Ο Χακάν Φιντάν, ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο αρχηγός των Τουρκικών Πληροφοριών Ιμπραήμ Καλίν (Αριστερά) και ο αρχηγός του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου Στρατηγός Μετίν Γκουράκ (Δεξιά) παρευρίσκονται σε συνάντηση ασφαλείας στην Άγκυρα, 13 Ιουνίου 2025 (Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών/AFP)
Η Ουάσιγκτον προειδοποίησε εκ των προτέρων την Άγκυρα για την επικείμενη ισραηλινή επίθεση ώστε να αποφευχθούν εντάσεις στη Συρία, αναφέρουν πηγές στο Middle East Eye –
Ρεπορτάζ του Ragip Soylu από την Άγκυρα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενημέρωσαν την Τουρκία για τα σχέδια του Ισραήλ να επιτεθεί στο Ιράν την Παρασκευή, λίγες ώρες πριν ξεκινήσουν οι επιθέσεις, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση του θέματος που μίλησαν στο Middle East Eye.
Η αμερικανική ενημέρωση το βράδυ της Πέμπτης ενδέχεται να βοήθησε στην αποτροπή πιθανής όξυνσης ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ, οι οποίες βρίσκονται το τελευταίο διάστημα σε αντιπαράθεση στη Συρία εξαιτίας της αυξημένης τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας εκεί.
Πιστεύεται ότι τα ισραηλινά μαχητικά χρησιμοποίησαν τον συριακό και ιρακινό εναέριο χώρο για να πλήξουν στόχους εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Από τον Δεκέμβριο, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστρέψει όλα τα συστήματα αεράμυνας στη Συρία, αφήνοντας ουσιαστικά τη χώρα ανοχύρωτη.
Την Παρασκευή, το ιρακινό Υπουργείο Εξωτερικών υπέβαλε καταγγελία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη χρήση του εναέριου χώρου του Ιράκ από ισραηλινά αεροσκάφη στις επιθέσεις κατά του Ιράν.
Το πρακτορείο Reuters ανέφερε επίσης ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έστειλε διπλωματική νότα σε αρκετούς περιφερειακούς συμμάχους, όπως το Κατάρ, ενημερώνοντάς τους για την επικείμενη ισραηλινή επίθεση.
Το Middle East Eye επικοινώνησε με τα υπουργεία Εξωτερικών της Τουρκίας και των ΗΠΑ, αλλά μέχρι τη δημοσίευση δεν είχε λάβει απάντηση.
Οι εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ έχουν ενταθεί καθώς Άγκυρα και Δαμασκός έχουν ξεκινήσει συνομιλίες για την ίδρυση στρατιωτικών βάσεων στη Συρία με στόχο την αναδιοργάνωση του διαλυμένου συριακού στρατού.
Μαζί με τον Λίβανο, το Ιράκ και την Ιορδανία, η Τουρκία επιδιώκει να βοηθήσει την κυβέρνηση Άσαντ στην αντιμετώπιση των υπολειμμάτων του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους και επιδιώκει τον έλεγχο της αεροπορικής βάσης Τίγιας (T4) στην ανατολική Συρία.
Αν και η Τουρκία ξεκίνησε επιχειρήσεις στη βάση από τον Απρίλιο, η δραστηριότητα εξελίσσεται αργά, εν μέρει λόγω συνομιλιών αποσυμφόρησης με το Ισραήλ που διεξάγονται στο Μπακού, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Ισραηλινές ανησυχίες για S-400 και εναέριο έλεγχο
Μία από τις κύριες ανησυχίες του Ισραήλ είναι η πιθανότητα η Τουρκία να αποκτήσει τον έλεγχο του συριακού εναέριου χώρου και να αναπτύξει εκεί ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400.
Αξιωματούχος του Ισραήλ δήλωσε στο MEE τον περασμένο μήνα ότι το Τελ Αβίβ δεν επιθυμεί η Άγκυρα να παρακολουθεί τις ισραηλινές εναέριες κινήσεις, ιδιαίτερα στην περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν.
Τούρκος αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τουρκία είναι απίθανο να αναπτύξει S-400 στη Συρία, λόγω της αντίθεσης της Ουάσιγκτον. Αντ’ αυτού, η Άγκυρα αναμένεται να τοποθετήσει πιο ευέλικτα συστήματα για την αντιμετώπιση άμεσων απειλών, όπως drones και επιθέσεις χαμηλού ύψους.
Διπλωματικές πρωτοβουλίες Ερντογάν
Από την έναρξη των ισραηλινών επιθέσεων, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει συνομιλήσει τηλεφωνικά με πολλούς περιφερειακούς ηγέτες, περιλαμβανομένων των προέδρων του Ιράν, των ΗΠΑ και της Ρωσίας, προωθώντας τη διπλωματία ως τη μόνη βιώσιμη οδό επίλυσης της κρίσης.
Το Σαββατοκύριακο, ο Ερντογάν είπε στον πρόεδρο Τραμπ ότι οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι ο μόνος ειρηνικός τρόπος για τον τερματισμό της σύγκρουσης και πρότεινε την Τουρκία ως μεσολαβητή.
Σύμφωνα με πηγές στην Άγκυρα, η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία τέθηκε σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού, ενώ η κυβέρνηση πραγματοποίησε σειρά συσκέψεων ασφαλείας για την αξιολόγηση πιθανών σεναρίων έκτακτης ανάγκης και κινδύνων εξάπλωσης της κρίσης.
Σε τηλεφωνική του επικοινωνία με τον Σύριο πρόεδρο Άχμαντ αλ-Σάρα το Σαββατοκύριακο, ο Ερντογάν συμβούλευσε τη Συρία να μην εμπλακεί στην κλιμάκωση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ και να παραμείνει σε επαγρύπνηση απέναντι σε επιθέσεις από τρομοκρατικές ομάδες.
