του Δημήτρη Μακροδημόπουλου
Είχα δει πριν χρόνια την εξαιρετική ταινία του Παντελή Βούλγαρη “Τελευταίο σημείωμα” με θέμα την εκτέλεση των 200 Ελλήνων κομμουνιστών από τους Γερμανούς στην Καισαριανή. Η συγκίνηση ήταν διάχυτη στη διάρκεια της προβολής με αποκορύφωμα τις σκηνές της μεταγωγής και της εκτέλεσης, αποτέλεσμα της ικανότητας του σκηνοθέτη να αποδώσει την τραγικότητα και τον ηρωισμό των γεγονότων. Όμως πάντα σε μια ταινία διερωτάσαι μήπως κάπου υπερέβαλε. Δεν ήσαν άνθρωποι οι εκτελεσθέντες; Δεν διακατέχονταν από φόβο βαδίζοντας προς το θάνατο; Δεν λάκισαν κάποιοι από αυτούς; Βλέποντας όμως τις φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας πραγματικά σοκάρεσαι, μένεις άναυδος. Καμιά ταινία δεν θα μπορούσε να αποδώσει το θάρρος, τη γενναιότητα και την αξιοπρέπεια, τον τρόπο που βάδιζαν οι 200 της Καισαριανής προς τον τόπο της εκτέλεσης. Πόσο μικροί πρέπει να ένιωσαν οι εκτελεστές τους μπροστά στο μεγαλείο τους! Από πού αντλούσαν, τόση περηφάνια, τί ήταν αυτό που τους χαλύβδωνε;;
Ο Ζαν Αμερί, Αυστριακός εβραίος, κρατούμενος στο Άουσβιτς, παραδεχόταν ότι θαύμαζε τους αγωνιστές και τους πιστούς οι οποίοι στις δύσκολες συνθήκες, έβρισκαν μια αναντικατάστατη βοήθεια στις πεποιθήσεις τους: «Είτε μαρξιστές αγωνιστές, είτε πιστοί καθολικοί ή ευαγγελιστές, κι ανεξάρτητα αν ήταν καλλιεργημένοι οικονομολόγοι ή θεολόγοι ή σχεδόν αμόρφωτοι εργάτες και αγρότες: Η πίστη τους και η ιδεολογία τους, τούς πρόσφερε ένα σταθερό σημείο στον κόσμο και στηριγμένοι σε αυτό μπορούσαν να βγάζουν από τα ρούχα τους τούς SS [….]. Άντεχαν καλύτερα στα βάσανα και πέθαναν με μεγαλύτερη αξιοπρέπεια από τους μη πιστούς ή απολίτικους διανοούμενους συντρόφους τους, που ήσαν ωστόσο απείρως πιο μορφωμένοι και εξασκημένοι στον ακριβή στοχασμό». Με άλλα λόγια οι “πιστοί” – της ιδεολογίας ή της θρησκείας – μπορούσαν να ανακαλύψουν εντός τους απρόσμενες και ανεξάντλητες δυνάμεις που, σύμφωνα με τον Αμερί «υπερέβαιναν τον εαυτό τους και προβάλλονταν στο μέλλον».
Θυσιάστηκαν άσκοπα για το ανέφικτο; Ο Πάουλ Τσέλαν, στον “Μεσημβρινό” του λόγο κατά την παραλαβή του βραβείου Γκέοργκ Μπύχνερ το 1959, έκανε τη διάκριση ανάμεσα σε ου-τοπία και ουτοπία. Η ου-τοπία σημαίνει κυριολεκτικά, είπε, τον “μη τόπο”, ένα μέρος που δεν υπάρχει, ενώ η ουτοπία δηλώνει μια ελπίδα, μια προσδοκία, ένα όραμα για το μέλλον, κάτι που δεν υπάρχει ακόμα. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Ερνστ Μπλόχ, η ουτοπία είναι ένα προμήνυμα, ο τόπος του “όχι ακόμα”. Ο ίδιος ονόμαζε την ουτοπία φιλοσοφία της προσδοκίας και θεωρούσε τον μαρξισμό “προδρομική συνείδηση” που έδινε μορφή στο απελευθερωτικό όνειρο που τρέφουν από την αρχαιότητα οι ανθρώπινες κοινωνίες. Σύμφωνα με τον Μπλοχ ο Μαρξισμός είναι ένα κοινωνικό πρόταγμα ριζωμένο σε μια κληρονομημένη από τον Διαφωτισμό ανθρωπολογική αισιοδοξία: Μια μακρά διαδικασία μέσω της οποίας η ανθρωπότητα μαθαίνει “να περπατάει όρθια”, όπως βάδισαν όρθιοι και αγέρωχοι οι 200 κομμουνιστές της Καισαριανής
Τί ήταν αυτό που χαλύβδωνε τον αγώνα και την πίστη των κομμουνιστών της Καισαριανής; Είναι ο μεσσιανισμός του Μαρξισμού: Η δικαιοσύνη και η λύτρωση δεν ανήκαν πια στη θρησκευτική σφαίρα, στο Βασίλειο του Θεού. Οι άνθρωποι δεν ήταν πια ανάγκη να περιμένουν το θάνατο για να κερδίσουν τον παράδεισο και την ευτυχία. Το βασίλειο του Θεού, καθώς είχε γίνει κοσμικό, έπρεπε να καταχτηθεί στη γή. Για να φθάσουμε εκεί θα έπρεπε οι άνθρωποι να παλέψουν για μια γήινη λύτρωση
Τίποτα δεν είναι ανέφικτο. Ένα περίφημο ποίημα του Μπρέχτ, γράφει ο Ένζο Τραβέρσο, αφηγείται την ιστορία του ράφτη της Ουλμ που το 1592 λαχταρούσε να πετάξει σαν πουλί κι έφτιαξε μια στοιχειώδη συσκευή με δύο φτερούγες. Υποστηρίζοντας τη φυσική (και θρησκευτική) τάξη των πραγμάτων, ο επίσκοπος δήλωσε ότι οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να πετάξουν και προκάλεσε τον ράφτη να αποδείξει το αντίθετο. Κι εκείνος πήδηξε από το παράθυρο του καθεδρικού ναού με τις υποτυπώδεις φτερούγες του με αποτέλεσμα να συντριβεί στο έδαφος. Ο επίσκοπος κέρδισε το στοίχημα, όμως αιώνες αργότερα οι άνθρωποι κατόρθωσαν να πετάξουν σαν πουλιά. Ο ράφτης της Ουλμ δεν ήταν τόσο βλάκας, απλά η φαντασία του ήταν πρώιμη, μπροστά από τον καιρό του. Θυμίζοντας αυτό το ποίημα του Μπρεχτ, ο Λούτσο Μάγκρι υποστήριζε στο τελευταίο του βιβλίο ότι ο κομμουνισμός θα μπορούσε να γνωρίσει μια ανάλογη τύχη. Απέτυχε στον 20ο αιώνα, κανείς όμως δεν μπορεί να αποκλείσει ότι η ουτοπία του θα πραγματοποιηθεί στο μέλλον. Μακροπρόθεσμα οι κοινωνίες δεν μπορούν να υπάρχουν χωρίς ουτοπίες.
Όλα αυτά, η ουτοπία του Μπλόχ και του Τσελάν ποιά μορφή μπορούν να πάρουν στην πράξη; Ο Τέρι Ίγκλετον προσγειώνει την ουτοπία στην πραγματικότητα και μας λέει ότι ο σοσιαλισμός δεν βασίζεται στο ότι οι πάντες θα είναι ηθικά μεγαλειώδεις όλη την ώρα. «Δεν μας θέλει διαρκώς σφιχταγκαλιασμένους σε ένα όργιο αλληλεγγύης. Δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο, γιατί οι μηχανισμοί που θα επιτρέψουν την προσέγγιση του στόχου του Μαρξ θα είναι ενσωματωμένοι στους κοινωνικούς θεσμούς. Δεν θα βασίζονται στην καλή θέληση του ατόμου. Το κλειδί είναι η συνολική δομή και όχι η προσωπική αρετή…..Η έλευση του σοσιαλισμού δεν θα εξαφάνιζε τον φθόνο, την επιθετικότητα, την κυριαρχία, την κτητικότητα. Απλά όλα αυτά δεν θα μπορούσαν να πάρουν τις μορφές που έχουν στον καπιταλισμό – όχι λόγω κάποιας ανώτερης ανθρώπινης αρετής αλλά λόγω των διαφορετικών θεσμών. Θα λέγαμε ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο η αρετή θα είναι ενσωματωμένη στην οργάνωση του συστήματος και δεν θα επαφίεται στο ποιόν του κάθε ατομικού χαρακτήρα».
Πώς έφθασαν οι 200 στο εκτελεστικό απόσπασμα στην Καισαριανή; Είχαν φυλακιστεί για την ιδεολογία τους στη διάρκεια της δικτατορίας του Μεταξά και παρέμεναν φυλακισμένοι λόγω της άρνησής τους να υπογράψουν δήλωση αποκηρύσσοντας τον κομμουνισμό. Με την εισβολή των Γερμανών, αντί να απελευθερωθούν για να πολεμήσουν τον εχθρό, παραδόθηκαν στους ναζί αναδεικνύοντας έτσι ότι η ταξική συμμαχία τους δεν γνωρίζει σύνορα, απλά καπηλεύεται τον πατριωτισμό. Το είχαμε δει στο Συνέδριο της Βιέννης το 1815, το είχαμε δει στον γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1870-1 όταν ο νικητής Βίσμαρκ απελευθέρωσε τους Γάλλους αιχμαλώτους πολέμου για να βοηθήσει τον ηττημένο Θιέρσο να αντιμετωπίσει την παρισινή Κομμούνα Το βλέπουμε καθημερινά με το παγκόσμιο κεφάλαιο και τον νεοφιλελευθερισμό. Η θυσία των 200 δεν ήταν μάταιη. Είναι ένα διαχρονικό μήνυμα στους επερχόμενους
Μακροδημόπουλος Δημήτρης
Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412
19/2/2026
Προ εβδομάδος το άρθρο του φίλου από τις Ανιχνεύσεις μας κυρίου Μακροδημόπουλου , αλλά το θέμα του είναι επίκαιρο ,επειδή το θέμα της ανάκτησης του φωτογραφικού υλικού από το ελληνικό κράτος δεν ολοκληρώθηκε και γιαυτό το σχόλιο μου .
Ως Έλληνες και ως Χριστιανοί έχουμε δύο μέγιστα πρότυπα εθελοθυσίας και ταυτοχρόνως ανεξίκακα .Τον Σωκράτη που ”επεδίωξε” να πιει το κώνειο ”κράζοντας, Ζήτω η Αθηναϊκή Δημοκρατία με τους άδικους ανθρώπινους νόμους της” και τον 33χρονο Αρχηγό της Πίστεως μας Χριστό, ο Οποίος και από του Σταυρού του συγχώρησε τους σταυρωτές του ομοεθνείς του Ιουδαίους .
Ποιος αποκλείει ότι οι 200 της Καισαριανής δεν είχαν Σωκράτη και Χριστό στα μυαλά και τις ψυχές τους όταν ήρεμοι αντιμετώπισαν τους εκτελεστές τους ;;;.
Δυστυχώς οι Έλληνες οπαδοί του κομμουνισμού διδάσκονται να μην είναι και πιστοί ”οπαδοί” του Χριστού -όπως θα έπρεπε-ίσως γιατί είναι και οπαδοί της βίας-μαμής της Ιστορίας -και δεν μπορούν να λησμονήσουν και να συγχωρήσουν όχι τους Γερμανούς οπαδούς του Χίτλερ ,που δολοφόνησαν πολλούς Έλληνες -και νήπια χωρίς ιδεολογία -(και όχι μόνο) ,αλλά τους ομοεθνείς και ομόγλωσσους Έλληνες , οι οποίοι από το 1974 (που έβγαλαν τα μαύρα του ”εμφυλίου”) μέχρι το 1989 τους έδειξαν την αγκαλιά του πατρός του Αώτου.
Να υποληπτόμαστε τους 200 της Καισαριανής ,αλλά και όλους -μα όλους-όσους για τις ιδέες τους ”πέταξαν στους ουρανούς” και τέτοιους -Δόξα τω Θεώ – έχουμε τα εκατομμύρια των μαρτύρων και νεομαρτύρων του Χριστιανισμού κατά την Ρωμαιοκρατία, μέχρι τον Μέγα Κωνσταντίνο και κατά την Τουρκοκρατία και δυστυχώς και κατά τις εποχές των Εθνικών Διχασμών (πληθυντικός αριθμός-δυστυχώς-) μέχρι το 1949-τους οποίους επιβάλλεται να ΜΗ ΞΑΝΑΖΗΞΣΟΥΜΕ.
Υ.Γ Ανέκαθεν και τώρα ”ενσυναισθάνομαι” τα παράπονα και των συγγενών των 200 της Καισαριανής και των άλλων ηρώων και μαρτύρων, για όσους ”εμήδισαν” , αλλαξοπίστησαν και υπέγραψαν δηλώσεις μετανοίας (και είναι οι πλείστοι των κομμουνιστών) ”για να σώσουν τα τομάρια τους”.
Άραγε το ΚΚΕ ”θα φανερώσει” στις νέες γενιές το επτασφράγιστο αρχείο του για την αγαπημένη μας Ιστορία;;;.
Θα αναφερθώ μόνον στο θέμα του Χριστιανισμού. Ο κομμουνισμός δεν είναι ασυμβίβαστος με τον Χριστιανισμό. Αφορά την οργάνωση της κοινωνίας και όχι την πίστη του καθενός. Όπως είπε ο Μίκης Θεοδωράκης ο κομμουνισμός είναι εφαρμοσμένος Χριστιανισμός. Δεν αφήνει στην προαίρεση του καθενός το ενδιαφέρον και την πρόνοια για όλα τα μέλη της κοινωνίας αλλά την οργανώνει με θεσμούς διότι ποτέ δεν θα αγιάσουν όλα τα μέλη μιας κοινωνίας για να την εφαρμόσουν. Ας μη ξεχνάμε ότι ο κομμουνισμός είχε αναπτυχθεί ήδη σε πρωτόγονες κοινωνίες. Όσον αφορά τη θρησκεία ως όπιο του λαού αυτό αποτελεί μία στοχευμένη παρερμηνεία των γραφομενων του Μαρξ ατο “Εβραικό Ζήτημα”. Εκεί γράφει: “Η θρησκεία είναι ο αναστεναγμός του καταπιεζόμενου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, όπως είναι και το πνεύμα μιας δίχως πνευματικότητας κατάστασης. Η θρησκεία είναι το όποιο του λαού” Ο Τέρι Ίγκλετον ερμηνεύοντας το χωρίο αυτό στο βιβλίο του ‘Γιατί ο Μαρξ είχα δίκιο” θεωρεί ότι η θρησκεία είναι το αποκούμπι κάθε ανθρώπου σε στιγμές δύσκολες όπως πχ με την απώλεια ενός παιδιόυ ενός ή μιας συζύγου κλπ.
Η διδασκαλία του Ιησού είναι μια θεωρία της απελευθέρωσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Χριστός εμφανίστηκε στη διάρκεια της δουλοκτητικής περιόδου γιαυτό και οι πρωτοχριστιανοί θυσιάζονταν στο όνομά του. Το πρόβλημα είναι η Εκκλησία η οποία από την εποχή του Μ. Κωνσταντίνου μεταβλήθηκε σε στοιχείο του εποικοδομήματος που στηρίζει κάθε πολιτικό σύστημα, όπως η δικαιοσύνη, ο στρατός, η αστυνομία κλπ. Πώς μπορεί να συμβαίνει αυτό; Με τη θεωρία των “δύο βασιλείων” την οποία είχε προωθήσει ο λουθηρανισμός για να ιεροποιήσει την υποταγή στην εγκόσμια εξουσία, θεωρία που ασπάζεται και η Εκκλησία μας για να νίψει τας χείρας στα εγκλήματα της πολιτικής εξουσίας, σε εξορίες, πόλεμους, ακραίες ταξικές ανισότητες, γενοκτονίες. Αυτή η θεωρία των “δύο βασιλείων” χρησιμοποιήθηκε στη χιτλερική Γερμανία για να δικαιολογήσει την απάθεια απέναντι στο ναζισμό από τους Γερμανούς χριστιανούς. Υπήρξαν όμως και γενναίοι θεολόγοι που υποστήριξαν ότι αυτό που εμποδίζει τον χριστιανό να προσχωρήσει στη ναζιστική ειδωλολατρία της φυλής είναι η απόλυτη υπερβατική φύση του Θεού.
Κάποτε θα πρέπει η Εκκλησία μας να αξιολογήσει γιατί η Ορθοδοξία υπερέχει κοινωνικά ως ιδεολογία έναντι των άλλων εκφάνσεων του Χριστιανισμού και να υπερασπισθεί έμπρακτα την υπεροχή της στηρίζοντας την έννοια του “ανθρώπου καθαυτόν”. Δεν υπερέχει λόγω των θεολογικών δογματικών διαφορών που υπήρξαν το πρόσχημα των αποσχίσεων από την Ορθόδοξη Εκκλησία και αργότερα από την Καθολική αλλά λόγω των διαφορετικών κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που ίσχυαν κάθε φορά που συνέβαιναν αυτά. Το προνόμιο της Ορθοδοξίας έγκειται στη διαπίστωση ότι αποτελεί τις ρίζες του Χριστιανισμού και εμφανίσθηκε στην περίοδο της δουλοκτητικής κοινωνίας εκφράζοντας τους καταπιεσμένους της εποχής, σε αντίθεση με τον καθολικισμό που ταυτίσθηκε με την άρχουσα τάξη του φεουδαλισμού, τους φεουδάρχες, και σε αντίθεση με τις εκφάνσεις του προτεσταντισμού που νομιμοποίησαν τον ρατσισμό στα πλαίσια του δόγματος του απόλυτου σκοπού (Βέμπερ) και ταυτίστηκαν με τα συμφέροντα της ανερχόμενης αστικής τάξης που επικράτησε στη συνέχεια και τον καπιταλισμό. Ποιό ήταν το πρωτογενές υλικό της πρώτης χριστιανικής κοινότητας; Ποιάς μορφής κοινωνική οργάνωση είχε αναπτύξει; Ο Χριστιανισμός και ο κομμουνισμός έχουν κοινές αρχές. Διακηρύχθηκαν σε διαφορετικές κοινωνικοπολιτικές συνθήκες. Ο δεύτερος ως Μαρξισμός αποτελεί εξέλιξη του πρώτου στις συνθήκες της νεωτερικότητας.
Είτε είναι ,ή δεν είναι, ο κομμουνισμός πιστή αντιγραφή του Μαρξισμού , όπου επικράτησε ο κομμουνισμός μέχρι την κατάρρευση του το 1989 εδίωκε τους χριστιανούς και αυτό -λυπούμαι να το πω-δείχνει την έχθρα του προς την χριστιανική ιδίως θρησκεία ,της οποίας ο Αρχηγός Χριστός εδίδαξε έργοις και λόγοις και απαιτεί από τους πιστούς του το ΑΓΑΠΑΤΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΣΑΣ ,κάτι παρανοϊκό για τους πιστούς του κομμουνισμού.
Υ.Γ Να θυμηθούμε και το δυοίν θάτερον ,για να μην είμαστε Φαρισαίοι και ως χριστιανοί και ως κομμουνιστές .
Αυτό το να μισείς είναι ένδειξη ανωριμότητας ακι αφορά το ανθρώπινο στοιχείο. Ο καπιταλισμός που αφ’ηνει εκατομμύρια ανθρώπων να λιμοκτονούν τί είναι; Τουλάχιστον επί κομμουνισμού όλοι είχαν μια στέγη, εργασία και πολιστισμό, όπως τον εννοούμε με εκδηλώσεις.Ο καπιταλισμός απέτυχε να θρέψει ολόκληρο τον πλανήτη, όχι από αδυναμία αλλά διότι αυτί είναι η φύση του. Ο πρώτος και ο τρίτος κόσμος. Αυτά λέει και το κείμενο με το παράδειγμα του ράφτη της Ουλμ
Ας μη διχασθούμε και πάλι μετά από 80 χρόνια.
Άριστοι ως Έλληνες οι 200 εκτελεσθέντες από τους κατακτητές, που δεν ήταν οι μόνοι, γιατί και πολλοί άλλοι εκτελέσθηκαν και από τους άλλους δύο κατακτητές -τους Ιταλούς και τους αιμοδιψείς Βουλγάρους (το Δοξάτο δυστυχώς ξεχάσθηκε) -αλλά οι θεωρίες στις οποίες πίστευαν ,λόγω των κυβερνητικών πρακτικών τους και την παταγώδη κατάρρευσή τους το 1989-μετά από 70 χρόνια- , ας μείνουν στην Ιστορία του 20ου αιώνος .
Αν κάτι πρέπει να επιδιώξουμε ως κοινωνίες είναι η εφαρμογή των ιδεών του Χριστιανισμού . Καλή συνέχεια σε όλους .
Ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ δὲν ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη δικαιοσύνη. Ἡ ἀνθρώπινη δικαιοσύνη εἶναι σχετικὴ καὶ περιορισμένη, δὲν ἔχει τὴν ὀπτικὴ τῆς θεϊκῆς δικαιοσύνης ποὺ εἶναι πλήρης καὶ μὲ ἀγάπη καὶ ὄχι τιμωρητική. Στόχος θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ γιὰ τοὺς δικαστὲς νὰ γίνονται καλύτεροι.
Ὁ Χριστιανισμὸς δὲν ἀναφέρεται σὲ ὑπόσχεση παραδείσου μετὰ θάνατον, τὸ τί περιμένει τὸν κάθε ἄνθρωπο μετὰ θάνατον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἴδια τήν πορεία τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Ὁ Χριστιανισμὸς πρεσβεύει μία πορεία πρὸς τὴν ἀρετὴ γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο, τὴν κατακτημένη ἀρετή, αὐτὴ ποὺ θὰ ἔχει μετασχηματίσει τὴν πνευματικὴ καὶ ψυχικὴ ποιότητα τοῦ ἀνθρώπου.
Αὐτὰ εἶναι καὶ τὰ ἀληθινὰ φτερά, τὰ πνευματικὰ φτερά, ἀληθινὰ καὶ ὄχι κατασκευασμένα καὶ ψεύτικα. Γιὰ μία ἰσότητα στὴν ἀθανασία διδάσκει ὁ Χριστιανισμός, γιὰ μία ἰσότητα ἔχουν ἀγωνισθεῖ καὶ πολλοὶ ἀριστεροί, γιὰ μία ἰσότητα ποὺ ὁδηγεῖ τὸν ἀγωνιζόμενο στὴν ἀρετή. Αὐτή τήν ἀρετή βλέπω νά ἀντανακλᾶ ἡ στάση τῶν 200 ἀγωνιστῶν.
Ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα οἱ ἰδέες αὐτὲς ἔχουν μελετηθεῖ ἀπὸ τοὺς φιλοσόφους. Οἱ ἀρετὲς καὶ τὸ κάλλος ἦταν διδακτέα, γιατί πίστευαν ὅτι στόχος εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ἡ θέα τῆς φύσης καὶ ἡ θέα τῆς τέχνης πίστευαν ὅτι διδάσκει τὸν ἄνθρωπο στὸ καλό. Ἡ ὀμορφιὰ ἦταν ἀντανάκλαση τῆς ἀρετῆς. Ἡ ἀσχήμια γύρω ποὺ ἐπικρατεῖ καὶ ἡ ἀδιαφορία γι αὐτήν, σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς, εἶναι ἡ ἀκτινογραφία τῆς ἐσωτερικῆς πραγματικότητας.
“γιὰ μία ἰσότητα ἔχουν ἀγωνισθεῖ καὶ πολλοὶ ἀριστεροί, γιὰ μία ἰσότητα ποὺ ὁδηγεῖ τὸν ἀγωνιζόμενο στὴν ἀρετή. Αὐτή τήν ἀρετή βλέπω νά ἀντανακλᾶ ἡ στάση τῶν 200 ἀγωνιστῶν”.
Εξαιρετική η ανάλυσή σας!!!