di Lorenzo Cremonesi
Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Κέλογκ μιλά για διαίρεση σε ζώνες επιρροής, αλλά μετά κάνει πίσω: «παρερμηνεύτηκα».
ΚΙΕΒΟ – Ελάχιστα φαίνεται να λειτουργούν στο αμερικανικό σχέδιο διαμεσολάβησης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, όπως το οραματίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ. «Με μένα πρόεδρο, θα έχουμε ειρήνη σε 24 ώρες», έλεγε στην προεκλογική του εκστρατεία. Ωστόσο, τρεις μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στον Λευκό Οίκο, οι δηλώσεις του Κιθ Κέλογκ, του ογδοντάχρονου πρώην στρατηγού που ο Τραμπ επέλεξε ως απεσταλμένο του στην Ουκρανία, έχουν προκαλέσει σάλο και αποκαλυπτικά μπερδέματα, υποδεικνύοντας πόσο μακριά βρίσκεται ακόμη οποιαδήποτε απόπειρα για εκεχειρία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Διαιρεμένη στα τρία
«Όπως το Βερολίνο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», δηλώνει ο Κέλογκ σε συνέντευξή του στη λονδρέζικη εφημερίδα The Times, υπονοώντας ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να διαιρεθεί σε ζώνες ελέγχου ή «επιρροής», όπως έγινε με τη Γερμανία το 1945. Τότε, υπενθυμίζει με εμφανή νοσταλγία, το Βερολίνο είχε μια ρωσική, μια γαλλική, μια βρετανική και μια αμερικανική ζώνη. Ο πρώην στρατηγός αργότερα υποστήριξε ότι τα λόγια του παρερμηνεύτηκαν. Ωστόσο, οι δηλώσεις του, όπως καταγράφηκαν στην εφημερίδα, είναι αρκετά συγκεκριμένες και φαίνεται να αντικατοπτρίζουν σκέψεις που κυκλοφορούν στον Λευκό Οίκο.
Η ιδέα είναι η Ουκρανία να χωριστεί σε τρία μέρη: το Ντονμπάς υπό ρωσικό έλεγχο και το υπόλοιπο έδαφος υπό την κυριαρχία του Κιέβου. Αυτό το τελευταίο μέρος θα χωριζόταν με βάση τον ποταμό Δνείπερο. Στη δυτική όχθη του ποταμού – όπου βρίσκονται το Κίεβο, η Οδησσός και η Λβιβ – θα εγκαθίσταντο δυνάμεις από Παρίσι και Λονδίνο, καθώς και άλλοι «πρόθυμοι» σύμμαχοι. Ο Κέλογκ τις αποκαλεί «δύναμη διασφάλισης». Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν κάνει καμία αναφορά σε αμερικανικά στρατεύματα, καθώς ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει την αντίθεσή του σε αποστολή στρατιωτών ή επένδυση αμερικανικών χρημάτων για την άμυνα της Ουκρανίας.
Αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη
Στην ανατολική όχθη του Δνείπερου θα σταθμεύουν αποκλειστικά ουκρανικές δυνάμεις. Πρόκειται για μεγάλες και κρίσιμες περιοχές, που περιλαμβάνουν το Σούμι, τα βόρεια τμήματα της χώρας, το Χάρκοβο – δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας – και φτάνουν ως τη Ζαπορίζια και τη Χερσώνα, την οποία είχαν καταλάβει οι Ρώσοι τον Μάρτιο του 2022 και απελευθέρωσαν οι Ουκρανοί στα τέλη του φθινοπώρου. Σύμφωνα με το σχέδιο, ο Πούτιν θα διατηρούσε όλα τα εδάφη που έχει καταφέρει να καταλάβει ως σήμερα. Ο Κέλογκ προσθέτει: «Μεταξύ των ουκρανικών χαρακωμάτων και των ρωσικών δυνάμεων θα δημιουργηθεί μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, με μέσο βάθος 29 χιλιομέτρων».
Οι αντιδράσεις
Οι επικρίσεις της Μόσχας και οι παρασκηνιακές διαμαρτυρίες του Κιέβου ανάγκασαν τον Κέλογκ να διευκρινίσει ότι αναφέρεται σε «μια δύναμη ανθεκτικότητας μετά την εκεχειρία για τη στήριξη της ουκρανικής κυριαρχίας» και όχι σε διαμελισμό της χώρας. Οι Ρώσοι απάντησαν ενοχλημένοι, λέγοντας πως κάτι τέτοιο δεν θα έκανε τίποτα άλλο παρά να επιταχύνει τη μετάβαση σε μια νέα σύγκρουση.
Ο ίδιος ο Πούτιν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι είναι «απολύτως αντίθετος» στην παρουσία στρατευμάτων χωρών του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία, ακόμα και αν λειτουργούν ως ειρηνευτικές δυνάμεις. Από την πλευρά τους, οι Ουκρανοί δηλώνουν ότι δεν πρόκειται ποτέ να αναγνωρίσουν την κατοχή της γης τους. «Για εμάς πρόκειται για απαράβατη κόκκινη γραμμή. Οι Ρώσοι δεν έχουν καμία νομιμοποίηση να καταλάβουν τις περιοχές μας, απαιτούμε επιστροφή στα σύνορα του 1991», επανέλαβε την Τετάρτη στην Corriere della Sera ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης, Αντρίι Γερμάκ.
Ο Λαβρόφ επιτίθεται στην Ευρώπη
Στο μέτωπο των διαπραγματεύσεων, ακόμη και η συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη πριν δύο μέρες ανάμεσα στον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Πούτιν, φαίνεται να είχε πενιχρά αποτελέσματα. Ωστόσο, σε διπλωματικό φόρουμ στην Τουρκία, ο Ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ επιχείρησε και πάλι να σπείρει διχόνοια ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες, λέγοντας πως «ο Τραμπ καταλαβαίνει πολύ καλύτερα την κατάσταση απ’ ό,τι οι Ευρωπαίοι». Παράλληλα, οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με το Κίεβο συμφωνία για την από κοινού εκμετάλλευση των ουκρανικών ορυκτών και ενεργειακών πόρων – αλλά και σε αυτό το μέτωπο οι εξελίξεις είναι μέχρι στιγμής πενιχρές.
