Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών μετέφερε μυστικά όπλα στην τρομοκρατική οργάνωση ISIS στη Συρία

25 Ιουνίου 2025

Ειδικός εγκληματολογίας φυλακίστηκε επειδή αποκάλυψε τα όπλα που έστειλε στους τζιχαντιστές η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών

Τον Ιανουάριο του 2014, τοπικές αρχές επιβολής του νόμου εντόπισαν μια μεγάλη αποστολή παράνομων όπλων προς τζιχαντιστές στη Συρία. Τα φορτηγά συνοδεύονταν από προσωπικό της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ.

Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη

Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών Milli İstihbarat Teşkilatı (ΜΙΤ) μετέφερε όπλα στο Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και τη Συρία (ISIS) από μια μυστική αποθήκη που διατηρούσε στην μεθοριακή πόλη Ρεϊχανλί, σύμφωνα με εκρηκτικές καταθέσεις στο δικαστήριο που εξασφάλισε το Nordic Monitor.

Κατά τη διάρκεια ακρόασης στο 4ο Ανώτατο Ποινικό Δικαστήριο της Άγκυρας στις 5 Αυγούστου 2020, ο απόστρατος συνταγματάρχης Φατίχ Γιαρίμπας — πρώην μέλος της ελίτ Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων της Τουρκίας (Özel Kuvvetler Komutanlığı, ή ÖKK) — δήλωσε στο δικαστήριο ότι η ΜΙΤ παρέδωσε εν γνώσει της όπλα στη Συρία, γνωρίζοντας πλήρως ότι αυτά θα κατέληγαν στα χέρια μαχητών του ISIS.

Σύμφωνα με τον Γιαρίμπας, τα όπλα — η προέλευση των οποίων παραμένει ασαφής — μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στο Αεροδρόμιο Γκαζιαντέπ και μεταφέρθηκαν καλυμμένα υπό το σκότος της νύχτας από πράκτορες της ΜΙΤ σε δύο μυστικές αποθήκες όπλων στη Ρεϊχανλί. «Αυτά τα όπλα μετά διακινούνται λαθραία στη Συρία», κατέθεσε. «Ισχυρίζονται \[οι πράκτορες της ΜΙΤ] ότι τα όπλα παρέχονται στον Ελεύθερο Συριακό Στρατό \[FSA]. Αλλά ξέρετε τι κάνει ο FSA; Δεν έχουν χρήματα. Πουλάνε Καλάσνικοφ στο ISIS για 300 δολάρια το καθένα. Άρα, πηγαίνουν τα όπλα στο ISIS ή όχι; Πηγαίνουν.»

Η επιχείρηση, όπως υποστήριξε, τελούσε υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης Ειδικών Επιχειρήσεων της ΜΙΤ (Özel Operasyonlar Başkanlığı), με επικεφαλής τον ανώτερο αξιωματούχο της ΜΙΤ Κεμάλ Εσκιντάν, γνωστό στους κύκλους των τζιχαντιστών με το ψευδώνυμο Αμπού Φουρκάν. Ο Εσκιντάν έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διευκόλυνση της μυστικής στήριξης του τουρκικού κράτους προς εξτρεμιστικές ομάδες όχι μόνο στη Συρία, αλλά και σε άλλες εμπόλεμες ζώνες στη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Αποσπάσματα από την κατάθεση στο δικαστήριο του Φατίχ Γιαρίμπας, πρώην συνταγματάρχη της τουρκικής Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων:

Αν και η πλήρης έκταση των μεταφορών όπλων της Τουρκίας προς τζιχαντιστικές ομάδες στη Συρία παραμένει επίσημα αδημοσιοποίητη, μια ηχογράφηση που διέρρευσε το 2014 υποδηλώνει ότι η κλίμακα ήταν τεράστια. Στην ηχογράφηση, ο τότε επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Χακάν Φιντάν ακούγεται να συζητά για στρατιωτική επέμβαση στη Συρία κατά τη διάρκεια υψηλόβαθμης συνάντησης με τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου.

Ο Φιντάν δήλωσε: «Αν χρειαστεί, θα στείλω τέσσερις άνδρες στη Συρία. \[Μετά] θα τους βάλω να ρίξουν οκτώ όλμους προς την τουρκική πλευρά και να δημιουργήσω αφορμή για πόλεμο.»

Επιβεβαίωσε επίσης ότι περίπου 2.000 φορτηγά με όπλα είχαν σταλεί στη Συρία — δήθεν υπό ανθρωπιστικό κάλυμμα.

Ο συνταγματάρχης Γιαρίμπας κατέθεσε επιπλέον ότι μαχητές του ISIS μεταφέρονταν μυστικά στην Τουρκία υπό το πρόσχημα των «μετριοπαθών μαχητών της αντιπολίτευσης» και λάμβαναν ιατρική περίθαλψη σε τουρκικά νοσοκομεία. Κατονόμασε τον Υποστράτηγο Σεμίχ Τερζί, υπαρχηγό των ειδικών δυνάμεων, ως έναν από τους λίγους ανώτερους στρατιωτικούς αξιωματούχους που αντιτάχθηκαν στη μυστική συνεργασία της ΜΙΤ με τους τζιχαντιστές.

Ο Τερζί ήταν ενήμερος για τις παράνομες συναλλαγές της ΜΙΤ και απέρριψε τις προσπάθειες του διοικητή της ÖKK, Αντιστρατήγου Ζεκάι Ακσακαλλί, να εντείνει τη συνεργασία με τη ΜΙΤ στη Συρία. Ο Τερζί αντιστάθηκε στην πολιτική της εκπαίδευσης και εξοπλισμού εξτρεμιστών, η οποία αποσκοπούσε στο να εμπλέξει βαθύτερα την Τουρκία στον συριακό εμφύλιο πόλεμο.

Σύμφωνα με τον Γιαρίμπας, η πολιτική αυτή διαφωνία κορυφώθηκε με τη δολοφονία του Τερζί κατά την απόπειρα πραξικοπήματος το 2016, η οποία οργανώθηκε από τη ΜΙΤ. Σκοπός της επιχείρησης ψευδούς σημαίας ήταν η εδραίωση της εξουσίας του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η καταστολή των αντιπολιτευόμενων ομάδων, ιδίως του κινήματος Γκιουλέν, και η προετοιμασία του εδάφους για τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη βόρεια Συρία.

Το 2021, το Nordic Monitor δημοσίευσε εσωτερικό υπόμνημα της αστυνομικής υπηρεσίας πληροφοριών που διέρρευσε, αποκαλύπτοντας ότι ο εγκέφαλος πίσω από ορισμένες από τις πιο θανατηφόρες τρομοκρατικές επιθέσεις του ISIS στην Τουρκία συνεργαζόταν με τη ΜΙΤ.

Ο ύποπτος, Ιλχάμι Μπαλί, γνωστός με το πολεμικό ψευδώνυμο Αμπού Μπακρ (Εμπού Μπεκίρ), κατηγορήθηκε για τον σχεδιασμό πολυάριθμων επιχειρήσεων του ISIS το 2015, συμπεριλαμβανομένων των διπλών επιθέσεων αυτοκτονίας στην Άγκυρα που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 100 ανθρώπους. Παρά το γεγονός ότι εκκρεμούσαν εις βάρος του πολλά εντάλματα σύλληψης, ο Μπαλί συναντήθηκε μυστικά με πράκτορες της ΜΙΤ στην Άγκυρα το 2016, σύμφωνα με το υπόμνημα.

Η αστυνομία ανακάλυψε ότι ο Μπαλί διέμεινε για τρεις ημέρες, από τις 27 έως τις 29 Μαΐου 2016, στο νεοσύστατο πεντάστερο ξενοδοχείο Söğütözü Anadolu — η διαμονή του είχε κανονιστεί και προστατευτεί πλήρως από τη ΜΙΤ. Για λόγους ασφαλείας, ο Μπαλί αρχικά παρέμεινε περιορισμένος στο δωμάτιό του υπό την επιτήρηση των πρακτόρων της ΜΙΤ Σερχάν Αλμπαϊράκ (συμβασιούχος πράκτορας στο συριακό τμήμα) και Αχμέτ Οζτσελίκ (μεταφραστής από το ιρακινό τμήμα).

Το υπόμνημα περιγράφει λεπτομερώς πώς ο Μπαλί μεταμφιέστηκε, ξυρίζοντας το μούσι του και ντυμένος με καθημερινά ρούχα — τζιν και μπλουζάκι — ώστε να αποφύγει την αναγνώριση. Κατά τη διάρκεια της διαμονής του, πραγματοποίησε συναντήσεις με τον Ιλχάν Καγιά, επικεφαλής του σταθμού της ΜΙΤ στο Ερμπίλ, ο οποίος σήμερα επιβλέπει τις ειδικές επιχειρήσεις της υπηρεσίας, καθώς και με άλλα στελέχη του συριακού τμήματος.

Παρά το γεγονός ότι η ΜΙΤ είχε πρότερη γνώση πολλών σχεδίων του ISIS εντός Τουρκίας, η υπηρεσία δεν έλαβε κανένα μέτρο για την αποτροπή των θανατηφόρων επιθέσεων. Αυτή η αδράνεια, σε συνδυασμό με τη δικαστική επιείκεια, συνέβαλε στο να διασφαλιστεί ότι λίγοι μαχητές του ISIS αντιμετωπίζουν ουσιαστικές συνέπειες.

Αν και οι τουρκικές αρχές αναφέρουν συχνά τον αριθμό των συλλήψεων που σχετίζονται με το ISIS, σπανίως παρέχουν στοιχεία για τις πραγματικές καταδίκες. Οι περισσότεροι ύποπτοι του ISIS απελευθερώνονται μετά από σύντομες ανακρίσεις ή αφήνονται ελεύθεροι κατά τη διάρκεια της δίκης. Οι καταδίκες, όταν συμβαίνουν, είναι περιορισμένες και συχνά επιεικείς.

Αυτό θεωρείται ευρέως ως αντανάκλαση της επιτρεπτικής στάσης της κυβέρνησης Ερντογάν έναντι του ISIS. Η τουρκική δικαιοσύνη αποτυγχάνει συστηματικά να λογοδοτήσει τους μαχητές του ISIS. Ακόμα και οι κοινοβουλευτικές προσπάθειες να διαπιστωθεί πόσοι καταδικασμένοι μαχητές του ISIS εκτίουν ποινές σε τουρκικές φυλακές έχουν παρεμποδιστεί από την κυβέρνηση, η οποία επικαλείται λόγους «εθνικής ασφάλειας» ως δικαιολογία για την άρνηση παροχής πληροφοριών.

Nordic Monitor