Andrew Korybko* − 24 Ιουνίου 2025 − Πηγή korybko.substack.com
Κανείς δεν το περίμενε. Το Ιράν και το Ισραήλ εξέπληξαν τον κόσμο καταλήγοντας σε κατάπαυση του πυρός τη στιγμή που οι περισσότεροι παρατηρητές περίμεναν ότι η σύγκρουσή τους θα ξεφύγει από τον έλεγχο. Η απόφαση του Τραμπ να βομβαρδίσει αρκετές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν , ακολουθούμενη από τις ήπιες προσπάθειές του για αλλαγή καθεστώτος, τους έπεισε ότι προετοιμαζόταν να κλιμακώσει την εμπλοκή των ΗΠΑ στη σύγκρουση, παρά την πιθανότητα ιρανικών αντιποίνων εναντίον αμερικανικών περιφερειακών βάσεων ή την πραγματοποίηση επιχείρησης ψευδούς σημαίας από το Ισραήλ για να δικαιολογήσει αυτή την εμπλοκή.
Ακολουθούν οι λόγοι για τους οποίους οι δύο χώρες συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός:
- Mεγάλες ζημιές εκατέρωθεν
Μέχρι τώρα, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης ισχυρίζονταν ότι το Ισραήλ προκαλεί σημαντική ζημιά στο Ιράν, ενώ η κοινότητα των εναλλακτικών μέσων ενημέρωσης ισχυριζόταν το αντίθετο, και για πρώτη φορά, και τα δύο είχαν δίκιο, εκτός από το ότι αντέκρουσαν τους ισχυρισμούς τους. Η πραγματικότητα είναι ότι το Ιράν και το Ισραήλ έχουν προκαλέσει μεγάλη ζημιά το ένα στο άλλο, και αυτό μετά από λιγότερο από δύο εβδομάδες επιθέσεων. Καμία από τις δύο χώρες δεν μπορούσε επομένως να αντέξει για πολύ περισσότερο, κάτι που ήταν αναπόφευκτο να οδηγήσει σε σοβαρή κλιμάκωση ή σε εκεχειρία.
- ΗΠΑ: Όχι σε έναν ακόμη μεγάλο περιφερειακό πόλεμο
Το σενάριο κλιμάκωσης αποφεύχθηκε μόνο και μόνο επειδή η κυβέρνηση Τραμπ δεν ήθελε έναν ακόμη μεγάλο περιφερειακό πόλεμο στη Δυτική Ασία, ο οποίος θα μπορούσε να επιταχύνει την παρακμή της ηγεμονίας των ΗΠΑ, εμποδίζοντας παράλληλα τις Ηνωμένες Πολιτείες να «Επιστρέψουν στην (Ανατολική) Ασία» για να περιορίσουν την Κίνα πιο δυναμικά. Η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα διαβεβαίωσε το Ισραήλ ότι δεν θα το υποστήριζε σε έναν τέτοιο πόλεμο, ενώ απείλησε το Ιράν με δυσανάλογα (πυρηνικά;) αντίποινα εάν οι κοντινές βάσεις του δεχόντουσαν επίθεση, κάτι που απέτρεψε την κλιμάκωση και από τις δύο πλευρές και κατέστησε δυνατή την κατάπαυση του πυρός.
- Ο Τραμπ εναντίον του ισραηλινού λόμπι και των νεοσυντηρητικών
Πολλοί παρατηρητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η απόφαση του Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν σηματοδότησε την πλήρη συνθηκολόγησή του με το ισραηλινό λόμπι και τους νεοσυντηρητικούς, αλλά δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Αντί να συνθηκολογήσει στις απαιτήσεις τους για έναν ακόμη πόλεμο αλλαγής καθεστώτος «σοκ και δέους» , ο οποίος θα μπορούσε να περιλαμβάνει χερσαία στρατεύματα, ακόμη και πυρηνικές βόμβες, κατάφερε με κάποιο τρόπο να κάνει το Ισραήλ να σταματήσει τους βομβαρδισμούς του Ιράν, ίσως απειλώντας να το εγκαταλείψει σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Το Ιράν ακολούθησε στη συνέχεια το παράδειγμά του και η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ.
- Εξωραϊσμός του βομβαρδισμού
Οι απόψεις ποικίλλουν ως προς το αν ο βομβαρδισμός αρκετών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ πέτυχε τους στόχους του να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τουλάχιστον να το καθυστερήσει για πολλά χρόνια, κάτι που θα μπορούσε να αποκλείσει το Ιράν από το γεωπολιτικό παιχνίδι, αλλά οι ΗΠΑ κατάφεραν να το εξωραΐσουν ως στρατηγική επιτυχία. Αυτό επέτρεψε στον Τραμπ να χρησιμοποιήσει μια εκτόνωση για να αποκλιμακώσει τη σύγκρουση, σώζοντας παράλληλα την αξιοπιστία του, ίσως πιέζοντας το Ισραήλ να σταματήσει την εκστρατεία βομβαρδισμών και στη συνέχεια πείθοντας το Ιράν να κάνει το ίδιο για να αποφύγει τον μεγάλο περιφερειακό πόλεμο που φοβόταν.
- Τραμπ και Νόμπελ Ειρήνης
Και τέλος, ο εγωισμός του Τραμπ πιθανότατα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόφασή του να εξαναγκάσει το Ιράν και το Ισραήλ (με διαφορετικούς τρόπους για τον καθένα) να συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός, καθώς είναι εντελώς εμμονικός με την κατάκτηση του Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο ελπίζει ότι θα απονεμηθεί ως αποτέλεσμα αυτού του ελιγμού. Παρόλο που έπαιξε ρόλο στην έναρξη της σύγκρουσης επιτρέποντας στο Ισραήλ να βομβαρδίσει το Ιράν την 61η ημέρα της 60ήμερης προθεσμίας για την επίτευξη μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας, όλα αυτά τα πράγματα θα μπορούσαν γρήγορα να ξεχαστούν από την επιτροπή εάν η κατάπαυση του πυρός τηρηθεί και οδηγήσει σε μια διαρκή ειρήνη.
Αλλά η εκεχειρία μπορεί να μην διαρκέσει και, σε αυτή την περίπτωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να μην υποστηρίξουν πλήρως την ανανεωμένη εκστρατεία βομβαρδισμού του Ισραήλ εάν η Δυτική Ιερουσαλήμ είναι υπεύθυνη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί επίσης να επιδιώξουν αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν με έμμεσα μέσα, ακόμη και αν η εκεχειρία τηρηθεί. Στην καλύτερη περίπτωση, η εκεχειρία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια διαρκή ειρήνη, απαιτώντας τη σύναψη μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας , κάτι που θα απαιτούσε τη ρωσική εμπλοκή (όπως η απομάκρυνση της περίσσειας πυρηνικών καυσίμων από το Ιράν). Ο Πούτιν θα άξιζε επομένως το Νόμπελ Ειρήνης εάν συνέβαινε αυτό.
*Ο Άντριου Κορύμπκο είναι Αμερικανός πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Μόσχα, ο οποίος ειδικεύεται στη σχέση μεταξύ της στρατηγικής των ΗΠΑ στην Αφρική και την Ευρασία, στους Νέους Δρόμους του Μεταξιού της Κίνας και στον Υβριδικό Πόλεμο .
