Στέφανος Νόλλας: Το μετα-σχολείο

Print Friendly, PDF & Email
spot_img

Τα τελευταία χρόνια ευδοκιμεί ένας μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα και την καλλιέργεια του δημοκρατικού πολιτισμού στο σχολείο

Τα τελευταία χρόνια ευδοκιμεί ένας μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών σε διεθνές επίπεδο από διεθνείς οργανισμούς, εθνικούς και τοπικούς φορείς, όπως και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα και την καλλιέργεια του δημοκρατικού πολιτισμού στο σχολικό περιβάλλον. Η όχι και τόσο πρόσφατη αυτή τάση σύνδεσης της εκπαίδευσης με τα ανθρώπινα δικαιώματα περιγράφει μια στροφή στον τρόπο που βλέπουμε την δημοκρατικά οργανωμένη πολιτεία, μια στροφή προς την κατεύθυνση να αντιμετωπίσουμε ορισμένες δύσκολα διαχειρίσιμες πραγματικότητες, που όλες μαζί οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η δημοκρατία είναι πολύ πιο εύθραυστη απ’ ότι συχνά τείνουμε να πιστεύουμε.

Ποιες δυνάμεις, όμως, την υπονομεύουν; Οι σύγχρονες συνθήκες ενός ολοένα πιο αλληλοσυνδεόμενου και παγκοσμιοποιημένου κόσμου: η κοινωνική ανισότητα, η κρίση των πολιτικών συστημάτων, η ξενοφοβική θέαση της μετανάστευσης, η διαφθορά, η ελλιπής συμμετοχή των πολιτών στα κοινά που πηγάζει από την αίσθησή τους ότι δεν μπορούν  να ασκήσουν την επιρροή τους –δηλαδή ότι αντιπροσωπεύονται ανεπαρκώς- ο μη σεβασμός της ετερότητας και, βέβαια, η διεθνής αδράνεια απέναντι στην κλιματική αλλαγή, είναι ζητήματα που σκιαγραφούν την ευθραυστότητα της δημοκρατίας σήμερα.

Στα σχολεία μας, από την άλλη μεριά, φοιτούν νέοι άνθρωποι οι οποίοι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μάθουν να αποδέχονται ο ένας τον άλλο, να ζουν αρμονικά με τις διαφορές τους  και κυρίως να νοιάζονται ο ένας για τον άλλο. Με δυο λόγια, να επιδεικνύουν ενσυναίσθηση και αλληλοκατανόηση, αντιλαμβανόμενοι την πολλαπλότητα και την ετερογένεια των πολιτισμικών μορφών. Είναι ακριβώς τα δύο αυτά στοιχεία της ενσυναίσθησης και της αλληλοκατανόησης που βρίσκονται στον αντίποδα των αντιδημοκρατικών στάσεων, νοηματικός και πρακτικός πυρήνας των οποίων είναι η πρόσληψη του ‘άλλου’ ως απειλής για τον εαυτό.

Στην Ελλάδα οι παραπάνω ιδέες βρήκαν εφαρμογή μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ‘Human Rights for Beginners’ που υλοποιήθηκε κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά. Επρόκειτο για ένα φιλόδοξο εγχείρημα που έφερε σε επαφή εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με παιδαγωγικό υλικό του Συμβουλίου της Ευρώπης πάνω στο δημοκρατικό πολιτισμό, επιχειρώντας τη διάχυσή του στα σχολεία ως απτή συμπεριφορά και σύνολο αντιλήψεων.

Η εν λόγω απόπειρα είχε την υποστήριξη του προγράμματος Active citizens fund (Acf) που συνιστά τμήμα του χρηματοδοτικού μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) γνωστού ως EEA Grants. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι βασικοί στόχοι του Active citizens fund είχαν να κάνουν με την προαγωγή των δημοκρατικών διαδικασιών εκ μέρους της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  Μέσω του Ιδρύματος Μποδοσάκη και του Solidarity Now που λειτούργησαν ως διαχειριστές του Acf χρηματοδοτήθηκε το πρόγραμμα ‘Human Rights for Beginners’, επιτρέποντας σε 80 εκπαιδευτικούς απ’ όλη τη χώρα να παρακολουθήσουν μια σειρά επιμορφωτικών εργαστηρίων που αποσκοπούσαν στη καλύτερη διαχείριση ζητημάτων τα οποία επηρεάζουν τα παιδιά, όπως η ενδοσχολική βία, ο σχολικός εκφοβισμός, οι κοινωνικές διακρίσεις  και η παραπληροφόρηση μέσω του διαδικτύου. Επίσης, σε 28 διαφορετικά σχολεία της χώρας οι καθηγητές δούλεψαν μαζί με τους μαθητές τους πάνω σε ομαδικές δράσεις που ευαισθητοποιούν σχετικά με τα ζητήματα αυτά.

Η πλούσια αυτή δραστηριότητα, που ξεδιπλώθηκε για πάνω από 6 μήνες, φανερώνει κάτι που έχει έρθει πια η στιγμή να συνειδητοποιήσουμε. Αν θέλουμε να φανταστούμε και να κινηθούμε μέσα από πρακτικά βήματα προς το σχολείο του μέλλοντος, προς το σχολείο που από τη μια μεριά, καταπολεμά τις διακρίσεις και εδράζεται στις αρχές της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και από την άλλη, εξασφαλίζει το ενδιαφέρον για συμμετοχή σε μια δημόσια σφαίρα με την οποία συνδέεται στενά η ζωή μας, πρέπει φορείς και οργανισμοί πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους να συνεργάζονται και να ανταλλάσσουν σκεπτικά, ώστε να γίνει κοινή γνώση και βίωμα ότι αναπόσπαστο στοιχείο του νοήματος της δημοκρατίας είναι η συνεργασία μεταξύ ίσων και όχι ομοίων.

*Στέφανος Νόλλας, Κοινωνικός επιχειρηματίας, Πρόεδρος των οργανώσεων Άγονη Γραμμή Γόνιμη και New Wrinkle

Καθημερινή

spot_img

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,748ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
23,300ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -spot_img

Τελευταία Άρθρα