του Αθανάσιου Μπούνταλη, Χημικού-Ερευνητή

[Σημείωση 1: Στον χώρο του «Άρδην» συμμετείχα από το 2008, ερχόμενος σε επαφή με αφορμή το ζήτημα των Σκοπίων, μέχρι και το 2013, οπότε και αποσύρθηκα κυρίως για προσωπικούς λόγους. Στο κείμενο που ακολουθεί βασίζομαι αποκλειστικώς σε δημοσιευμένο υλικό και όχι σε προσωπικές μαρτυρίες ή κατ’ ιδίαν συζητήσεις με μέλη του χώρου κατά την περίοδο αυτή.]

Από τότε που γνωρίστηκα με τον χώρο του «Άρδην», έφτασα να εκτιμήσω την βαθιά γνώση του Γιώργου Καραμπελιά σε θέματα ιστορίας, την ικανότητα ανάλυσης της τρέχουσας πραγματικότητας – πολιτικής, κοινωνικής, οικονομικής, πολιτιστικής – αλλά και την ικανότητά του να εντάσσει την επικαιρότητα σε ιστορικές τάσεις. Θεωρώ μερικά από τα βιβλία του από τα σημαντικότερα στον χώρο της Βυζαντινής και νεότερης ιστορίας.

Την τελευταία δεκαετία συνέχιζα να παρακολουθώ – από μακριά – τόσο τις δράσεις όσο και τις αναλύσεις του. Και ενώ εν πολλοίς οι θέσεις που διάβαζα ήταν στα πλαίσια των όσων είχα δει και ακούσει ως μέλος του χώρου, από το 2020 και τον κορωνοϊό κάτι διαπίστωσα ότι άλλαζε… άρδην! Το αποκορύφωμα ήρθε το 2025, όταν η ιστοσελίδα αναδημοσίευσε άρθρο του Θανάση Μαυρίδη από το liberal.gr με τίτλο «Ξεσκεπάζεται η μεγαλύτερη πολιτική απάτη στην ιστορία της χώρας». Κεντρική ιδέα του άρθρου είναι ότι παρατηρείται «μοναδικός συντονισμός μεταξύ ετερόκλητων – φαινομενικά – δυνάμεων» και ότι υφίσταται «εκστρατεία λάσπης» η οποία «μπορεί να έφτασε σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ». Στόχος αυτής; «να πέσει ο Μητσοτάκης» κατά τον κ. Μαυρίδη.

Επί του παρόντος, δεν θα υπεισέλθω στην ουσία του ζητήματος και τον συνωμοσιολογικό χαρακτήρα του άρθρου, αλλά θα επικεντρωθώ στο γεγονός της αναδημοσίευσης από το «Άρδην», αλλά και στο εισαγωγικό σημείωμα του περιοδικού, ότι υιοθετεί πλήρως τις αιτιάσεις του άρθρου. Εκεί μάλιστα παρατίθενται και περιπτώσεις άλλων «συνωμοσιών» που είχαν ως στόχο «να οδηγηθεί η χώρα στα Τάρταρα, ώστε να ελλιμενιστεί η Ελλάδα “σε άλλα λιμάνια”», με παραδείγματα τους αντιεμβολιαστές και τους υποστηρικτές του «χασάπη Πούτιν».

Προσπερνώντας προς ώρας το ζήτημα των Τεμπών, η στροφή του «Άρδην» στα δύο παραπάνω ζητήματα μου φάνηκε τόσο εντυπωσιακή, που αναδίφησα παλαιότερες δημοσιεύσεις το χώρου για να διαπιστώσω αν η εντύπωσή μου ευσταθούσε. Αυτά παραθέτω εδώ.

[Σημείωση 2: Οι περικοπές που παραθέτω είναι περιορισμένες σε μήκος για να μην εκτιναχθεί η έκταση του κειμένου. Όμως ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει στα αναφερόμενα άρθρα για να βεβαιωθεί ότι δεν είναι ούτε επιλεκτικές, ούτε παραπλανητικές και ότι μεταφέρουν το πνεύμα των αναφερομένων κειμένων.]

Εμβόλια-κορωνοϊός

Η πρώτη τέτοια αλλαγή πορείας έγινε με αφορμή το ξέσπασμα του κορωνοϊού, στο οποίο το «Άρδην» έλαβε ξεκάθαρες θέσεις υπέρ των εγκλεισμών – παραπέμποντας προς τούτο μέχρι και στον Ιωάννη Καποδίστρια – της υποχρεωτικότητας των εμβολιασμών των υγειονομικών και υιοθετώντας την φρασεολογία περί «ψεκασμένων», «αρνητών» κλπ. Αυτή η στάση δεν ήταν εκπληκτική αφεαυτής, καθώς ήταν η στάση της πλειοψηφίας των ΜΜΕ. Όμως ήταν εκπληκτική σε σχέση με τις προηγούμενες θέσεις του χώρου.

Π.χ. στο τεύχος 76 του Άρδην (Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2009), είχε δημοσιευθεί αφιέρωμα με τίτλο «Η γρίπη και ο πανικός», στο οποίο το editorial με τίτλο «Γρίπη των Χοίρων: Ο πανικός έρχεται» ανέφερε (έμφαση δική μου):

«Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου, τα τελευταία χρόνια, οι Έλληνες δείχνουν έντονες τάσεις υστερίας και όπου τα άθλια, ομολογουμένως, ΜΜΕ διογκώνουν και παροξύνουν τα υστερικά φαινόμενα, θα πρέπει να προετοιμαστούμε για τα… χειρότερα. [Ο] ο Ρ. Κένεντυ (δικηγόρος, γιος του δολοφονηθέντος αντιπροέδρου των ΗΠΑ) μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για τους κινδύνους που εμπεριέχουν τα εμβόλια γενικά, και αυτά που προορίζονται για μαζικούς εμβολιασμούς ειδικότερα, και εφ’ ετέρου αποκαλύπτει τον εγκληματικό ρόλο των φαρμακευτικών εταιρειών και των κρατικών υπηρεσιών, που υποτίθεται ότι τις ελέγχουν, αλλά στην πραγματικότητα τις υπηρετούν και τις καλύπτουν.»

Το editorial αναφερόταν στο άρθρο του γνωστού RFK Jr,, σημερινού Υπουργού Υγείας του Ντόναλντ Τραμπ(!), με τίτλο «Εμβολιασμοί, αυτισμοί και θανάσιμη ανοσία». Το εισαγωγικό του άρθρου ανέφερε ότι «[ο] Ρόμπερτ Κένεντυ τζούνιορ ερευνά τη συγκάλυψη από τον κρατικό μηχανισμό ενός σκανδάλου γύρω από τα εμβόλια και τον αυτισμό», με τον μεταφραστή να αξιολογεί ότι «περιέχει σημαντικές πληροφορίες για τους κινδύνους που εμπεριέχουν τα εμβόλια γενικά, και αυτά που προορίζονται για μαζικούς εμβολιασμούς ειδικότερα, και εφ’ ετέρου επειδή αποκαλύπτει τον εγκληματικό ρόλο των φαρμακευτικών εταιρειών και των κρατικών υπηρεσιών που υποτίθεται ότι τις ελέγχουν, αλλά στην πραγματικότητα τις υπηρετούν και τις καλύπτουν.»

Σε άλλο άρθρο του Μ. Ντέιβις με τίτλο «Ο καπιταλισμός και η γρίπη», τίθεται υπό αμφισβήτηση η αποτελεσματικότητα μέτρων περιορισμού του ιού:

«Μετά τους πρώτους θανάτους από τον Η5Ν1, το 1997 στο Χονγκ Κονγκ, ο ΠΟΥ, με την υποστήριξη των περισσότερων εθνικών οργανισμών υγείας, προωθεί μια στρατηγική αντιμετώπισης που επικεντρώνεται στην ταυτοποίηση του ιού και τον περιορισμό της εξάπλωσής του μέσα στην ακτίνα της αρχικής του εμφάνισης, με μαζική χορήγηση αντι-ϊικών φαρμάκων και εμβολιασμούς, εφ’ όσον υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο.

Ένας στρατός σκεπτικιστών όμως πολύ ορθά αντιδρά σ’ αυτού του είδους τις κατασταλτικές επιλογές, υποδεικνύοντας ότι ιοί και μικρόβια μπορούν πλέον κυριολεκτικά να πετάξουν ανά τον κόσμο (γρίπη των πτηνών), προλαβαίνοντας την όποια αντίδραση του ΠΟΥ ή των τοπικών παραγόντων στο σημείο εμφάνισης.»

Η αρθρογραφία αυτή μπορεί να ενταχθεί στην γενικότερη κριτική στον τεχνολογικό μεσσιανισμό (Γ. Καραμπελιάς, «Ο τεχνολογικός μεσσιανισμός», Άρδην τ. 35, Απρίλιος 2002, Σπ. Μάνδρος, «Τεχνο-μεσσιανισμός και τεχνο-χιλιασμός», 2011) και στην έννοια του μετανθρώπου (Σπ. Μάνδρος, «Ο μύθος του μετανθρώπου», και Ι. Α. Τσουκαλάς, «Μετάνθρωπος: Όνειρο ή εφιάλτης;», Άρδην τ. 24, Μάρτιος-Απρίλιος 2000).

Ρωσία-Ουκρανία

Η επόμενη – χρονικά – μεταστροφή ήρθε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η στάση του χώρου μπορεί να περιοδολογηθεί σε τρία στάδια: προ του 2014, 2014-2022 και μετά το 2022.

2014-2022

Η περίοδος 2014-2021 μπορεί να χαρακτηρισθεί ως στάδιο της αδιαφορίας. Πράγματι, από τα αρχεία της ιστοσελίδας, μπορούμε να ανασύρουμε μόνον καμιά δεκαριά άρθρα με λέξη-κλειδί «Ντονμπάς». Σε κάποια από τα άρθρα οι συγγραφείς υιοθετούσαν μια μετρημένη στάση, για την οποία ο ίδιος χώρος μετά το 2022 θα τους καταδίκαζε ως «ναιμεναλλάδες» και «ισαποστάκηδες» (για την ορολογία βλ. π.χ.: Θ. Ντρίνιας, «Τα σύκα, σύκα και τη σκάφη, σκάφη», 27/2/2022).

Αξίζει λοιπόν να διαβαστεί υπό αυτήν την ύστερη οπτική το άρθρο του Σωτήρη Δημόπουλου, «Aπό το Ρους του Κιέβου στους Κοζάκους» (Άρδην τ. 96, Μάρτιος-Μάιος 2014), και να διερωτηθούμε αν και αυτό εμπίπτει στην κατηγορία του ισαποστακισμού. Καθώς επίσης και η αναδημοσίευση ομιλίας του Βλάντιμιρ Πούτιν από την ιστοσελίδα του… Κρεμλίνου («Ομιλία Βλ. Πούτιν, Παγκόσμια Τάξη: νέοι κανόνες ή παιχνίδι χωρίς κανόνες;», Άρδην τ. 98).

Μάλιστα, σε άρθρο του ο ίδιος ο Γ. Καραμπελιάς έκρινε ότι με την προσάρτηση της Κριμαίας η Ρωσία απλώς αντιδρούσε σε μια ψυχροπολεμική αναβίωση που αποσκοπούσε στην αποκοπή της από την Ευρώπη. Υιοθετώντας έναν ψυχρό ρεαλισμό, θεωρούσε ότι η Ρωσία «υποχρεώθηκε απλώς να κάνει το αυτονόητο, δηλαδή να διασφαλίσει τα συμφέροντά της στην Κριμαία, την τελευταία έξοδο που της έχει απομείνει προς τη Μαύρη Θάλασσα», και ότι «πρέπει να κάνουμε τα αδύνατα-δυνατά για να αποφευχθεί η στρατηγική του ψυχρού πολέμου, καθώς και το στρίμωγμα της Ρωσίας εκτός Ευρώπης». Και συνεπέραινε: «Πρέπει να αντισταθούμε στην δυτική προπαγάνδα που δαιμονοποιεί τη Ρωσία και να καταδείξουμε πως αν για κάτι  πρέπει να κατηγορηθεί η Ρωσία του Πούτιν είναι ακριβώς για το αντίθετο: Βυθισμένη στις ονειροφαντασίες των ολιγαρχών που ζούνε στο σίτυ του Λονδίνου, στην μεγαλομανία του Πούτιν στο Σότσι, και αποκοιμισμένη από τις συμφωνίες με τον Σταϊνμάγιερ και τη Μέρκελ, άφησε τα πράγματα να εξελιχθούν αρνητικά και να φθάσουν στο σημείο της μη επιστροφής» («Ουκρανική Διαμάχη: Το Μεγάλο Παιχνίδι και η Ελλάδα», 6/3/2014, έμφαση δική μου).

Μετά το 2022

Η περίοδος μετά το 2022 μπορεί να χαρακτηρισθεί ως στάδιο της αγανάκτησης. Στο στάδιο αυτό, ακόμη και η απλή υπόδειξη του (νεο)ναζιστικού χαρακτήρα διαφόρων (παρα)στρατιωτικών ουκρανικών οργανώσεων κατέστη ανάθεμα για τον χώρο. Σε σειρά άρθρων, οι οργανώσεις αυτές συγκρίθηκαν με αντίστοιχες ρωσικές (βλ. π.χ. Νικόλας Δημητριάδης, «Οι νεοναζί του Πούτιν», 5/3/2022) ενώ προβλήθηκε εντόνως και η εκκαθάριση του Τάγματος Αζόφ από τέτοια νεοναζιστικά στοιχεία, τα οποία δηλαδή συμπεραίνεται ότι υπήρχαν («Τι είναι το Τάγμα Αζόφ», 10/4/2022). Όμως δεν είχαν περάσει πολλά χρόνια που ο ίδιος ο χώρος ανεδείκνυε και καταδίκαζε τέτοια ακροδεξιά στοιχεία. Διαβάζουμε π.χ.:

«Μερικά από τα χαρακτηριστικά μοτίβα των συνεργατών των ναζί έχουν πλέον καταστεί «σύμβολα ολόκληρου του κινήματος των διαδηλώσεων», μια αξιοσημείωτη επιτυχία των «νεο-μπαντερίβτσι εθνικιστών» […] Η αυξανόμενη ενίσχυση των ακροδεξιών εξτρεμιστών αντικατοπτρίζεται στο επίπεδο της βίας. […]Ακροδεξιά μέλη διάφορων οργανώσεων διαδήλωσαν προς τη Μαϊντάν και συγκρότησαν τη «Δεξιά Πτέρυγά» της, οργανώνοντας και πραγματοποιώντας βίαιες ενέργειες, όπως εκείνην της 1ης Δεκεμβρίου.» («Ουκρανία: Στην αντεπίθεση…», «Ρήξη», φ. 101, μετάφραση από German Foreign Policy, έμφαση δική μου).

Διαβάζουμε επίσης σε άλλα άρθρα ότι «Το τάγμα Αζόφ αποτελείται από σκληροπυρηνικούς νεοναζί της Μαϊντάν, που όλοι ενσωματώθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας του ουκρανικού καθεστώτος» (Μιχάλης Χατζηπέτρου, «Η κατάσταση στην Ουκρανία», «Ρήξη» φ. 120, 2016), ή ότι  «[Ο]ι κύριες κινητήριες δυνάμεις της αποκαλούμενης «επανάστασης της ευρωμαϊντάν», του Φεβρουαρίου 2014, ήταν ομάδες της άκρας δεξιάς – κυρίως η εθνικιστική Πανουκρανική Ένωση Σβόμποντα και ο Δεξιός Τομέας, που ιδρύθηκε από το ακροδεξιό Τρίντεντ και την παραστρατιωτική ομάδα Ουκρανική Εθνική Συνέλευση και Ουκρανική Εθνική Αυτοάμυνα (UNA-UNSO)» («Ο Σόρος και οι μεθοδεύσεις του στην Ευρώπη», 24/9/2016, μετάφραση άρθρου από Sputnik News).

Πριν το 2014;

Και φτάνουμε σε μια περίοδο που δεν εξετάσαμε. Εκείνη προ του 2014, η οποία αναδεικνύεται κάπως πιο… «ρωσόφιλη». Το 2006, το τεύχος 61 (Σεπτέμβριος – Οκτώβριος 2006) κυκλοφόρησε με αφιέρωμα «Έρχονται οι Ρώσοι!» και το editorial με τίτλο «Η επέλαση των Ρώσων» ανέφερε (έμφαση δική μου):

«Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, […] είχε εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες για τους βαλκανικούς λαούς. Επέτρεψε την πλήρη αποσύνθεση της Γιουγκοσλαβίας, την ενίσχυση του αλβανικού και, κυρίως, του τουρκικού εθνικισμού, την επέλαση των νατοϊκών δυνάμεων και την ένταξη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στο δυτικό στρατόπεδο. […] Η καθολική έκλειψη της ρωσικής παρουσίας στην Ευρώπη υπήρξε ιδιαίτερα αρνητική για όλες τις δυνάμεις του ενδιάμεσου χώρου, όπως η Ελλάδα, διότι τις υποχρέωσε να υποταχθούν ολοκληρωτικά στην αμερικάνικη ηγεμονία. Εξ ίσου καταστρεπτική υπήρξε αυτή η έκλειψη και για τους αραβικούς λαούς, τους Παλαιστινίους κ.λπ. Οι δύο πόλεμοι εναντίον του Ιράκ μπόρεσαν να πραγματοποιηθούν γιατί οι ΗΠΑ έμειναν η μοναδική υπερδύναμη στον κόσμο.

Η νέα Ρωσία θα αναπτύξει ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις με την Κύπρο, που αποτελεί ουσιώδη υποσταθμό των ρωσικών συμφερόντων, για το ξέπλυμα χρήματος, την μετακίνηση κεφαλαίων κ.λπ. Στο πολιτικό πεδίο, αυτές οι σχέσεις θα έχουν ως συνέπεια τη θετική για τα ελληνικά συμφέροντα στάση της Ρωσίας στο Σχέδιο Ανάν, ιδιαίτερα στο Συμβούλιο Ασφαλείας, παρά την τεράστια άνοδο των ρωσο-τουρκικών οικονομικών σχέσεων».

Οποιοδήποτε σχόλιο περιττεύει.

Τι συνέβη;

Η δίκη προθέσεων είναι εξαιρετικά δύσκολο και παρακεκινδυνευμένο εγχείρημα. Αλλά είναι εξίσου δύσκολο να αποφύγει κανείς να κάνει υποθέσεις. Γιατί έγινε μια τέτοια και τόσο ξαφνική αλλαγή πορείας; Τι μεσολάβησε;

Η μια ερμηνεία είναι η ειλικρινής μεταμέλεια. Κανενός οι απόψεις δεν οφείλουν να μένουν παγωμένες στον χρόνο και υπό το φώς νέων δεδομένων μόνον ο ανόητος δεν αναθεωρεί. Ομοίως για τις γεωπολιτικές τοποθετήσεις όταν αλλάζουν οι συσχετισμοί ισχύος και η διεθνής σκακιέρα. Τούτο όμως προϋποθέτει και μια μετριοπάθεια και ανοχή στην αντίθετη άποψη· ίσως σε αυτήν να οδηγηθούμε ή ίσως και από αυτήν να ερχόμαστε. Και η μετριοπάθεια αυτή δεν είναι συμβατή με την ορολογία «ναιμεναλλάδες» και «ψεκασμένουι».

Επιπλέον, προϋποθέτει και μια στοιχειώδη ανοιχτή και ρητή αυτοκριτική. Όταν ο Σαββόπουλος τα… γύρισε το 1989, δεν το έκανε εν κρυπτώ και εν παραβύστω, αλλά έκανε την μετάνοιά του εξώφυλλο, καθώς το «Κούρεμα» κυκλοφόρησε με τον Νιόνιο κοντοκουρεμμένο και φρεσκοξυρισμένο. Ακόμα και τα τραγούδια είχαν τόνο ανοιχτής μεταμέλειας, είτε συλλογικής («Εμείς του ’60») είτε ατομικής («Ο γιος μου πάει στον στρατό»). Δεν είναι απαραίτητο ένα συνεχές mea culpa και αυτομαστίγωμα για τα παλαιότερα «σφάλματα». Δεν είμαστε ούτε η Ιερά Εξέταση να ζητάμε μετάνοιες, ούτε το ΚΚΕ να ζητάμε δηλώσεις αυτοκριτικής. Αλλά μια στοιχειώδης ειλικρίνεια είναι πάντα ευπρόσδεκτη.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν μπορώ να αγνοήσω έναν συσχετισμό που έθεσε υπόψη μου άλλο πρώην μέλος του χώρου. Το 2012, το «Άρδην» μετακόμισε από τα Εξάρχεια στον νέο χώρο του στην Ξενοφώντος 4 στο Σύνταγμα, και σύντομα ξεκίνησαν προβλήματα με τον ιδιοκτήτη. Οι προκύψασες δικαστικές διαμάχες, είναι αρκετά μακροσκελείς («Η απόπειρα φίμωσης του Άρδην: Μια ιστορία πολιτικό-δικαστικής τρέλας», 19/7/2018), και είχαν μάλιστα απασχολήσει τον αρθρογράφο της «Καθημερινής» Πάσχο Μανδραβέλη («Επανάσταση στην οδό Ξενοφώντος», Καθημερινή, 10/7/2018).

Το «Άρδην» είχε απαντήσει στο ανωτέρω άρθρο αυθημερόν μέσω διαδικτυακής ανάρτησης («Αλητείες Πάσχου Μανδραβέλη», 10/7/2018) αλλά και λίγες μέρες αργότερα μέσω της «Ρήξης» (Γ. Καραμπελιάς, Γ. Ρακκάς, «Ο Μανδραβέλης στην Ξενοφώντος», Ρήξη, φ. 145, 23/7/2018). Στο δεύτερο και πιο εκτενές άρθρο οι αρθρογράφοι δεν απαντούσαν μόνον στον αρθρογράφο αλλά και στο μέσον, το οποίο χαρακτήριζαν «υποτιθέμενη σοβαρή εφημερίδα της λούμπεν αστικής τάξης της χώρας». Όσο για τον διευθυντή της, Αλέξη Παπαχελά, «πρώην μέλος του Ρήγα Φεραίου». αυτός ενσάρκωνε υποδειγματικά τον φιλελεύθερο αμερικανισμό στον οποίο ήταν προσηλωμένη η ίδια η «Κ»: «[έ]ναν αμερικανισμό που συχνά τον τυφλώνει, όπως κατ’ εξοχήν συνέβη στην περίπτωση Ερντογάν, του οποίου τις πραγματικές προθέσεις ανακάλυψε πολύ αργά και μόνον όταν οι σχέσεις του τελευταίου με τις ΗΠΑ διαρρήχθηκαν σοβαρά».

Στο σχόλιο οι αρθρογράφοι διέβλεπαν απώτερα κίνητρα: «Η παρέμβαση του Μανδραβέλη και της Καθημερινής, πρωτοφανής για μία εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας, που συνήθως δεν ενδιαφέρεται να καλύψει τέτοια ζητήματα, στοχεύει να δημιουργήσει στους αναγνώστες του ευρύτερους συνειρμούς: Μπορούν όσοι «συμπλέουν με τους τρομοκράτες», να διατηρούν ένα πνευματικό και πολιτικό κέντρο μερικές δεκάδες μέτρα απ’ την πλατεία Συντάγματος, απέναντι απ’ τα γραφεία του ΣΕΒ, δίπλα από πρεσβείες, και να αντιπροσωπεύουν μιαν ασίγαστη, επί δεκαετίες, φωνή;» (έμφαση δική μου).

Συνεπέραιναν δε ότι η «Κ» χρησιμοποιείτο ως πολιτικό εργαλείο: «Τα όσα λοιπόν συμβαίνουν έτσι ενάντια στο «πολιτικό εργαστήριο της Ξενοφώντος» δεν αφορούν μόνον τον Γιώργο Καραμπελιά, τα μέλη, τους φίλους και τις φίλες του Άρδην, του νέου Λόγιου Ερμή, της Ρήξης, αλλ’ αντίθετα αποτελούν μια ανοιχτή προσπάθεια να ανακοπεί το κύμα ενός ανένδοτου δημοκρατικού πατριωτισμού, που τα επόμενα χρόνια θα αποτελέσει αναπόφευκτα έναν νέο πολιτικό πόλο». Στο πλαίσιο αυτό, «μπάχαλοι» και «νεοφιλελεύθεροι κονδυλοφόροι» θεωρούντο ενεργούμενα των ίδιων «αφεντικών» που αποσκοπούσαν να ενοχοποιήσουν τον ειλικρινή πατριωτισμό. Η ταυτότητα των αφεντικών δεν αναφερόταν ρητώς, αλλά υπονοείτο από αναφορές σε «αμερικανισμό» και από το ότι οι αρθρογράφοι χαρακτήριζαν την απέλαση των Ρώσων διπλωματών ως «μεγάλη προβοκάτσια». Όπως λένε και οι ίδιοι: «Υπάρχει ένα τρίγωνο και η πλατεία Μαβίλη βρίσκεται στο κέντρο του».

Αποδεχόμενοι όλα τα παραπάνω ως ευλογοφανή εν έτει 2018, καλούμαστε να τα συμβιβάσουμε με την μεγάλη συνέντευξη του Γ. Καραμπελιά εν έτει 2025 στην «υποτιθέμενη σοβαρή εφημερίδα της λούμπεν αστικής τάξης της χώρας» διευθυντής της οποία τελούσε ακόμα ο Αλέξης Παπαχελάς («Γιώργος Καραμπελιάς στην «Κ»: Εγώ, τα τάγματα και τα ξυλόλια», 5/5/2025). Το ύφος και περιεχόμενο της συνέντευξης αποδομούσε τους ισχυρισμούς του Π. Μανδραβέλη, αν και μόνον σιωπηρώς και με μια καθυστέρηση επταετίας… Τι πρέπει λοιπόν να υποθέσουμε; Ότι η «Κ» ξαφνικά απηλλάγη των αφεντικών της πλατείας Μαβίλη; Ότι έγινε πραγματικά – και όχι υποτιθέμενα – σοβαρή; Ότι η αστική τάξη της χώρας απολουμπενοποιήθηκε; Ότι ο κ. Παπαχελάς θεραπεύθηκε από τον «αμερικανισμό που συχνά τον τυφλώνει»; Ότι εν τέλει αναγνώρισαν τις πλάνες τους και αποδέχθηκαν τις απόψεις του Γ. Καραμπελιά; Με τους ένθεν κακείθεν χαρακτηρισμούς που είχαν κατά καιρούς εκτοξευθεί, πώς επήλθε συμφιλίωση; Εκτός κι αν κανείς δεν εννοούσε αυτά που έλεγε.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα το πλαίσιο της συνέντευξης, αυτή έλαβε χώρα στον απόηχο – ίσως και επ’ αφορμή – εκδήλωσης του «Άρδην» στον «Ιανό», με τίτλο «Η πολιτική τυμβωρυχία των Τεμπών» (28/4/2025) και της απόπειρας τραμπούκων να την διακόψουν διά της βίας («Τελικά δεν τους πέρασε!» Τι συνέβη στον ΙΑΝΟ, 2/5/2025). Παρότι μια τέτοια διακοπή θα ήταν απαράδεκτη λογοκρισία, και η εκδήλωση καλώς συνεχίσθηκε, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το ότι η στάση του κ. Καραμπελιά επεκύρωνε το κυβερνητικό αφήγημα περί μηδενικής ευθύνης και καθαρών χεριών. Θα μπορούσε δε να εκληφθεί ως ψήφος εμπιστοσύνης – ή ανοχής – απευθυνόμενη προς ένα πατριωτικό κοινό που ήδη δυσφορούσε υπό την νεοφιλελεύθερη και εθνομηδενιστική ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, τελούσα πλέον υπό ένα επιτελείο του Σημιτικού εκσυγχρονισμού. Το κοινό αυτό, που ίσως ανεχόταν την παραπάνω κατάσταση προσβλέποντας στην μεταρρυθμιστική υπόσχεση, ίσως αποφάσιζε να ρισκάρει την αποσταθεροποίηση του Κ. Μητσοτάκη, αν τον έβλεπε ως εξίσου ανίκανο ή διεφθαρμένο με τους υπολοίπους. Προ ενός τέτοιου πιθανού σκανδάλου (το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν γνωστό αλλά δεν είχε πάρει ακόμη διαστάσεις)  η ψήφος εμπιστοσύνης του Γ. Καραμπελιά μπορεί να ήταν κρίσιμης σημασίας.

Και για να κάνουμε τον κύκλο που ξεκίνησε την παραπάνω αφήγηση, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι από το 2019 τίποτε άλλο δεν έχει δημοσιευθεί ως προς τις απόπειρες έξωσης του «Άρδην» από τα γραφεία του, και ότι η παραμονή στην Ξενοφώντος φαίνεται να συνεχίζεται κανονικά. Πώς ολοκληρώθηκε τελικώς η αντιδικία που σοβούσε στα μέσα του 2018; Γιατί ο θρίαμβος της παραμονής ήταν τόσο διακριτικός, την στιγμή που είχαμε γίνει ευρέως κοινωνοί των αποπειρών έξωσης; Το ίδιο το «Άρδην» άνοιξε την πόρτα της δημοσιότητας υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση ήταν πολιτική. Τώρα γιατί συναντάμε την διακριτικότητα που χαρακτηρίζει ιδιωτικές αστικές υποθέσεις;

Απαντήσεις που λείπουν

Όσοι παρακολουθούν το «Άρδην» είναι εύλογο να απορούν με τα όσα περιγράφονται ανωτέρω. Γιατί οι ξαφνικές αλλαγές στα εμβόλια και την Ρωσία – αλλά και σε άλλα ζητήματα; Ποιο το σκεπτικό και πού η αυτοκριτική για τις παλαιότερες «πλάνες»;

Επίσης, γιατί τέτοια πολεμική εναντίον όσων ζητούν απαντήσεις στο ζήτημα των Τεμπών; Ακόμη κι αν όλοι αυτοί είναι εν αδίκω στο ερώτημα «έλαια σιλικόνης ή λαθραία καύσιμα», μπορούμε να πούμε ότι διαχειρίσθηκε σωστά η κυβέρνηση, τόσο τους σιδηροδρόμους όσο και την διερεύνηση του δυστυχήματος;

Τι συνέβη με τον χώρο της Ξενοφώντος; Εάν γίναμε κοινωνοί κάθε λεπτομέρειας της αντιπαράθεσης, γιατί όχι και της διευθέτησης;

Και τι σημαίνει η συνέντευξη του Γ.Κ. στην «Κ»; Ποιος από τους δύο «είδε το φως»; Ή μήπως σε ένα πλαίσιο ρεαλπολιτίκ θέσεις αρχών είναι ξεπερασμένες ως έννοια;

Κάποιες απαντήσεις στα παραπάνω θα ήταν ευπρόσδεκτες και θα τιμούσαν τις αδιαμφισβήτητες υπηρεσίες του χώρου στα εθνικά ζητήματα.

Σημείωση Ανιχνεύσεων: τα άρθρα που δημοσιεύονται στην στήλη αυτή δεν εκφράζουν, κατ ανάγκην, τις Ανιχνεύσεις.