Ζαχαρίας Μίχας: Ιδού οι λόγοι: Ακυρώνει το τουρκικό αίτημα για τα F-16 η τελευταία συζήτηση του Ερντογάν με τον Πούτιν

Print Friendly, PDF & Email
spot_img

Του ΖΑΧΑΡΙΑ Β. ΜΙΧΑ.Defence Point

Το αίτημα της Τουρκίας προς τις αμερικανικές αρχές για την προμήθεια 40 καινούργιων μαχητικών αεροσκαφών F-16 BlockBlock 70/72 (η διαμόρφωση των ελληνικών “V”) και την αναβάθμιση άλλων 80 στο ίδιο επίπεδο, είναι λογικό να έχει προκαλέσει αναστάτωση στην Ουάσιγκτον, επειδή οι Αμερικανοί παραμένουν διχασμένοι αναφορικά με την αντιμετώπιση της Τουρκίας και της σοβαρής πρόκλησης που εξ αυτής αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ.

Ενώ το Κογκρέσο έχει υιοθετήσει ξεκάθαρες “κόκκινες γραμμές” η παραβίαση των οποίων επέφερε κυρώσεις με βάση τον νόμο CAATSA μετά την προμήθεια του ρωσικού συστήματος S-400, το Πεντάγωνο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δείχνουν πως επιθυμούν να αγοράσουν χρόνο, ευελπιστώντας να επαναφέρουν την Τουρκία στο “μαντρί”.

Ποντάρουν στο ενδεχόμενο απομάκρυνσης του Ερντογάν από την εξουσία και προβάλλουν τα “θέλω” τους σαν σώφρονα πολιτική. Αρνούνται με άλλα λόγια να αποδεχθούν ότι ενδεχομένως η Τουρκία να έχει χαθεί οριστικά για τη Δύση. Εν ολίγοις, η υπερδύναμη εκλαμβάνει τους πόθους της για πραγματικότητα.

  • Το βέλτιστο σενάριο για τις ΗΠΑ είναι να βρεθεί μια ισορροπία που θα επιτρέψει στην Τουρκία να συνεχίσει την “ανεξάρτητη” πολιτική της, αντιμετωπίζοντας τις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη με τον ίδιο τρόπο. Αδυνατούν όμως οι Αμερικανοί προς το παρόν να συνειδητοποιήσουν, ότι εάν συμβεί αυτό, η Τουρκία θα πρέπει να αποβληθεί από το ΝΑΤΟ.

Προκαλεί εύλογο ενδιαφέρον η σχεδόν ολοκληρωτική απουσία από την επικαιρότητα του τουρκικού αιτήματος προς τις ΗΠΑ για 120 καινούργια και αναβαθμισμένα μαχητικά F-16. Πιθανότερη ερμηνεία είναι ότι παρά την επιβεβαίωση της πληροφορίας από το Reuters, το θέμα είχε αποκαλυφθεί προ τετραημέρου στην Ελλάδα από… μη συστημικά μέσα ενημέρωσης.

Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν

Ας επιστρέψουμε όμως στην ουσία του προβλήματος. Πώς είναι δυνατόν να υπηρετεί τους σκοπούς της Ατλαντικής Συμμαχίας, διατηρώντας παράλληλα το επίπεδο των σχέσεων που έχει σήμερα με τη Ρωσία; Αυτό είναι εκ των θεμελιωδών ερωτημάτων που οφείλουν να απαντήσουν οι διαμορφωτές της αμερικανικής γεωστρατηγικής προσέγγισης.

Εάν υποτεθεί ότι η κίνηση των Τούρκων προς τις ΗΠΑ για την προμήθεια νέων μαχητικών και την αναβάθμιση υφισταμένων αποτελεί απόπειρα επαναπροσέγγισης με τις ΗΠΑ, αφήνοντας ανοικτό ακόμα και το ενδεχόμενο απομάκρυνσης των S-400 από το τουρκικό έδαφος (δεν υπάρχει τέτοια ένδειξη), οι ίδιες οι δηλώσεις του προέδρου Ερντογάν καταδεικνύουν ότι η προσέγγιση επιχειρείται με τις γνωστές εκβιαστικές τακτικές της τουρκικής διπλωματίας.

Οι δημοσιογράφοι που συνόδευσαν τον Ερντογάν στην τελευταία του επίσκεψη στο θέρετρο Σότσι της Μαύρης Θάλασσας, όπου συναντήθηκε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, τον άκουσαν να κάνει λόγο για επέκταση της εξοπλιστικής συνεργασίας με τη Μόσχα. Επεσήμανε μάλιστα, ότι κύριο αντικείμενο των συνομιλιών ήταν τα θέματα άμυνας και εξοπλισμών.

Σε αυτά συμπεριέλαβε και το ενδεχόμενο συμφωνίας για κατασκευή δεύτερου και τρίτου πυρηνικού εργοστασίου. Δεδομένου ότι καθένα πυρηνικό εργοστάσιο συνιστά επένδυση που υπερβαίνει τα 10 δισ. δολάρια, είναι προφανές ότι από τουρκικής πλευράς, οι “προσφορές” προς τη Ρωσία είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρες για επίτευξη των σκοπών της τουρκικής διπλωματίας.

  • Εξοπλιστικά “κίνητρα” στη Μόσχα

Το “μενού” όμως των τουρκικών εξοπλιστικών κινήτρων προς τη Μόσχα δεν εξαντλήθηκε εδώ. Οι δυο ηγέτες –προφανώς με πρωτοβουλία Ερντογάν– συζήτησαν το ενδεχόμενο συνεργασίας στον τομέα της κατασκευής κινητήρων. Το πρόβλημα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας για την εξασφάλιση αξιόπιστων κινητήρων για το εθνικό άρμα μάχης Altay, αλλά και το φιλόδοξο πρόγραμμα μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς, είναι επαρκώς τεκμηριωμένο.

Συζήτηση έγινε όμως και για συνεργασία στον τομέα των ναυπηγήσεων πολεμικών πλοίων, με τον Ερντογάν να κάνει λόγο (στις δηλώσεις του προς τους Τούρκους δημοσιογράφους) για πρόγραμμα ναυπήγησης υποβρυχίων! Απέφυγε αυτή τη φορά να επαναλάβει τις απειλές του πρόσφατου παρελθόντος για την προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών από τη Ρωσία (Su-35 ή Su-57), ίσως λόγω του αιτήματος προς τις ΗΠΑ για τα F-16.

Ο Ερντογάν δήλωσε, επίσης, ότι εξέφρασε στον Πούτιν την επιθυμία της Τουρκίας για συνεργασία με τη Ρωσία στον διαστημικό τομέα, που θα περιλαμβάνει τη δημιουργία χερσαίας και θαλάσσιας πλατφόρμας εκτόξευσης διαστημικών αποστολών!

  • “Συνεργασία” στη Συρία και το γνωστό “αγκάθι” των Κούρδων…

Μια από τις βασικές επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς στις συνομιλίες με τη ρωσική ήταν και η “αποφόρτιση” της ρωσικής πίεσης στο Ιντλίμπ της Συρίας, η οποία ακυρώνει στην πράξη τα σχέδια ενσωμάτωσης της συριακής επαρχίας στο τουρκικό κράτος, όπως είχε συμβεί στη δεκαετία του 1930 με την Αλεξανδρέττα. Αυτό επιβεβαιώνει όσους διέβλεπαν επεκτατικές διαθέσεις στην τουρκική στρατηγική και όχι απέχθεια για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς Άσαντ.

Δεν πρέπει να λησμονηθεί, ότι το ζεύγος Ερντογάν είχε αναπτύξει φιλική σχέση με το ζεύγος Άσαντ, προφανώς στο πλαίσιο της τουρκικής επιδίωξης για επίτευξη των βασικών στόχων διά της ανάπτυξης συνεργασίας και της άσκησης αποτελεσματικής επιρροής. Από τη στιγμή που άλλαξαν οι συνθήκες, ο Άσαντ μετατράπηκε σε εχθρό και η υλοποίηση της τουρκικής εναλλακτικής στρατηγικής ανατέθηκε στη στρατιωτική ισχύ, λαμβάνοντας και επεκτατικό χαρακτήρα.

Το πρόβλημα αυτό δηλητηριάζει και τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ, καθώς η αμερικανική πολιτική στήριξης των Κούρδων της Συρίας αποκαθίσταται σταδιακά μετά την εκ νέου δραστηριοποίηση του Μπρετ Μακ Γκουρκ ως βασικού συμβούλου του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν για την περιοχή.

Οι Κούρδοι που έχυσαν για άλλη μια φορά το αίμα τους υποστηρίζοντας την πολιτική των ΗΠΑ εναντίον του καθεστώτος Άσαντ, αποδείχθηκε ότι αποτελούσαν βασικό στόχο του τουρκικού ενδιαφέροντος για την περιοχή. Και φυσικά η ρητορική των Τούρκων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αφορούσε μόνο τα πεπραγμένα του συριακού καθεστώτος και όχι τα αντίστοιχα του τουρκικού οπουδήποτε υπάρχουν κουρδικοί πληθυσμοί.

  • Όλα δείχνουν κλασσικό εκβιασμό…

Τούτων λεχθέντων, υπάρχει νουνεχής αναλυτής ή πολιτικός στην Ουάσιγκτον χωρίς δεσμεύσεις και ειδικές σχέσεις με τους Τούρκους, που να πιστεύει ειλικρινά ότι η μεγάλη εικόνα της σημερινής τουρκικής εξωτερικής πολιτικής επιτρέπει αισιοδοξία για μεταστροφή της Άγκυρας και προσέγγιση με τη Δύση;

Η ολιστική αντιμετώπιση του ζητήματος οδηγεί αβίαστα στο συμπέρασμα, ότι το τουρκικό αίτημα στις ΗΠΑ για τα F-16, διατυπώνεται τουλάχιστον σε εκβιαστικό πλαίσιο. Έρχεται μάλιστα σε μια στιγμή ψύχρανσης των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας, καθώς μετά την τελευταία συνάντηση Πούτιν-Ερντογάν δεν έγιναν καν δηλώσεις.

Αυτή και μόνο η παρατήρηση, δίνει στο τουρκικό αίτημα χαρακτήρα οπορτουνιστικής κίνησης τακτικής που τελικά στρέφεται εναντίον των συμφερόντων τόσο της Μόσχας όσο και της Ουάσιγκτον. Πέραν οποιουδήποτε άλλου υπολογισμού, υπό φυσιολογικές συνθήκες η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να αρνηθεί ακόμα και να το συζητήσει…

*(Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας – ΙΑΑΑ/ISDA) 

Hellas Journal

spot_img

1 ΣΧΟΛΙΟ

  1. “Τούτων λεχθέντων, υπάρχει νουνεχής αναλυτής ή πολιτικός στην Ουάσιγκτον χωρίς δεσμεύσεις και ειδικές σχέσεις με τους Τούρκους, που να πιστεύει ειλικρινά ότι η μεγάλη εικόνα της σημερινής τουρκικής εξωτερικής πολιτικής επιτρέπει αισιοδοξία για μεταστροφή της Άγκυρας και προσέγγιση με τη Δύση;”

    Το πρόβλημα είναι ότι ότι αυτός που πιστεύει στη μεταστροφή της άγκυρας και την προσέγγιση με τη Δύση, λέγεται Άντονι Μπλίνκεν και είναι ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ : Στις 25 Αυγούστου ανάρτησε ανακοίνωση στο twiiter ” Turkey is an important NATO Ally and an invaluable pαrtner in the region”.

    Το πρόβλημα είναι επίσης ότι συναντήθηκαν ο Μπλίνκεν με τον Τσαβούσογλου στις 21 Σεπτεμβρίου στο περιθώριο της ΓΣ/ΟΗΕ και ο Μπλίνκεν έδωσε το πράσινο φως (καρότο) στην Τουρκία να υποβάλλει το αίτημα αγοράς 40 αναβαθμισμένων F-16.

    Τα κέντρα αποφάσεων/επιρροής στις ΗΠΑ είναι πολλά (Πρόεδρος, ΥΠΕΞ, Κογκρέσο, Σύμβουλος Ασφαλείας, Δημοκρατικό κόμμα), αλλά την παρούσα περίοδο φαίνεται να υπάρχει ευθυγράμμιση του Προέδρου, ΥΠΕΞ και Συμβούλου Ασφαλείας και όλοι πιστεύουν στην επαναδυτικοποίηση της Τουρκίας. Η Ελλάδα τώρα περιμένει από τον φιλέλληνα Μενέντεζ, ως πρόεδρο της επιτροπής εξωτερικών σχέσεων της Γερουσίας, να κόψει ή καθυστερήσει το αίτημα προμήθειας των Α/Φ, αλλά κανείς δεν ξέρει αν θα τα καταφέρει.

    Άρα με βάση τα γεγονότα μόνο εκβιασμός ή κίνηση τακτικής δεν είναι, αλλά καλοδουλεμένη ενέργεια στο υψηλότατο πολιτικό επίπεδο (προέδρων) με εκτέλεση από τους ΥΠΕΞ.

    Η συνάντηση Πούτιν – Ερντογκάν στις 28 Σεπτεμβρίου δεν πήγε καλά και οφείλεται στην υπεροψία και το θράσος του Ερντογκάν. Μία εβδομάδα μετά τις συναντήσεις στις ΗΠΑ πήγε να ζητήσει βοήθεια από τον Πούτιν (φυσικό αέριο, S-400 και το σημαντικότερο κάλυψη στο Ιλντίμπ). Η απάντηση ήταν ψυχρή και ο Λαβρόφ στις 4 Οκτωβρίου ζήτησε από την Τουρκία να αποχωρήσει από το Ιλντίμπ. Αυτά βλέπουν στις ΗΠΑ και ενθαρρύνονται των ενεργειών τους σχετικά με την επαναδυτικοποίηση της Τουρκίας.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Διαβάστε ακόμα

Stay Connected

2,900ΥποστηρικτέςΚάντε Like
2,641ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
17,700ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Advertisement -spot_img

Τελευταία Άρθρα