκυρες.
Εν πάση περιπτώσει, φαίνεται ότι η Ρωσία επιθυμεί περισσότερο να διαφυλάξει τις στενές σχέσεις της με το Ισραήλ παρά να στηρίξει ενεργά το Ιράν.
Επιπλέον, η Ρωσία έχει αποδειχθεί ασυνεπής στις συμφωνηθείσες εξοπλιστικές παραδόσεις της προς το Ιράν. Ένα δίδαγμα που αποκόμισε η Τεχεράνη από τον “Πόλεμο των 12 Ημερών” είναι ότι δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να περιμένει πότε η Μόσχα θα αποφασίσει επιτέλους να τιμήσει τις αμυντικές συμφωνίες της, με αποτέλεσμα η Ισλαμική Δημοκρατία να στραφεί πλέον για μαχητικά αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας προς το Πεκίνο.
Στην, δε, περίπτωση της Συρίας, η Ρωσία διαπραγματεύθηκε πίσω από την πλάτη του Ιράν, κι εγκατέλειψε το καθεστώς Άσαντ.
Εν ολίγοις, στο Ιράν έχει διατυπωθεί η άποψη ότι ρόλο στην απώλεια της Συρίας δεν είχαν μόνο η Τουρκία, το Ισραήλ κι οι ΗΠΑ αλλά κι η Ρωσία, η οποία σε μια κρίσιμη στιγμή «πήδηξε από το καράβι».
Στον Νότιο Καύκασο, η Ρωσία μέχρι και προσφάτως υποστήριζε τη δημιουργία του Διαδρόμου Ζανγκεζούρ, προκειμένου να αποκτήσει μια πολύτιμη εμπορική δίοδο παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων. Με άλλα λόγια, αγνόησε τα ιρανικά συμφέροντα και τις ιρανικές ανησυχίες στην περιοχή. Η Ρωσία αποσκοπούσε να αναλάβει εκείνη τη διαχείριση του εν λόγω διαδρόμου. Ωστόσο, η πολιτική της γύρισε ως μπούμερανγκ, με τις ΗΠΑ να αποκτούν πλέον ρόλο στην περιοχή.
Τα ανωτέρω έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια, αν όχι αισθήματα προδοσίας, σε ένα μέρος της ιρανικής πολιτικής ελίτ, ιδιαιτέρως δε αφ’ ης στιγμής η Ισλαμική Δημοκρατία έχει στηρίξει σημαντικά τη Ρωσία στον πόλεμό της στην Ουκρανία με παραδόσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων.
