του Αργύρη Μυστακίδη – Φυσικού, Εκπαιδευτικού Αναλυτή
Πολλά έχουν γραφτεί, και πολύ δικαιολογημένα, για την εθνικά επικίνδυνη, απώλεια ενδιαφέροντος από τις υποψήφιες και τους υποψηφίους, για τις Στρατιωτικές Σχολές και μάλιστα αυτών με υψηλό ακαδημαϊκό προφίλ. Ας θυμίσουμε ότι πέρσι τα ΟΠΛΑ της ΣΣΕ πλήρωσαν μόνο το 25% των θέσεών τους . Ο παρακάτω πίνακας είναι διαφωτιστικός:
Εξίσου όμως επικίνδυνη, για την αναπτυξιακή, και όχι μόνο, πορεία της χώρας μας, είναι η δραματική μείωση υποψηφίων προς τις Πολυτεχνικές Σχολές και γενικότερα προς τις Σπουδές STEM (το ακρωνύμιο STEM σημαίνει: Επιστήμη (Science), Τεχνολογία (Technology), Μηχανική (Engineering) και Μαθηματικά (Mathematics). Συμβολίζει μια παιδαγωγική προσέγγιση που εστιάζει στην εκπαίδευση σε αυτούς τους τομείς, προωθώντας την κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων και την καινοτομία), που αποτελούν έναν παγκοσμίως αναγνωρισμένο αναπτυξιακό δείκτη.
Ο άγαρμπος σχεδιασμός των προγραμμάτων σπουδών στη Β/βάθμια εκπαίδευση και η στρεβλή διδακτική προσέγγιση των Θετικών Επιστημών (που αποτελούν το κλειδί για την εξέλιξη και πρόοδο μιας χώρας στον σύγχρονο κόσμο), έχουν κατορθώσει να αδειάσουν κυριολεκτικά την Ομάδα Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών από υποψήφιους, οι οποίοι εφαρμόζοντας την αρχή της «φυγής προ της βίας», βρίσκουν «ασφαλές» (για τα δικά τους κριτήρια) καταφύγιο κυρίως στην ΟΠ Οικονομίας & Πληροφορικής. Είναι πραγματικά παράδοξο η ΟΠ που φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό τμημάτων και θέσεων, στα πλέον δυναμικά πεδία σπουδών της εποχής μας, να μην συγκεντρώνει ούτε το 1/5 των υποψηφίων!
Σε ένα κόσμο που η δύναμη αλλά και η επιβίωση μιας χώρας μετριέται με την πραγματική της ικανότητα για παραγωγή αγαθών, αυτό που συντελείται είναι άκρως ανησυχητικό. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η κυβέρνηση Τραμπ, αντιλαμβανόμενη τους εθνικούς κινδύνους που ενέχει η διαρκώς εκπίπτουσα ικανότητα των ΗΠΑ για παραγωγή καινοτόμων, και μη, αγαθών προέβη στις γνωστές κινήσεις περί αύξησης των δασμών.
Ο Emmanuel Todd στο πολυσυζητημένο βιβλίο του «Η ήττα της Δύσης» , αποδίδει εν μέρει την ικανότητα της Ρωσίας να ανταπεξέλθει στις ασφυκτικές πιέσεις που δέχεται από τη Δύση, στο γεγονός ότι παρά το γεγονός ότι έχει κάτω από τον μισό πληθυσμό των ΗΠΑ καταφέρνει να έχει σε απόλυτους αριθμούς περισσότερους φοιτητές Μηχανικούς από τις ΗΠΑ.
Προς επίρρωση των ανωτέρω παραθέτω 3 πίνακες:
Ο πρώτος δείχνει την κατανομή των υποψηφίων φοιτητών στα Επιστημονικά Πεδία πέρσι και πρόπερσι.
Ο δεύτερος αποδίδει σε απόλυτους αριθμούς τους αποφοίτους STEM το 2020 στις χώρες που ηγούνται στην κούρσα της ανάπτυξης.
Διαφωτιστικός είναι και ο τρίτος πίνακας που δείχνει ποσοστά αποφοίτων STEM και περιέχει πιο πρόσφατα στοιχεία από όπου βλέπει κανείς ποιες χώρες επενδύουν στρατηγικά στην προώθηση των σπουδών STEM.
Μοιάζει ίσως ειρωνικό ότι στις φετινές Πανελλαδικές ζητήθηκε από τις υποψήφιες και υποψήφιους να καταθέσουν την άποψή τους για «τους λόγους για τους οποίους το σύγχρονο σχολείο οφείλει να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα των μαθητών/ μαθητριών», όταν οι ίδιες και ίδιοι έχουν βιώσει μια σχολική πραγματικότητα, που τους έχει κάνει να θεωρούν την καινοτόμα σκέψη ως απόκλιση από το κοινώς αποδεκτό, μιας και η μη πιστή αναπαραγωγή αποσπασμάτων του σχολικού εγχειριδίου (που εν έτη 2025 ενέχει θέση «ιερού κειμένου») τιμωρείται βαθμολογικά, αλλά και ταυτόχρονα έχουν, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, αναγκαστεί να προβούν στην επιλογή σπουδών, έχοντας κυριολεκτικά τρομάξει από την αντιπαιδαγωγική δυσκολία με την οποία διδάσκονται τα αντικείμενα STEM, ειδικά στο Λύκειο.
Εν κατακλείδι, η παρούσα αναφορά έχει ως στόχο την ανάδειξη ενός ζητήματος το οποίο δεν έχει τύχει της δέουσας προσοχής, δύναται όμως να αποτελέσει τροχοπέδη στην αναπτυξιακή μας πορεία. Δυστυχώς όπως και σε πολλούς άλλους τομείς, αναδεικνύεται η μεγάλη παθογένεια τους σύγχρονου ελληνικού κράτους, που δεν είναι άλλη από την έλλειψη μακρόπνοου στρατηγικού σχεδιασμού.
Καλώς ή κακώς όμως, «οι Καιροί ου μενετοί»!
Βιβλιογραφία / Πηγές:
- CSET Report (2023), Georgetown University
- OECD Education at a Glance
- UNESCO STEM Indicators (2022)
- Emmanuel Todd, Η ήττα της Δύσης, εκδόσεις ΠΕΔΙΟ
- Δεδομένα ΥΠΑΙΘ, Πανελλαδικές 2024
