Τουρκία και Κατάρ: Η αγάπη σε άνθηση

1/7/20 | 0 | 0 | 252 εμφανίσεις

besacenter.org

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Το Κατάρ το έκανε ξανά. Όπως και το 2018, η Ντόχα έδωσε δισεκατομμύρια δολάρια στην Τουρκία για να αποτρέψει την διολίσθηση της τουρκικής λίρας ενόψει των κυρώσεων των ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, ένας σύμμαχος των ΗΠΑ βοήθησε έναν άλλο σύμμαχο των ΗΠΑ να αποφύγει τις κυρώσεις των ΗΠΑ – περισσότερες από μία φορές.

Λίγοι καταριανοί που πολέμησαν τους Οθωμανούς αποικιοκράτες για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους το 1915 και τερμάτισαν την 44χρονη τουρκική κυριαρχία στη χερσόνησο θα είχαν φανταστεί ποτέ ότι τα εγγόνια τους θα γίνονταν οι πιο στενοί στρατηγικοί σύμμαχοι της Τουρκίας.

Το Κατάρ, ένα μικρό αλλά εξαιρετικά πλούσιο σεϊχάτο, έχει ένα σύνταγμα βασισμένο στη σαρία (ισλαμικό θρησκευτικό δίκαιο), ενώ το σύνταγμα της Τουρκίας είναι αυστηρά κοσμικό (επίσημα, αν όχι στην πράξη). Στο Κατάρ, το μαστίγωμα και ο λιθοβολισμός – αδιανόητα στην Τουρκία – είναι νομικές μορφές τιμωρίας. Στο Κατάρ, η αποστασία είναι έγκλημα που τιμωρείται με θάνατο, ενώ στην Τουρκία δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα.

Ωστόσο, η ιδεολογική συγγένεια μεταξύ των δύο σουνιτικών μουσουλμανικών χωρών, η οποία βασίζεται στην παθιασμένη πολιτική υποστήριξη προς τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα (και ένα θρησκευτικό μίσος για το Ισραήλ), φαίνεται να έχει δημιουργήσει έναν δεσμό που απειλεί τα δυτικά συμφέροντα.

Το 2014 η Τουρκία και το Κατάρ υπέγραψαν μια στρατηγική συμφωνία ασφάλειας που έδωσε στην Άγκυρα στρατιωτική βάση στο κράτος του Κόλπου, η οποία είναι ήδη η έδρα της μεγαλύτερης αεροπορικής βάσης των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή (al-Udeid). Η Τουρκία τοποθέτησε περίπου 3.000 χερσαία στρατεύματα στη βάση της στο Κατάρ, εκτός από αεροπορικές και ναυτικές μονάδες, στρατιωτικούς εκπαιδευτές και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων.

Το 2017, σε ένα δράμα Σουνιτών εναντίον Σουνιτών στον Κόλπο, ένας συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας επέβαλε αποκλεισμό στο Κατάρ κατηγορώντας ότι υποστηρίζει την τρομοκρατία και ενισχύει τους δεσμούς με την αντίπαλη σιιτική δύναμη, το Ιράν. Η Τουρκία έσπευσε αμέσως να βοηθήσει το Κατάρ, στέλνοντας φορτηγά πλοία και εκατοντάδες αεροπλάνα φορτωμένα με τρόφιμα και απαραίτητα εφόδια για να σπάσει τον αποκλεισμό. Η Άγκυρα ανέπτυξε επίσης περισσότερα στρατεύματα στη στρατιωτική της βάση στο Κατάρ, υποδηλώνοντας ότι θα βοηθούσε στην στρατιωτική προστασία της χώρας.

Το 2018 ήταν ο χρόνος αποπληρωμής για το σεϊχάτο. Η Ντόχα δεσμεύτηκε να επενδύσει 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε τουρκικές τράπεζες και χρηματοπιστωτικές αγορές όταν το εθνικό νόμισμα της Τουρκίας έχασε το 40% της αξίας του έναντι των μεγάλων δυτικών νομισμάτων ενόψει των κυρώσεων των ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, ένας σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή βοηθούσε οικονομικά έναν άλλο σύμμαχο των ΗΠΑ να αποφύγει τις κυρώσεις των ΗΠΑ.

Η χάρη του Κατάρ για το τουρκικό έθνος ακολούθησε με ένα τεράστιο δώρο στον ηγέτη του όταν ο εμίρης του Κατάρ, Ταμίμ Μπιν-Χαμάντ αλ-Τάνι, έδωσε στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ένα αεροσκάφος Boeing 747-8, το μεγαλύτερο και ακριβότερο ιδιωτικό τζετ στον κόσμο, στην τιμή των 400 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η σχέση αγάπης Τουρκίας-Κατάρ είχε τις τρυφερές στιγμές της και στη συνεργασία της αμυντικής βιομηχανίας. Ένα επενδυτικό κεφάλαιο από το Κατάρ αγόρασε μερίδιο 50% στην BMC, έναν τουρκικό κατασκευαστή τεθωρακισμένων οχημάτων, του οποίου οι Τούρκοι εταίροι είναι διαβόητοι Ερντογανιστές. Σε μια κατάληξη υποβολής προσφορών που δεν εξέπληξε κανέναν, η BMC κέρδισε το συμβόλαιο σειριακής παραγωγής για το Altay, το εγχώριο, τουρκικό κύριο τάνκς μάχης επόμενης γενιάς. Σύμφωνα με τη συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, η BMC θα παράγει τελικά περισσότερα από 1.000 Altays. (Σε μια αμφιλεγόμενη κίνηση, η κυβέρνηση του Ερντογάν διέθεσε επίσης μια στρατιωτική εγκατάσταση τάνκς στη BMC.) Σε μία από τις πολλές συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας, η Havelsan, μια κρατική εταιρεία στρατιωτικού λογισμικού στην Άγκυρα, υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την Al Mesned Holdings στο Κατάρ για μια κοινοπραξία που θα ειδικεύεται σε λύσεις ασφάλειας στον κυβερνοχώρο για το σεϊχάτο.

Μέχρι εδώ καλά. Ωστόσο, οι θεμελιώδεις οικονομικές ανισορροπίες της Τουρκίας παραμένουν και ενδέχεται να επιδεινωθούν μετά την πανδημία. Το ποσοστό ανεργίας, επίσημα 13,6% το Φεβρουάριο, προβλέπεται να φθάσει το 17,2% έως το τέλος του έτους. Το εθνικό νόμισμα έχει υποτιμηθεί τόσο έντονα όσο κατά την κρίση του 2018: Ένα δολάριο ΗΠΑ αντιστοιχούσε σε 7,26 τουρκικές λίρες στα μέσα Μαΐου 2020 έναντι 3 λιρών τον Σεπτέμβριο του 2016. Μετά από αύξηση 20% εντός ενός έτους, οι ακαθάριστες υποχρεώσεις σε ξένο νόμισμα της Τουρκίας έχουν φτάσει τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια (οι καθαρές ξένες υποχρεώσεις ανέρχονται στα 175 δισεκατομμύρια δολάρια). Η κακοδιαχείριση και η παρηγορητική προσπάθεια για να διατηρηθεί η λίρα έχει οδηγήσει την Τουρκική Κεντρική Τράπεζα να διαθέσει αποθεματικά 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τον Ιανουάριο του 2019.

Προκειμένου να σταματήσει η πτώση της λίρας και να παρέχει στις τουρκικές τράπεζες την ξένη ρευστότητα που χρειάζονται, η Κεντρική Τράπεζα επιδιώκει απεγνωσμένα, αλλά ανεπιτυχώς, τις συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων * με τις μεγάλες οικονομίες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, της Τράπεζας της Ιαπωνίας και της Τράπεζας της Αγγλίας.

Όλη αυτή η οικονομική ατυχία έρχεται σε μια στιγμή που η τουρκική οικονομία είναι έτοιμη να επιδεινωθεί περαιτέρω λόγω πιθανών κυρώσεων των ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον προειδοποίησε ότι θα επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία ως μέρος του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω των κυρώσεων (CAATSA) για την απόκτηση του ρωσικού συστήματος αεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας μεγάλου βεληνεκούς S-400. Οι κυρώσεις θα τεθούν σε ισχύ εάν η Άγκυρα ενεργοποιήσει το ρωσικό σύστημα. Επιπλέον, ένα αμερικανικό δικαστήριο απείλησε να επιβάλει κυρώσεις, ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε έναν δανειστή της τουρκικής κυβέρνησης, την Halkbank, για αποφυγή των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν. Εάν τεθούν σε ισχύ αυτές οι κυρώσεις, τα οικονομικά προβλήματα της Τουρκίας θα μπορούσαν να μετατραπούν σε υπαρξιακή οικονομική / πολιτική κρίση που θα απειλούσε τον Ερντογάν.

Ο Ερντογάν ήξερε πού να απευθυνθεί για βοήθεια. Στις 20 Μαΐου, η Τουρκική Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι είχε τριπλασιάσει τη συμφωνία ανταλλαγής νομισμάτων με το Κατάρ, που σημαίνει ότι είχε εξασφαλίσει χρηματοδότηση σε ξένο νόμισμα. Η συμφωνία αύξησε το όριο των 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων της συμφωνίας ανταλλαγής του 2018 σε 15 δισεκατομμύρια δολάρια και αύξησε αμέσως τη λίρα.

Για άλλη μια φορά, ο σύμμαχος των ΗΠΑ, Κατάρ, έσπευσε να προσφέρει οικονομική βοήθεια στην αμερικανική σύμμαχο Τουρκία, προκειμένου να αντέξει τις αμερικανικές κυρώσεις. Όπως συνέβη και το 2018, το Κατάρ έχει ανατρέψει τουλάχιστον εν μέρει τις κυρώσεις των ΗΠΑ.

Συμμαχία; Όχι πραγματικά.

(*) Μια γραμμή ανταλλαγής νομισμάτων είναι μια συμφωνία μεταξύ δύο κεντρικών τραπεζών για ανταλλαγή νομισμάτων, που δημιουργήθηκε για τη βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας και την παροχή χρηματοδότησης σε ξένο νόμισμα σε εγχώριες τράπεζες κατά τη διάρκεια περιόδων άγχους της αγοράς.

Ο Burak Bekdil είναι αρθρογράφος με έδρα την Άγκυρα. Γράφει τακτικά για το Ινστιτούτο Gatestone και το Defense News και είναι μέλος του φόρουμ της Μέσης Ανατολής.

besacenter.org

Category: Διπλωματία, Κυριο Θεμα

Leave a Reply

 characters available

 


Το σχόλιο της ημέρας

    11/8/20 | (6 σχόλια)
    Επιλογή μας είναι οι χαμηλοί και προσεκτικοί τόνοι. Αλλά κάποιες επισημάνσεις κοινής λογικής. Μέχρι στιγμής: -Η Τουρκία παραβιάζει την ελληνική υφαλοκρηπίδα. -Η ελληνική πλευρά παραδέχεται ότι το τουρκικό σκάφος βρίσκεται στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. -Διάφοροι προσπαθούν να μας πείσουν ότι μπορεί να βρίσκεται ...

Ροή Ειδήσεων


Εορτολόγιο

Φωτογραφία της ημέρας