Η πατρίδα βρίσκεται εκεί όπου υπάρχει ελπίδα

του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη*

Φωτογραφία:Ορεστιάδα

Η αναζωογόνηση της περιφέρειας, η οποία δεκαετίες τώρα τυγχάνει της πλήρους απαξίωσης από το κράτος των Αθηνών, δεν μπορεί να επιτευχθεί με πυροτεχνήματα πρόκλησης πρόσκαιρης προσοχής κάποιας υπουργού κατά την προσπάθειά της να βγει στο φως της δημοσιότητας[1]. Απαιτείται κάτι πολύ περισσότερο ξεκινώντας από το ειλικρινές ενδιαφέρον της κυβέρνησης και από την εμπλοκή περισσότερων του ενός υπουργείου, όπως και των τοπικών αρχών και κοινωνιών (https://slpress.gr/oikonomia/pos-oi-dimoi-mporoyn-na-voithisoyn-sto-dimografiko/. Το πρόβλημα της ερήμωσης και της πληθυσμιακής μείωσης (λόγω υπογεννητικότητας, εσωτερικής μετανάστευσης και brain drain) για το οποίο γίνεται αναφορά στην Κομοτηνή, την Ορεστιάδα και το Διδυμότειχο, είναι σοβαρότερο και συνθετότερο απ’ αυτό μιας μετακόμισης με κίνητρο ένα επίδομα 10.000€!

Βεβαίως, οι πόλεις αυτές τις οποίες έχω επισκεφθεί πάρα πολλές φορές στο πλαίσιο συνεργασίας μου με το Δ.Π.Θ., είναι άξιες για να ζει κανείς αρκεί να διασφαλίζονται και οι κατάλληλες για τούτο συνθήκες. Όπως μπορεί εύκολα να αντιληφθεί κανείς το υποσχόμενο επίδομα μετεγκατάστασης δεν αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη-κίνητρο για οποιονδήποτε ήθελε μεταναστεύσει από κάποιο αστικό κέντρο προς τις συγκεκριμένες πόλεις, ούτε και για κάποια άλλη επαρκεί. Παρόμοιο ποσό καταβάλλει και η Ε. Επιτροπή στους υπαλλήλους της που μετακομίζουν από την πατρίδα τους προς τις Βρυξέλλες όπου, όμως, εργάζονται και ζουν σε ζηλευτές συνθήκες τις οποίες η Ελλάδα χρειάζεται χρόνια να διασφαλίσει υπό την αίρεση μιας στέρεας πολιτικής βούλησης και απαράκαμπτης στρατηγικής.

Η στρατηγική αυτή επιβάλλεται να εστιάζει σε έναν συνδυασμό οικονομικής διαφοροποίησης, βελτιωμένων υποδομών, εκπαίδευσης και συμμετοχής της κοινότητας με αναδιοργανωμένη τοπική αυτοδιοίκηση και μεσομακροπρόθεσμη προοπτική. Είναι μια υπόθεση η οποία αφορά στις τοπικές κοινωνίες αδυνατώντας να πραγματοποιηθεί απουσία τους και μόνο από μια κυβέρνηση η οποία, ώ του θαύματος, θα το ήθελε. Κρίνοντας, δε, τις περιπτώσεις υποδοχής των φοιτητών διαφόρων πανεπιστημιακών σχολών ή τμημάτων διάσπαρτων στην περιφέρεια, των εκπαιδευτικών κ.α. οι οποίοι αποτελούν πηγές εισοδήματος στις περιοχές αυτές, διαπιστώνεται η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί από τις δημοτικές αρχές ξεκινώντας από την αλλαγή μιας νοοτροπίας που βλέπει μόνο ξενόφερτους που θέλουν να ξεβολέψουν τους δημότες τους.

Μολονότι έχω αναφερθεί σε αρκετά άρθρα (https://slpress.gr/oikonomia/giati-den-chreiazesai-polla-lefta-gia-na-anaptyxeis-ton-dimo-soy/, https://slpress.gr/oikonomia/i-dream-team-epicheirimatikotitas-poy-systinetai-gia-kathe-dimo/) για την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών-υποδεικνύοντας και κάποια πρακτικά βήματα- από τους δημοτικούς άρχοντες(https://slpress.gr/politiki/tora-poy-tha-eklego-dimarchos/) στοχεύοντας στη δημιουργία ενός προφίλ ικανού να προσφέρει ποιοτικές συνθήκες ζωής στον Δήμο τους, αποτάθηκα και στο ChatGPT (https://chatgpt.com/?model=auto), το γνωστό «ψαχτήρι» του διαδικτυακού νέφους, προκειμένου να εντοπίσει στρατηγικές και πρακτικές επί της γης της οποίας οι ιθύνοντες νοιάζονται για τα έμβια όντα της. Σε χρόνο dt μου απάντησε τα ακόλουθα με δική του μετάφραση και σύνταξη:

Η αναζωογόνηση της υπαίθρου είναι μια πολύπλευρη πρόκληση που απαιτεί ισορροπία οικονομικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών και τεχνολογικών στρατηγικών. Ακολουθούν μερικοί πρακτικοί και καινοτόμοι τρόποι για να δώσετε νέα πνοή στις αγροτικές περιοχές:

1. Οικονομική Ανάπτυξη

Α. Υποστήριξη της Τοπικής Επιχειρηματικότητας

• Επιχορηγήσεις/δάνεια για νεοσύστατες αγροτικές επιχειρήσεις και μικρές επιχειρήσεις.
• Θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων και χώροι συνεργασίας για τεχνίτες, εργαζόμενους στον τομέα της τεχνολογίας ή δημιουργικούς επαγγελματίες.
• Προώθηση του αγροτουρισμού , των τοπικών χειροτεχνιών και της παραγωγής τροφίμων.

Β. Διαφοροποίηση της γεωργίας

• Εισάγετε τη βιολογική γεωργία, τις εξειδικευμένες καλλιέργειες, την κάθετη γεωργία ή την αγροδασοκομία .
• Συνεργατικά μοντέλα για τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος.
• Επενδύστε σε μονάδες επεξεργασίας τροφίμων κοντά σε αγροκτήματα για να προσθέσετε αξία σε τοπικό επίπεδο.

Γ. Ενσωμάτωση της Ψηφιακής Οικονομίας

• Κόμβοι απομακρυσμένης εργασίας ή ψηφιακά νομαδικά χωριά .
• Διδάξτε προγραμματισμό, σχεδιασμό και τεχνολογικές δεξιότητες σε νέους σε αγροτικές περιοχές.
• Προσφέρετε φορολογικά κίνητρα σε τεχνολογικές εταιρείες που ανοίγουν περιφερειακά γραφεία σε αγροτικές περιοχές.

2. Υποδομές και Υπηρεσίες

Α. Βελτίωση συνδεσιμότητας

• Το υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο είναι απαραίτητο—επενδύστε σε ευρυζωνικό δίκτυο στις αγροτικές περιοχές.
• Καλύτεροι δρόμοι, δημόσιες συγκοινωνίες και ταχυδρομικά συστήματα .

Β. Πρόσβαση στην Υγειονομική Περίθαλψη και την Εκπαίδευση

• Τηλεϊατρική και κινητές κλινικές .
• Φέρτε πλατφόρμες εξ αποστάσεως εκπαίδευσης , επαγγελματική κατάρτιση και πανεπιστημιουπόλεις-δορυφόρους.

Γ. Προσιτή στέγαση

• Αναπαλαιώστε παλιά σπίτια ή αγροτικά κτίρια για μια οικονομικά προσιτή διαβίωση.
• Επιδοτήσεις για νέες οικογένειες ή επαγγελματίες που μετεγκαθίστανται από πόλεις.

3. Κοινωνικές και Πολιτιστικές Πρωτοβουλίες

Α. Κοινοτικό Κτίριο

• Υποστηρίξτε κοινοτικά κέντρα, βιβλιοθήκες και πολιτιστικά φεστιβάλ .
• Ενθαρρύνετε τα διαγενεακά έργα και τα προγράμματα εμπλοκής των νέων.

Β. Προσέλκυση και διατήρηση κατοίκων

• Επιχορηγήσεις μετεγκατάστασης για κατοίκους πόλεων ή μετανάστες που επιθυμούν να εγκατασταθούν και να επενδύσουν.
• Προωθήστε την αγροτική ζωή ως μια υγιή, ειρηνική και φιλική προς την οικογένεια ζωή .

4. Περιβαλλοντική Διαχείριση

Α. Πράσινα Έργα

• Αναζωογόνηση της άγριας φύσης , αποκατάσταση οικοτόπων και προστασία της βιοποικιλότητας.
• Οι αγροτικές περιοχές ως κόμβοι ανανεώσιμων πηγών ενέργειας — ηλιακή, αιολική, βιομάζα.

Β. Θέσεις εργασίας στον τομέα του οικοτουρισμού και της προστασίας της φύσης

• Δημιουργήστε πράσινες θέσεις εργασίας γύρω από τον οικοτουρισμό, τη διατήρηση και τη δασοκομία.
• Ενθάρρυνση του τουρισμού που βασίζεται στη φύση και των βιώσιμων πρακτικών.

5. Διακυβέρνηση και Πολιτική

Α. Αποκέντρωση

• Οι τοπικές αυτοδιοικήσεις έχουν εξουσιοδοτηθεί να λαμβάνουν αποφάσεις και να χρηματοδοτούν .
• Συμμετοχικός σχεδιασμός που εμπλέκει τις τοπικές κοινότητες στην ανάπτυξη.

Β. Προσαρμοσμένα Κίνητρα

• Δημοσιονομικά κίνητρα για επιχειρήσεις που προσλαμβάνουν ντόπιους ή χρησιμοποιούν τοπικούς πόρους.
• Φορολογικές ελαφρύνσεις για τη διατήρηση κτιρίων πολιτιστικής κληρονομιάς ή φυσικών χώρων.

Ανάμεσα στα πολλά τα οποία επιγραμματικά ανέδειξε το ChatGPT βρίσκεται και η περί ου ο λόγος επιδότηση μετακόμισης με αναφορά στην Προσιτή Στέγαση και την Επιχορήγηση Μετεγκατάστασης η οποία συνδέεται με πιθανή-μέσω κατάλληλων κινήτρων- επένδυση εκείνων που επιθυμούν να εγκατασταθούν σε περιοχές όπως οι αναφερόμενες πόλεις της Θράκης μας και όχι μόνο, καθώς τη δική τους «μαράζωση» ακολουθούν και πόλεις όπως η κατ’ ευφημισμό συμπρωτεύουσα  της χώρας Θεσσαλονίκη.

Εκείνο που λείπει είναι κυβέρνηση με «περιφερειακή όραση» ή και Δημοτική Αρχή με ισχυρή βούληση να επιδιώξει να υλοποιήσει κάτι από τα παραπάνω απαλλαγμένη από την «κομματική μυωπία», ξεκινώντας με έργα της δυνατότητάς της αξιοποιώντας στελέχη, μηχανισμούς και αδρανούσα περιουσία του Δήμου, (https://slpress.gr/oikonomia/oi-dimoi-den-einai-mono-gia-kathariotita-kai-fotismo-dromon/) ενθαρρύνοντας, συγχρόνως, τη ζωτικής σημασίας εμπλοκή των τοπικών κοινοτήτων στα τεκταινόμενα προκειμένου να καταστεί μακροπρόθεσμα βιώσιμη η διαδικασία αναζωογόνησης των περιοχών τους. Το Chatgpt.com προτείνει κάποια συνταγή κινητοποίησής τους για τους πραγματικά ενδιαφερόμενους να πάρουν στα χέρια τους την τύχη του τόπου τους χρησιμοποιώντας τα «νύχια που έχουν για να ξυστούν! Αν υπάρχει ελπίδα για τούτο θα υπάρχει και πατρίδα για τους συμμετέχοντες στην παρτίδα!

[1] https://workenter.gr/epidotisi-10-000e-gia-osous-metakomisoun-oi-perioches-pou-bainoun-se-programma-primodotisis-807868

Ηρ. Γωνιάδης 

Ο Ηρακλής Ι. Γωνιάδης, είναι Διδάκτωρ Οικονομικών
Επιστημών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης με
ειδίκευση στην Επιχειρηματικότητα και την Καινοτομία.
Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας ανέλαβε
ρόλους ως ιδρυτής, μέτοχος και μέλος διοικητικών συμβουλίων
επιχειρήσεων καθώς και ως στέλεχος διοίκησης και πωλήσεων.
Επιπλέον, δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος και εισηγητής σεμιναρίων δημόσιων και
ιδιωτικών φορέων, πιστοποιημένος από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
Δίδαξε επί τριάντα ακαδημαϊκά εξάμηνα σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά
προγράμματα οικονομικών σχολών διαφόρων ΑΕΙ της χώρας, ως συμβασιούχος
καθηγητής. Τα κύρια αντικείμενα της διδασκαλίας του ήταν η Επιχειρηματικότητα και η
Καινοτομία.
Συμμετείχε σε ερευνητικά και επιμορφωτικά προγράμματα της Ε.Ένωσης, τόσο σε
εθνικό όσο και σε διακρατικό επίπεδο, συνεργαζόμενος με ΑΕΙ και φορείς της Τοπικής
Αυτοδιοίκησης.
Είναι συγγραφέας των βιβλίων:
(1) Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία. Από την ίδρυση στη διοίκηση της νέας επιχείρη-
σης (σε συνεργασία με τον Καθηγητή Γ. Χ. Κωνσταντίνου), Εκδόσεις Gutenberg, 2009,
(2) Επιχειρηματικότητα, Οικονομική Ανάπτυξη και Κοινωνική Ευημερία, Εκδόσεις
Διπλογραφία, 2016,
(3) Πλοηγός στα αχαρτογράφητα νερά της επιχειρηματικότητας: Για τον επίδοξο
επιχειρηματία και κάθε ενδιαφερόμενο, Εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, 2022.
(4) Πολιτική Οικονομία και Επιχειρηματικότητα, Εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, 2025.
Περιεχόμενό του επιλεγμένα άρθρα του τα οποία αναρτήθηκαν στο SLpress κατά την
περίοδο 2020-2024.