Ρεπορτάζ: Kerim Karakaya, Tugce Ozsoy, Asli Kandemir και Beril Akman – Bloomberg
Φωτογραφία: Mehmet Simsek
Οι τουρκικές χρηματοπιστωτικές αγορές έδειξαν σημάδια σταθεροποίησης, μετά τη δημόσια στήριξη του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και τη δέσμευση της κεντρικής τράπεζας να προχωρήσει σε περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Την Τετάρτη, η λίρα κατέγραψε οριακή μεταβολή έναντι του δολαρίου, ενώ το χρηματιστήριο και τα κρατικά ομόλογα υποχώρησαν μετά την πρόσφατη ανοδική αντίδραση. Παρότι η αγορά δείχνει να ηρεμεί έπειτα από τη μαζική έξοδο ξένων κεφαλαίων της προηγούμενης εβδομάδας, που προκλήθηκε από τις διώξεις της αντιπολίτευσης, οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί απέναντι στο κόστος της προσπάθειας επαναφοράς της σταθερότητας.
«Το αρχικό σοκ μοιάζει να έχει ξεπεραστεί», δήλωσε ο Mehmet Gerz, διευθύνων σύμβουλος της Ata Portfoy στην Κωνσταντινούπολη. «Ωστόσο, η πολιτική αβεβαιότητα επέστρεψε στο επενδυτικό κλίμα της Τουρκίας. Ίσως χρειαστεί να επαναξιολογήσουμε τη στρατηγική και τις προσδοκίες μας για το 2025».
Σύμφωνα με υπολογισμούς της Bloomberg Economics, οι παρεμβάσεις κατά το τριήμερο 19–21 Μαρτίου κόστισαν στην Τουρκία 26,6 δισ. δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα. Τα καθαρά αποθέματα της κεντρικής τράπεζας μειώθηκαν στα 32,4 δισ. δολάρια.
Ο διοικητής Φατίχ Καραχάν δήλωσε σε εκδήλωση στην Κωνσταντινούπολη ότι η τράπεζα «θα αυστηροποιήσει περαιτέρω τη στάση της αν επιδεινωθούν οι πληθωριστικές προσδοκίες» και πως θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί «όλα τα εργαλεία πολιτικής εντός των κανόνων της αγοράς».
Στήριξη Τραμπ: «Καλός ηγέτης»
Ο Τραμπ εξήρε τον Ερντογάν σε εκδήλωση με πρέσβεις, ενισχύοντας τις προσδοκίες των επενδυτών ότι η Άγκυρα δεν θα δεχθεί έντονες εξωτερικές πιέσεις, παρά τη φυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου — δημάρχου Κωνσταντινούπολης και βασικού πολιτικού αντιπάλου του Ερντογάν.
«Καλό μέρος, καλός ηγέτης επίσης», σχολίασε ο Τραμπ. Τα λόγια του ακολούθησαν σύντομη εισαγωγή από τον φίλο του και υποψήφιο πρέσβη στην Τουρκία, Tom Barrack.
Ο Ερντογάν εξακολούθησε να ασκεί πίεση στην αντιπολίτευση, λέγοντας ότι όσοι «σαμποτάρουν» την οικονομία θα λογοδοτήσουν.
Την Τρίτη, ο Υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ διαβεβαίωσε χιλιάδες ξένους επενδυτές σε τηλεδιάσκεψη — οργανωμένη από Citigroup και Deutsche Bank — ότι θα πράξει «ό,τι χρειάζεται» για να σταθεροποιήσει τις αγορές.
Η λίρα στο επίκεντρο
Στη συνάντηση, ο Σιμσέκ και ο Καραχάν παρουσίασαν συνολικά την κατάσταση της τουρκικής οικονομίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη νομισματική πολιτική. Ο δείκτης BIST 100 υποχώρησε έως 1,5% και έκλεισε με πτώση 0,7%, ενώ οι αποδόσεις των διετών και δεκαετών ομολόγων αυξήθηκαν κατά 155 και 108 μονάδες βάσης αντίστοιχα. Η λίρα διολίσθησε 0,1%, φτάνοντας στις 38,0079 ανά δολάριο.
Παρά τις πιέσεις, η ισοτιμία παρέμεινε σε στενό εύρος γύρω από το 38, για έξι συνεχόμενες συνεδριάσεις, από τη στιγμή της σύλληψης του Ιμάμογλου, που είχε προκαλέσει προσωρινή πτώση έως και τις 40 λίρες ανά δολάριο.
Σύμφωνα με την Baziki της Bloomberg Economics, η σταθερότητα της ισοτιμίας υποδηλώνει πως η κεντρική τράπεζα συνέχισε τις παρεμβάσεις υπέρ της λίρας και μετά την Παρασκευή, εξαντλώντας περαιτέρω τα αποθέματα.
Το carry trade υπέρ της λίρας το 2024 απέφερε πάνω από 30% αποδόσεις — από τις υψηλότερες παγκοσμίως. Όμως, η ραγδαία υποχώρηση της λίρας μετά τη σύλληψη Ιμάμογλου έθεσε σε κίνδυνο το επενδυτικό αφήγημα.
Ο Σιμσέκ και ο Καραχάν επανέλαβαν τη δέσμευση του Ερντογάν σε παραδοσιακές πολιτικές και άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να διατηρηθούν τα επιτόκια αμετάβλητα στη συνεδρίαση της 17ης Απριλίου.
Ο Σιμσέκ αποκάλυψε ότι το 60% της ζήτησης για δολάρια προήλθε από ξένους επενδυτές, το 30% από τουρκικές επιχειρήσεις και μόλις το 10% από ιδιώτες.
«Οι περισσότερες εκροές προήλθαν από το εξωτερικό», σχολίασε ο Timothy Ash της RBC Bluebay. «Δεν υπάρχουν ενδείξεις δολαριοποίησης των ντόπιων, κάτι που θα άλλαζε εντελώς τα δεδομένα».
