Ὁ ἐκσυγχρονισμός τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ἀπαιτεῖ πρωτίστως σοβαρότητα

ΜΕΡΙΚΕΣ σκέψεις ἐν ὄψει τῶν ἀλλαγῶν πού θεσμοθετοῦνται στό ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Ἀμύνης καί τῶν ἐντόνων ἀντιδράσεων πού ἔχουν ἐκδηλωθεῖ γιά αὐτές.

Θά ἐπισημάνουμε κατ’ ἀρχήν ὅτι οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις δέν εἶναι χῶρος συντεχνιακῆς διαχειρίσεως οὔτε πεδίο μικροπολιτικῆς ἀντιπαραθέσεως. Εἶναι ὁ θεμέλιος λίθος τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Καί ἡ εὐθύνη τῶν ἡγεσιῶν, πολιτικῆς καί στρατιωτικῆς, εἶναι νά διασφαλίσουν πώς ὅταν χρειασθεῖ ἡ χώρα θά εἶναι ἕτοιμη νά ἀμυνθεῖ ἔναντι πάσης ἀπειλῆς καί ἔναντι παντός πού μπορεῖ νά ἐπιβουλεύεται τήν ἀκεραιότητα καί τήν ἀνεξαρτησία της

Ὅμως ἐπί δεκαετίες καί μέ ἀποκλειστική εὐθύνη τῶν πολιτικῶν ἡγεσιῶν ἐδίδετο προτεραιότητα στήν διατήρηση ἑνός βολικοῦ status quo. Χωρίς αὐτό νά σημαίνει ὅτι τό ἀμυντικό σύστημα τῆς χώρας εἶχε ἀπαξιωθεῖ ἤ ἦταν ἀναποτελεσματικό.

Ὅμως οἱ δυνατότητες τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων παρέμεναν ὑψηλές ἀποκλειστικῶς καί μόνον χάρη στίς ὑπεράνθρωπες προσπάθειες τῶν στελεχῶν τους παντός ἐπιπέδου. Εἶναι λοιπόν σφάλμα νά μήν ἀναγνωρίζεται ἡ προσπάθεια αὐτή, ὅταν γίνεται ἕνα βῆμα ἀλλαγῆς καί ἐκσυγχρονισμοῦ. Ὁ ἐκσυγχρονισμός δέν ξεκινᾶ τοῦ μηδενός. Ὑπάρχει μία σωρευμένη πεῖρα καί ὑπάρχει μία σειρά ἐπισημάνσεων, εἰσηγήσεων καί ἐπιτελικῶν μελετῶν πού παντός ἄλλου τονίζουν τήν ὀξύτητα τῶν προβλημάτων.

Ἐπίσης, δέν θά πρέπει νά ἔχουμε τήν ψευδαίσθηση ὅτι μέ τήν ἀνάπτυξη καθαρῶς ἀμυντικῶν συστημάτων (Ἀσπίδες κ.λπ.) μπορεῖ νά διασφαλισθεῖ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας. Ἡ συλλογική πεῖρα στήν Ἑλλάδα ἀλλά καί διεθνῶς δεικνύει ὅτι ἡ στατικότητα (καί ἡ παθητική ἄμυνα ἀπό στατικότητα χαρακτηρίζεται) εἶναι καταστροφική. Ὁ σχεδιασμός πρέπει νά προβλέπει συνδυασμένες διακλαδικές ἐπιχειρήσεις μέ ὀρθολογικό σχεδιασμό τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ὁπλικῶν συστημάτων. Ἀλλά δέν θά ἐπεκταθοῦμε διότι τό ζήτημα αὐτό τό ἔχουν ἀναπτύξει ἀξιόλογοι Ἕλληνες στρατιωτικοί.

Σήμερα, τό Ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Ἀμύνης παρουσιάζει ἕνα φιλόδοξο σχέδιο ὑπό τήν ἐπωνυμία «Ἀτζέντα 2030», βασικό στοιχεῖο τῆς ὁποίας εἶναι τό νοικοκύρεμα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καί ὁ ἐξορθολογισμός τῆς γεωγραφικῆς ἀναπτύξεώς τους. Πρίν ὅμως ἀπό αὐτήν, τό μακρυνό 2004, εἶχε ἐκπονηθεῖ ἡ «Ἀτζέντα 21», μέ στόχους ἀναλόγους. Τό πρόβλημα εἶναι ὅτι δέν ἐφαρμόσθηκε. Καί δέν ἐφαρμόσθηκε, διότι ὑπονομεύθηκε ἀπό τοπικά μικροσυμφέροντα στά ὁποῖα ὑποτάχθηκε ἐν τέλει καί ἡ πολιτική ἡγεσία τοῦ ΥΠΕΘΑ (πολλές πολιτικές ἡγεσίες τοῦ ΥΠΕΘΑ) καί διετήρησε τίς παθογένειες πού ἐξακολουθοῦν νά δυναστεύουν τό σύστημα ἀσφαλείας τῆς χώρας. Τό σχέδιο πού τότε εἶχε ἐκπονήσει ὁ στρατηγός Παναγιώτης Καράμπελας, ὡς Διευθυντής Δόγματος τοῦ ΓΕΣ, προέβλεπε νά μήν ὑπάρχουν μονάδες δυτικῶς τοῦ Νέστου, διατηρουμένων μόνον τῶν κέντρων ἐκπαιδεύσεως, πού λειτουργοῦν ταυτοχρόνως καί ὡς ἔμπεδα ἐπιστρατεύσεως. Ἔκτοτε ὄχι μόνον ὁ περιορισμός τῶν μονάδων ἀπετράπη, ἀλλά κάποιοι κοντόφθαλμοι κομματικοί σχεδιασμοί ὁδήγησαν στόν δραστικό περιορισμό τῆς στρατιωτικῆς θητείας στούς 9 μῆνες μέ ἀποτέλεσμα τήν ἀλλοίωση τοῦ χαρακτῆρα τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καί τήν διάρρηξη τῶν δεσμῶν του μέ τήν κοινωνία.

Ἡ ζημία πού προεκλήθη ἀπό τήν ἀπόφαση ἐκείνη παραμένει ἀνυπολόγιστη καί δυστυχῶς δέν διορθώνεται ἀπό τούς νέους σχεδιασμούς ἀναδιοργανώσεως. Ἄς μᾶς ἐπιτραπεῖ νά θεωρήσουμε ὅτι εἶναι καί πάλι κοντόφθαλμες κομματικές ἀγκυλώσεις πού δέν ἐπιτρέπουν τήν ἐπιβεβλημένη αὔξηση τῆς στρατιωτικῆς θητείας στούς 18 μῆνες. Μιά τέτοια αὔξησις θά ἐπέτρεπε τήν ἄμεση διεύρυνση τῆς βάσεως τῆς «πυραμίδος» τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἡ ὁποία ἔχει διαταραχθεῖ καί ἐξ αἰτίας τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως. Δηλαδή διετηροῦντο στήν ἐνέργεια στελέχη σέ ὑψηλούς βαθμούς χωρίς νά προσλαμβάνονται νέοι καί χωρίς νά ὑπάρχουν στρατεύσιμοι ὁπλῖτες. Ἀντιλαμβάνεται κανείς ὅτι ὁ ἐξορθολογισμός τῆς πυραμίδος ἀπαιτεῖ χρόνο καί ἀναθεώρηση πολλῶν παθογενειῶν. Δέν γίνεται μόνον μέ μαζικές ἀποστρατεῖες ὑπεραρίθμων στελεχῶν. Καί ἐδῶ βλέπουμε μιάν ἀδυναμία τοῦ νέου νόμου, ὁ ὁποῖος δέν προβλέπει τίς ἀπαραίτητες μεταβατικές διατάξεις γιά τά ὑπηρετοῦντα σήμερα στελέχη, ὥστε ἡ μετάβασις σέ ἕνα πλέον ὀρθολογικό σύστημα ἀξιοποιήσεως τοῦ προσωπικοῦ νά εἶναι ὁμαλή,

Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα πολλές ἀντιδράσεις πρός τόν νέο νόμο δεικνύουν ὅτι αὐτός ἀγγίζει βαθιά ριζωμένες παθογένειες καί κατεστημένα δεκαετιῶν, κρίσιμα ζητήματα πού παρέμεναν ἀνέγγιχτα ἐπειδή τό πολιτικό κόστος ὑπερίσχυε τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος.

Στό σημεῖο αὐτό ἄς μᾶς ἐπιτραπεῖ νά ἀναπαραγάγουμε μιά φράση ἀπό ἀνάρτηση τοῦ ἐπιτίμου διοικητοῦ ΑΣΔΕΝ ἀντιστρατήγου ἐ.ἀ. Ἀνδρέα Ἠλιόπουλου, ὁ ὁποῖος ἔγραψε: «Ἡ Ἱστορία δέν θά κρίνει ποιοί ἀντέδρασαν. Θά κρίνει ποιοί τόλμησαν νά πράξουν τό ἀναγκαῖο, ὅταν ἔπρεπε».

Καί τό ἀναγκαῖο αὐτή τήν στιγμή εἶναι νά περάσουν οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις μας στόν 21ο αἰῶνα. Καί μπορεῖ τό βασικό στοιχεῖο τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ νά εἶναι μιά νέα δομή δυνάμεων καί μιά ἀναδιοργάνωσις ὅσον ἀφορᾶ τό προσωπικό, ὅμως ἕνα βασικό μειονέκτημα παραμένει ἡ ἔλλειψις ἐγχωρίας βιομηχανικῆς βάσεως γιά τήν ὑποστήριξή τους. Τό τραγικό εἶναι ὅτι ἐνῷ μέχρι τήν δεκαετία τοῦ ’80 ἡ Ἑλλάς διέθετε κρατική καί ἰδιωτική ἀμυντική βιομηχανία πού μποροῦσε νά ὑποστηρίξει τήν ἐθνική ἄμυνα σέ πολύ μεγάλο βαθμό, σήμερα ἔχουμε προβληματικές κρατικές βιομηχανίες μέ ἐλάχιστες δυνατότητες, ἐνῷ ὅσες ἰδιωτικές ἐπιβιώνουν εἶναι ἐξαγωγικά προσανατολισμένες καί οἱ δικές μας Ἔνοπλες Δυνάμεις ἐλάχιστα ἐπωφελοῦνται ἀπό τίς δυνατότητές τους.

Ἀντιλαμβάνεται κανείς πόσο πολύπλοκα εἶναι τά προβλήματα καί πόσο προσεκτικό σχεδιασμό ἀπαιτεῖ ἡ ἐξεύρεσις λύσεων. Καλές εἶναι οἱ καινοτομίες καί ἡ ἀνάπτυξις τεχνολογίας μή ἐπανδρωμένων συστημάτων, ἀλλά θά θυμίσουμε κάτι. Ἐν ἔτει 1986 ἡ Ἑλληνική Ἀεροπορική Βιομηχανία εἶχε δύο προγράμματα μή ἐπανδρωμένων ἀεροχημάτων. Τό καθαρῶς ἑλληνικό «Πήγασος» καί τό πρόγραμμα «Τελαμών», προϊόν συνεργασίας μέ τήν ἀμερικανική Grumman. Ὑπήρξαμε δηλαδή πρωτοπόροι, ἀλλά ἀποτύχαμε νά τό ἐκμεταλλευθοῦμε καί σήμερα εἴμαστε ἀκόμη στό μηδέν. Τοῦτο διδάσκει ὅτι σέ κάθε τομέα καί σέ κάθε ἐπίπεδο πρέπει νά ὑπάρχει συνέχεια καί συνέπεια. Ἡ πρόοδος δέν ἐπιτυγχάνεται μέ «πυροτεχνήματα» καί βαρύγδουπες πλήν κενές περιεχομένου ἐξαγγελίες. Ἐπιτυγχάνεται μέ σχεδιασμό καί σοβαρότητα.

estianews.gr