Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ αναδιαμόρφωσε τον Χερσόνησο του Κέρατος της Αφρικής, συνδέοντας την Ινδία, το Ισραήλ, τα ΗΑΕ και την Αιθιοπία με στόχο την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών της Ερυθράς Θάλασσας και την ανάσχεση ανταγωνιστών.
Ανταποκριτής του The Cradle
6 Φεβρουαρίου 2026
Φωτογραφία: The Cradle
Στις 26 Δεκεμβρίου 2025, το Ισραήλ αναγνώρισε επίσημα αυτό που αποκάλεσε «Δημοκρατία της Σομαλιλάνδης», σηματοδοτώντας μια σημαντική μεταβολή της πολιτικής του έναντι του Κέρατος της Αφρικής.
Η κίνηση αυτή μεταβάλλει την πολιτική εξίσωση κατά μήκος μιας από τις πλέον ευαίσθητες θαλάσσιες διαδρομές παγκοσμίως. Στη Χαργκέισα αντιμετωπίστηκε ως πολυαναμενόμενη επιβεβαίωση. Στην Αντίς Αμπέμπα άνοιξε έναν νέο στρατηγικό χώρο. Στο Πεκίνο, την Άγκυρα, το Κάιρο και το Ριάντ προκάλεσε άμεση ανησυχία.
Εδραιώνει μια τετραμερή σύγκλιση που συνδέει το Ισραήλ, την Ινδία, τα ΗΑΕ και την Αιθιοπία. Ο αναδυόμενος αυτός άξονας εστιάζει στην ασφάλεια κρίσιμων θαλάσσιων «στενώσεων» στον Κόλπο του Άντεν και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ενώ παράλληλα θέτει τις βάσεις για μια εναλλακτική της κινεζικής Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (BRI) στην ανατολική Αφρική.
Ο χρονισμός ακολούθησε μήνες κλιμακούμενων περιφερειακών πιέσεων. Η ισραηλινοϊρανική αντιπαράθεση του Ιουνίου 2025, σε συνδυασμό με τον θαλάσσιο αποκλεισμό από την Υεμένη που στόχευε πλοία με προορισμό ισραηλινά λιμάνια, ανέδειξε την ευαλωτότητα των νοτίων θαλάσσιων οδών.
Η ασφάλεια αυτών των υδάτινων αρτηριών κατέστη βασικό στοιχείο του σχεδιασμού εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ. Η νότια θαλάσσια πύλη εντάσσεται πλέον σταθερά στη συνολική περιφερειακή στρατηγική του.
Η γεωγραφία της Σομαλιλάνδης εξηγεί τη σημασία της. Εποπτεύοντας μία από τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο, βρίσκεται πλησίον ροών εμπορίου που συνδέουν την Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη.
Για το Ισραήλ και τους εταίρους του, η περιοχή προσφέρει μια πλατφόρμα ενίσχυσης μιας σταθερής, λειτουργικής οντότητας ικανής να διασφαλίζει τις ακτές της, να φιλοξενεί υποδομές και να προσελκύει τεχνολογικές και αμυντικές επενδύσεις στο πλαίσιο επίσημης αναγνώρισης.
Η αναγνώριση αυτή —ιδίως εάν ακολουθηθεί από συμμαχικά κράτη— προσδίδει πολιτική νομιμοποίηση σε μια οντότητα που ασκεί de facto αυτοδιακυβέρνηση για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Ανοίγει τον δρόμο για θεσμοθετημένη στρατιωτική συνεργασία, επέκταση υποδομών και προηγμένη τεχνολογική ολοκλήρωση, οι οποίες έως πρότινος περιορίζονταν από τη διπλωματική ασάφεια.
Οικοδόμηση του θαλάσσιου άξονα
Η στρατηγική αντίληψη της Ινδίας ευθυγραμμίζεται στενά με αυτές τις εξελίξεις. Το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει διαχρονικά την Ανατολική Αφρική —και ιδίως το Κέρας της Αφρικής— ως προέκταση της θαλάσσιας σφαίρας του στον Ινδικό Ωκεανό.
Μέσω της πρωτοβουλίας SAGAR —η ονομασία της σημαίνει «θάλασσα» στα χίντι— που εγκαινίασε ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι το 2015 κατά την επίσκεψή του στον Μαυρίκιο, η Ινδία διατύπωσε ένα όραμα «Ασφάλειας και Ανάπτυξης για Όλους στην Περιοχή», τοποθετώντας τον εαυτό της ως συντονιστικό παράγοντα μεταξύ των παράκτιων κρατών του Ινδικού Ωκεανού.
Το MAHASAGAR («Μεγάλος Ωκεανός») —ως συμπληρωματικό πλαίσιο— ενίσχυσε αυτή την κατεύθυνση, δίνοντας έμφαση στη διαχείριση της περιφερειακής θαλάσσιας ασφάλειας, στον συντονισμένο ναυτικό ηγετικό ρόλο και σε κοινά συστήματα επιτήρησης.
Τα δόγματα αυτά τοποθετούν την Ινδία στον ρόλο πρωτεύοντος παρόχου θαλάσσιας ασφάλειας σε έναν εκτεταμένο ωκεάνιο χώρο. Το διεθνές εμπόριο —συμπεριλαμβανομένης της κινεζικής και τουρκικής ναυτιλίας— εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το περιβάλλον ασφάλειας που διαμορφώνουν η Ινδία και οι εταίροι της, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και τα ΗΑΕ.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή μείωση της ανάγκης άμεσης αμερικανικής ή ρωσικής εμπλοκής στη διασφάλιση του διαδρόμου Ασία–Αφρική–Ευρώπη, με την εξωτερική εποπτεία να αντικαθίσταται από μια δομή αγκυρωμένη στην ίδια την περιοχή.
Η Αιθιοπία λειτουργεί ως ο ηπειρωτικός πυλώνας αυτού του πλαισίου. Κατά την επίσκεψη του Μόντι στην Αντίς Αμπέμπα τον Δεκέμβριο του 2025, οι διμερείς σχέσεις αναβαθμίστηκαν σε στρατηγική εταιρική σχέση, κατοχυρώνοντας θεσμικά τη θέση της Αιθιοπίας εντός της σύγκλισης αυτής.
Ως περίκλειστο κράτος με πληθυσμό περίπου 126 εκατομμυρίων, η πρόσβαση σε θαλάσσιες διεξόδους αποτελεί διαρθρωτική αναγκαιότητα. Η εξάρτηση από το Τζιμπουτί, όπου η κινεζική επιρροή παραμένει ισχυρή, έχει επιβάλει οικονομικούς περιορισμούς. Η Σομαλιλάνδη και το λιμάνι της Μπερμπέρα προσφέρουν στην Αντίς Αμπέμπα μια εναλλακτική διέξοδο, λιγότερο εκτεθειμένη στη μόχλευση του Πεκίνου. Ο διάδρομος Μπερμπέρα–Αιθιοπία αναδεικνύεται έτσι σε κεντρική οικονομική αρτηρία στο πλαίσιο της ευρύτερης ινδοϊσραηλινής σύγκλισης.
Οι αμυντικές παράμετροι ενισχύουν περαιτέρω αυτή την πορεία. Η Ινδία έχει θέσει ως στόχο την αύξηση των αμυντικών εξαγωγών της σε περίπου 5 δισ. δολάρια έως το οικονομικό έτος 2025–26, στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής της για επέκταση του αποτυπώματός της στη βιομηχανία αμυντικής παραγωγής.
Το Κέρας της Αφρικής αποτελεί δεκτική αγορά. Η Σομαλιλάνδη προσφέρει ένα περιβάλλον στο οποίο τα ινδικά συστήματα —συχνά ενσωματωμένα με ισραηλινές τεχνολογίες— μπορούν να προωθηθούν, να δοκιμαστούν και να ενταχθούν στις τοπικές δομές ασφάλειας.
Η Ινδία συνεισφέρει στην ενίσχυση δυνατοτήτων και στην ανάπτυξη υποδομών, ενώ το Ισραήλ προσθέτει προηγμένες τεχνολογικές ικανότητες. Από κοινού, τα στοιχεία αυτά συγκροτούν ένα συντονισμένο πλαίσιο ασφάλειας και ανάπτυξης.
