Το τέλος (;) μιας αυτοκρατορίας

7/10/17 | 2 | 0 | 1,395 εμφανίσεις

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Ένα ιστορικό συγκρότημα που περιελάμβανε τις εφημερίδες «Μακεδονία» και «Θεσσαλονίκη»,  φαίνεται να βρίσκεται στο τέλος του. Το γεγονός σηματοδοτεί, εκτός από την αδυναμία των διαδόχων του Βελλίδη να διαχειριστούν τη βαριά κληρονομιά, την παρακμή της βορειοελλαδικής μητρόπολης αλλά και αναδεικνύει μια ιδιόμορφη συμπεριφορά των κατοίκων της. Η Θεσσαλονίκη, με πληθυσμό 1,5 εκατομμυρίου ανθρώπων είναι η μόνη πόλη της Ελλάδας που δεν μπόρεσε να κρατήσει δική της εφημερίδα. Το γεγονός είναι αξιοσημείωτο και από κοινωνιολογικής, πολιτικής, οικονομικής και πολιτιστικής πλευράς.

Υπήρξαν, ωστόσο, εποχές, ακμής αλλά αυτές εντοπίζονται πριν την καταλυτική εισβολή της τηλεόρασης στη ζωή μας. Η τηλεόραση απείλησε τις δύο εφημερίδες αλλά η μεταβατική φάση της συνύπαρξης των δύο μέσων ενώ ήταν διαχειρίσιμη, οικονομικά, δεν αξιοποιήθηκε για την επέκταση του συγκροτήματος. Κάποιος εκσυγχρονισμός των υποδομών τους υπήρξε αλλά και αυτός δεν ήταν ο επιβαλλόμενος. Το θέμα, όμως, δεν ήταν εκεί: οι ιθύνοντες του συγκροτήματος, ενώ μπορούσαν, δεν είχαν τη διορατικότητα  να εισέλθουν στα νέα μέσα. Δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη ικανότητα να αντιληφθεί κανείς πως με την ταχύτατη εξάπλωση του διαδικτύου, το τέλος των εφημερίδων ήταν ορατό. Στην περίπτωση του βορειοελλαδικού συγκροτήματος, το τέλος επιταχύνθηκε και από την κακοδιαχείρισή του.

Γενάρχης της «Μακεδονίας» ήταν ο Κωνσταντίνος Βελλίδης. Είδε το φως της ζωής  το 1872 στη Δεσκάτη, από πατέρα Ιερέα στα σκοτεινά χρόνια της τουρκοκρατίας. Επιδόθηκε, αρχικά, στο επάγγελμα του δασκάλου και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη γύρω στα 1889.

Εξέδωσε τη «Μακεδονία» στις 10 Ιουλίου 1911 σε πολύ δύσκολες οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Οι τούρκοι την έκλεισαν λίγο πριν την έναρξη του Α! Βαλκανικού Πολέμου και επανεκδόθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1912.

Υποστήριξε το Βενιζέλο και πέθανε το 1930. Τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Γεώργιος Βελλίδης τον οποίο βοηθούσε ο ανιψιός του Γιάννης Βελλίδης. Ο Γιάννης Βελλίδης είναι αυτός που την εδραίωσε.

Σταμάτησε την έκδοσή της στις 10 Απριλίου 1941 με την είσοδο των χιτλερικών στρατευμάτων και επανεκδόθηκε στις 28 Μαίου 1945.

Το 1963 ο Γιάννης Βελλίδης εκδίδει και την εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»  Πέθανε στις 21 Μαρτίου 1978. Τον διαδέχθηκε η σύζυγό του Άννα Βελλίδη και, μετά το θάνατό της, το 1980, η κόρη τους Κατερίνα.

Ο Γιάννης Βελλίδης ήταν πνεύμα επιχειρηματικό. Είχε την αίσθηση ότι ήταν αστός με τη δυτική έννοια του όρου. Αναμεμιγμένος στο πολιτικό παιχνίδι, πίστευε πως έπρεπε να το συνκαθορίζει. Είναι η αστική ευρωπαϊκή αντίληψη που δεν τα αφήνει όλα στους πολιτικούς.  Ο άλλος μεγάλος αστός του τύπου που την είχε, ήταν ο Χρήστος Λαμπράκης.

Το συγκρότημα κινήθηκε στο χώρο του Κέντρου. Υποστήριξε το Γεώργιο Παπανδρέου αλλά διατηρούσε επαφές και με την καραμανλική δεξιά.

Ο Βελλίδης είχε μια ξεχωριστή σχέση και με το βασιλιά, τον οποίο, μάλιστα, αντιμετώπισε διακριτικά κατά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος. Ήμουν αυτήκοος μάρτυρας του ισχυρισμού του περιβάλλοντός του ότι η σχέση αυτή εδραιώθηκε από την επίσκεψη που έκανε ο Βασιλιάς στο βελλίδη όταν, ο τελευταίος, βρισκόταν άρρωστος, από καρδιά, στο νοσοκομείο.

Ο Βελλίδης, στην εποχή της ακμής του, βοηθούσε τη Βόρεια Ελλάδα. Η ακμή της ΔΕΘ ήταν δικό του έργο. Ήταν ο «μακεδονάρχης» της εποχής του. Ήταν από τους ανθρώπους με επιρροή στην κεντρική εξουσία που ενδιαφερόταν για τον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε. Όριζε βουλευτές και υπουργούς, συμμετείχε στα παιχνίδια του παρασκηνίου για την ανατροπή ή τη διαμόρφωση κυβερνήσεων. Με το Βελλίδη, και ανθρώπους σαν το Βελλίδη, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Το είδος αυτό έχει εκλείψει. Κανένα μέσο εκτός Αθηνών δεν μπόρεσε, μετά το θάνατό του, να διαδραματίσει το ρόλο του. Ούτε και το δικό του με τους διαδόχους του. Ο ρόλος του πυλώνα είναι σύνθετος και απαιτεί ικανότητες. Ο Βελλίδης τις είχε.

Οι εφημερίδες έκλεισαν και το 1996 αλλά ξαναάνοιξαν. Η αύρα τους, όμως, είχε εξαφανιστεί. Τίποτε δεν θύμιζε το ένδοξο παρελθόν. Δεν άλλαξε μόνο ο εκδότης αλλά και το προσωπικό. Και εδώ ήταν το τραγικό λάθος. Τα μέσα ενημέρωσης είναι το όνομά τους αλλά είναι και οι άνθρωποί τους. Είναι η παράδοσή τους. Η νέα προσπάθεια ήταν θνησιγενής. Οι παλιοί έφυγαν, οι νέοι, αντί να επιδιώξουν μια ομαλή συγκατοίκηση με τους παλιούς, ήθελαν να τα αλλάξουν όλα. Ο κόσμος, ενώ περίμενε με αγωνία την επανέκδοση,  αποσβολωμένος δεν ήξερε τι κρατούσε στα χέρια του όταν οι εφημερίδες επανεκδόθηκαν. Δεν ικανοποίησαν το αναγνωστικό κοινό. Η πτώση της αυτοκρατορίας άρχισε. Φοβάμαι πως ολοκληρώθηκε, αν δεν βρεθεί κάποιος αναμορφωτής που θα τις εντάξει σε ένα σύνολο Μέσων Ενημέρωσης που όλα μαζί θα μπορούσαν να αντέξουν.

Υπάρχει και μια σημαντική ευθύνη των εργαζομένων που είναι φαινόμενο της εποχής. Η αντίληψη που κυριάρχησε στον εργασιακό χώρο ήταν η συμμετοχική. Ένα παράξενο μίγμα του ποιος αποφασίζει (ο διευθυντής ή το συνδικάτο) , απόλυτης ελευθερίας έκφρασης, αντίληψη ορθή δημοσιογραφικά αλλά χωρίς  κάποιο διευθυντικό πλαίσιο, οδηγεί στην έκδοση ενός μέσου που δεν έχει ταυτότητα. Δεν εννοώ την αναγκαία πολυφωνία σε ένα μέσο ενημέρωσης αλλά την σύνθεση εκείνη που δίνει το στίγμα. Χαμένος μέσα στις παγκοσμιοποιητικές τάσεις που θέλουν τον άνθρωπο καταναλωτή χωρίς ταυτότητα και αναφορές, η εφημερίδα ήταν ένα αποκούμπι. Ο αναγνώστης διάβαζε αυτή που του ταίριαζε. Αυτήν την ιδιαιτερότητα οι εφημερίδες την έχασαν. Ο παλιός αναγνώστης συνηθισμένος σ αυτό, άρχισε να απομακρύνεται. Και οι εφημερίδες άρχισαν να έχουν πρόβλημα. Οι νέοι προτιμούσαν το διαδίκτυο.

Υπήρξε, όμως, και μια άλλη εξέλιξη που οδήγησε, γενικότερα, τον Τύπο στην παρακμή. Στα καλά χρόνια, ο Τύπος βασιζόταν στην κυκλοφορία του. Στην αγορά του, δηλαδή, από το κοινό. Και έπρεπε να το ικανοποιήσει. Οι εφημερίδες γράφονταν για τον κόσμο που τις διάβαζε. Και αυτόν εξέφραζαν. Στη συνέχεια, τα έσοδα από τις διαφημίσεις  ήταν μεγαλύτερα από της κυκλοφορίας. Έπρεπε να ικανοποιηθούν οι διαφημιζόμενοι. Αρχίζει και νερώνει η δημοσιογραφία. Και, τέλος, όταν άρχισε η κρίση και οι ιδιοκτήτες τους έγιναν οι διάφοροι εργολάβοι και προμηθευτές του δημοσίου, δεν ενδιέφεραν ούτε η κυκλοφορία, ούτε η διαφήμιση. Αλλά, η προβολή και ικανοποίηση των ανθρώπων που εξυπηρετούν τον ιδιοκτήτη- εργολάβο ή επιχειρηματία.

Οι εφημερίδες βρίσκονται στο φάση του κώματος. Θα επιβιώσουν;

Πάντως, με το κλείσιμο των εφημερίδων του βορειοελλαδικού συγκροτήματος, υπάρχει ένα απτό και τεράστιο πρόβλημα: οικογένειες νέων ανθρώπων μένουν χωρίς οικονομική δυνατότητα επιβίωσης και η χειμαζόμενη, ήδη, δημοσιογραφία της Θεσσαλονίκης μπαίνει, ακόμη, βαθύτερα στο σκοτεινό τούνελ.

Αυτό δεν είναι καθόλου καλό νέο. Με μια δημόσια τηλεόραση που δίνει την εντύπωση ότι βγαίνει στους σκοτεινούς θαλάμους του κυβερνώντος κόμματος και με την απουσία άλλου μέσου επιρροής, υπάρχει σοβαρό πρόβλημα δημοκρατίας το οποίο δεν ξεπερνιέται με τη λογική του Πόντιου Πιλάτου.

Σ αυτό το συγκρότημα μεγάλωσα.  Αυτό το κείμενο δεν θα ήθελα να το γράψω. Δυστυχώς, συνέβη. Η ζωή τραβά δίχως τα δικά μας θέλω. Ας ελπίσουμε στην αντιστροφή των δυσάρεστων εξελίξεων.

 

 

 

 

 

Category: Κυριο Θεμα, Προτεινόμενα άρθρα, Το σχόλιο της ημέρας

( 2 )

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. 1
    Σ Α Ν says:

    ”Αυτο το κειμενο δεν ηθελα να το γραψω”γραψατε αγαπητε κ. Σαββιδη, αλλα εγω -και νομιζω οι περισσοτεροι συνανιχνευτες- ,ηθελαν να το διαβασουν και , ως εικος, να το σχολιασουν. Το πρωτο δικο μου σχολιο, βγαινει απο την φωτογραφια του φυλλου της ”Μακεδονιας”, με την Ελληνικη σημαια , προφανως της 26ης,η,27ης Οκτωβριου 1912-την επομενη της απελευθερωσεως της Θεσσαλονικης μας απο την Οθωμανοκρατια , με το εθνοσημο του Ελληνικου Βασιλειου ,την ευχη ”Ζητω η Ελευθερια” και κατω απο την φωτογραφια ”Δοξα και τιμη εις τον Ελληνικον στρατον”. Με αυτην την γραμμη ξεκινησε και αυτην την γραμμη κρατησε η πολυδιαβαζομενη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ,-με τις πιο ασημαντες ειδησεις, οπως αμνας ετεκε τετραδυμα- μεχρι το 1961. Κατοπιν- δυστυχως- ταυτισθηκε οχι με τους πρωην Βενιζελικους φιλελευθερους , αλλα με τους παθιασμενους αντιΚαραμανλικους -του Καραμανλη απο την Πρωτη -Σερρων- και τους βουλιμικους για εξουσια περιπου δεκα πρωθυπουργησιμους υπο τον ” Γερο” της Δημοκρατιας , ΔΙΧΑΣΕ κυριως τους αναγνωστες της στην Βορειο Ελλαδα,-που απο το 1950 ηταν γαλαζια ,με τον Καραμανλη τους ΚΑΙ οχι μονο αυτο, εξεδωσε το 1963 και την απογευματινη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ,που στηριζε ανενδοτως τον υιον Ανδρεα Γ.Παπανδρεου και ξαναδιχασε και τους ”δημοκρατικους”, που ακολουθησαν τους αποκληθεντες αποστατες , επειδη δεν ηθελαν προωρως την στραστιωτικη εκτροπη,- που δεν απεφευχθη το 1967- και την οποιαν ”εκτροπη”, δεν υπεστηριξαν ,αλλα στηριξαν και οι ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, εκ του γεγονοτος οτι δεν διεκοψαν την κυκλοφορια τους, οπως η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της Ελενης Βλαχου και ”συμμορφωνονταν” με τις υποδειξεις του τοτε καθεστωτος . Ο μακαριτης ο Γιαννης Βελλιδης-τον οποιον εγνωρισα- απο του 1973 αντεληφθη, ως ”Αριστοτελικο πολιτικο ζωο” την αναγκαιοτητα να επανελθει ο αυτοεξορισθεις στο Παρισι -και με δικη του αντικαραμανλικη συμβολη στην 3ετια 1961-63-, στην Ελλαδα και να ηγηθει προσπαθειας αναγεννητικης τους Εθνους και του κρατους μας, τον στηριξε αναφανδον -ισως και για εμπρακτη μετανοια- και μαλιστα δημοσιευσε τις δωρικες ,αλλα καυστικες δηλωσεις του τελη Μαιου του 1973 ,με αφορμη το Κινημα του Ναυτικου και εκτοτε μεχρι του θανατου του, το 1978,κυριως με την ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. Τοτε ηταν που διετελεσε και προεδρος της ΔΕΘ της Θεσ/νικης και γιαυτο εχουμε και το Βελλιδειο. Μετα τον θανατο του Γιανη Βελλιδη και ιδιως μετα το 1981 , οι εφημεριδες ”πασοκοποιηθηκαν σχεδον πληρως ” και στη συνεχεια εχασαν επαφη και με τους Θεσσαλονικεις και τους Βορειοελλαδιτες , που συνεχιζαν να διαφωνουν με την πολιτικη γραμμη των εφημεριδων και κυριως των ”μεγαλωμενων” με τον αντιδεξιο χωρο δημοσδιογραφων τους-σε μια γαλαζια Βορειο Ελλαδα-, πραγμα που ουτε ειδαν ουτε ηθελαν να δουν οι διαδοχικοι εκδοτες -μερικοι και κατωελλαδιτες- και κυριως οι δημοσιογραφοι των δυο εφημερτιδων. Οταν δε απετελεσαν και ”παραρτημα” του γνωστου Αθηναικου συγκροτηματος προτιμησαν οι μεχρι τοτε αναγνωστες τους να αγοραζουν τα οριτζιναλ φυλλα του συγκροτηματος αυτου. Χωρις ,λοιπον, πυξιδα και πολιτικη γραμμη για τους αναγνωστες τους και οχι για τις κυβερνωσες συλλογικοτητες και με αδιαφορια για εθνικες προτεραιοτητες στον βορειοελλαδικο ιδιως χωρο και χωρις παθιασμενο Θεσσαλονικιο-βορειοελλαδιτη ιδιοκτητη, ηταν θεμα χρονου να διακοψουν την κυκλοφορια τους οι δυο εφημεριδες. Θα ξανακυκλοφορησει ,τουλαχιστον η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ -ειμαι βεβαιος- οταν μετα 5ετια ανακαμψει οικονομικως ΠΡΩΤΗ η Βορειος Ελλας και εφοσον δημοσιογραφησουν δημοσιογραφοι με την σημασια της λεξεως και οχι ανταγωνιζομενοι για τις καλλιτεχνικες και αναθεωρητικες για την Ελληνοορθοξια αποψεις τους. Με καθαρη και αταλαντευτη εθνικη πολιτικη, οικονομικη αλλα και φιλοευρωπαικη -πια, υστερα απο 38 χρονια του Ζαππειου το 1979- γραμμη, θα κρατηθουν οσες εφημεριδες το επιθυμουν . Οι αλλες θα κλεινουν μια-μια ,γιατι θα ξεπερνιουνται απο τις εξελιξεις . THE GAME IS OVER. XAIRETE. Υ.Γ Ιδιαιτερως στενοχωρεθηκα γιατι θα λειψει απο την μοναδικη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της απο Φιλιππου και Αλεξανδρου η συνωνυμη εφημεριδα και θα μεινει -ΦΕΥ- η μαιμου Νοβα Ματσεντονια.

  2. 2
    anixneuseis says:

    Το σχόλιό σας περιέχει στοιχεία που δεν είναι γνωστά στο ελληνικό κοινό, όπως οι δηλώσεις Καραμανλή απο το Παρίσι με αφορμή το Κίνημα του Ναυτικού. Το παρασκήνιο αυτών των δηλώσεων έχει τεράστιο ενδιαφέρον. Περιέχει, όμως, το σχόλιό σας, επιτρέψτε μου τον όρο, ανακρίβειες, όπως ότι μετά το ’81 οι εφημερίδες πέρασαν με το ΠΑΣΟΚ. Λάθος. Η”Θεσσαλονίκη” ηταν πάντα στον χώρο του ΠΑΣΟΚ. Η “Μακεδονία” ποτέ. Ήταν αδύνατον άλλωστε, όσο ζούσε ο Δημάδης.

Back to Top

Leave a Reply

 characters available

 


Το σχόλιο της ημέρας

    21/6/21 | (0 σχόλια)
    Της Άννας Κωνσταντινίδου* Οι περιφερειακές εκλογές που διενεργήθηκαν χθες στη Γαλλία απογοήτευσαν τα δύο πιο δημοφιλή "στρατόπεδα", του Γάλλου Προέδρου, Εμμανουέλ Μακρόν και της Μαρί Λεπέν. Η αποχή άγγιξε το 66,5%, αποδίδοντας οι Γάλλοι δημοσιογράφοι και αναλυτές το αποτέλεσμα ...

Ροή Ειδήσεων


Εορτολόγιο